1. Ünite: Dilin İşlevleri

Milleti millet yapan dili ve kültürüdür. Milletler ancak dilleri ve kültürleri sayesinde varlıklarını koruyabilirler. Dilini ve kültürünü korumasını beceremeyen milletlerin yeryüzü arenasında uzun süre kalamayacağı tartışma götürmez bir gerçektir.

1.Bu parçada dil hangi işlevde kullanılmıştır?

• A) Göndericilik işlevi

• B) Heyecana bağlı işlev

• C) Şiirsel işlevi

• D) Alıcıyı harekete geçirme işlevi

• E) Kanalı kontrol işlevi

(I) Hanımlar müjde! (II) Overlok makinesi ayağınıza geldi. (III) Halı, kilim, yolluk, paspas kenarına, overlok çekilir. (IV) Beş dakikada yapılır. (V.) Hemen teslim edilir.

2. Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde dil diğerlerinden farklı bir işlevde kullanılmıştır?

• V

• IV

• III

• II

• I

3.Aşağıdaki cümlelerin hangisinde dil kanalı kontrol işlevinde kullanılmıştır?

• A) Ne parası, kuruş almadık kendisinden.

• B) Yemek teklifine kim hayır diyebilir ki?

• C) Evde hiç ekmek kalmadı mı?

• D) Özleseydi bir kere olsun arardı beni.

• E) Şimdi memleket ne güzeldir!

Bir iletinin konusu dilin kendisi ise, yani ileti, dili açıklamak, dille ilgili bilgi vermek amacıyla oluşturulmuşsa dil, o iletide dil ötesi işlevde kullanılmıştır.

4. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde dil, bu açıklamaya uygun işlevde kullanılmıştır?

• A) Sözde soru cümlesi, biçim yönünden soru özellikli olduğu hâlde soru sormak, cevap istemek ama­cıyla kullanılmayan cümledir.

• B) Belirlediğin metindeki zamirleri buldun mu?

• C) En iyi beyin egzerzisinin dil öğrenmek olduğu söyleniyor.

• D) Sakın bir daha sözümü kesme benim.

• E) Yıllarca öğrenmiş olduğum yabancı diller sayesinde iş bulmakta hiç zorluk çekmedim.

I. Bir ülkede bir yazı dili varken birden fazla konuşma dili vardır. (D)

II. Konuşma dili yapma bir dildir, yazı dili doğal bir dildir. (Y)

III. Konuşma dili iletişim kurmak için yazı diline göre daha pratik değildir. (Y)

IV.Konuşma dilinin kullanım alanı yazı diline göre daha geniştir. (D)

V. Konuşma dili günlük hayatta farklılık gösterirken yazı dili göstermez. (D)

5.Yukarıdaki numaralandırılmış cümlelerin hangisinde ayraç içindeki (D/Y) bilgileriyle ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

• I

• II

• III

• IV

• V

6.Aşağıdakilerin hangisinde dil ağırlıklı olarak alıcıyı harekete geçirme işlevi kullanılmaz?

• A) Söylevler

• B) Kullanım Kılavuzları

• C) Ansiklopediler

• D) İlaç reçeteleri

• E) Reklamlar

7.Aşağıdaki cümlelerin hangisinde dil diğerlerinden farklı bir işlevde kullanılmıştır?

• A) Mutluluğu tatmanın tek çaresi, onu paylaşmaktır.

• B) Mutluluğun değerini, onu kaybettikten sonra anlarız.

• C) İyiliğinize inanılmasını istiyorsanız, ondan hiç söz etmeyin

• D) Hayatınızın kalitesini hayatınızdaki insanların kalitesi belirler.

• E) Bir insanın zekası verdiği cevaplardan değil sorduğu sorulardan belli olurmuş

Bir bakmışsınız ki göz açıp kapayıncaya kadar on sekiz yaşına gelivermişler. Çocuğunuz için yatırım yapmayı ertelemeyin. Gelin İş Bankası'na onun adına bir Kumbara Fonu Hesabı açtırın. Büyüdüğünde çocuğunuzun çok işine yarasın. Siz de onun adına iyi bir şeyler yapmanın gururunu yaşayın.

8. Yukarıdaki reklam metninde dil ağırlıklı olarak hangi işlevde kullanılmıştır?

• A) Dil Ötesi İşlevi

• B) Göndericilik işlevi

• C) Kanalı kontrol işlevi

• D) Heyecana bağlı işlev

• E) Alıcıyı harekete geçirme işlevi

9.Dille ilgili özelliklerden aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

• A) Doğal bir araçtır.

• B) Sosyal ve milli bir kurumdur.

• C) Durağan ve değişmezdir.

• D) En gelişmiş iletişim aracıdır.

• E) Kurallar dizgesidir.

10.Aşağıdaki cümlelerin hangisinde dil ayraç içindeki işlevle uyuşmamaktadır?

• A) Kaç gün devamsızlığın olduğunu niçin söylemedin? (Kanalı kontrol)

• B) Ay, sıcaktan fena bunaldım! (Heyecana bağlı işlev)

• C) Beyaz Geceler Dostoyevski'nin önemli bir eseridir. ( Göndericilik işlevi)

• D) Asitli ve şekerli içeceklerden uzak duracaksın. (Alıcıyı harekete geçirme işlevi)

• E) Neydi o güzellik öyle! (Kanalı kontrol işlevi)