ŞİİR VE GELENEK

1.ŞİİR

Garibim bu gülşende

Baykuşlar ötüşende

Gariplik ne çetinmiş

Baş yastığa düşende

2.ŞİİR

Dilberin işi itâb u nâz olur

Çeşmi câdû gamzesi gammaz olur

Ey gönül sabr et tahammül kıl ana

Yâra erişmek işi az az olur

Bu dörtlüklerden birincisi halk şiiri, ikincisi divan şiiri geleneği içinde yer alan bir nazım şeklidir.

1. Bu dörtlüklerden hareketle şiirde gelenekle ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

• A) Divan şiiri, halk şiir geleneğinin etkisinde gelişmiştir.

• B) Şiir geleneklerinin dili zamanla yalınlaşır.

• C) Her şiir geleneğinin değişmez nazım şekilleri vardır.

• D) Şiir gelenekleri birbirinden etkilenebilir.

• E) Zamanla divan şiirinin nazım birimi dörtlük olmuştur.

Biz o şiiri isteriz ki çifte giden babalar

Ekin biçen gen kızlarla analar

Yüreğinin özleri için çarptığını duysunlar

Bu çırpıntı, bu ses nedir? Neler diyor bilsinler

Bu dizelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• A)Serbest şiir geleneğiyle yazılmıştır.

• B) Yalın bir dil kullanılmıştır.

• C) Dört dizeden oluşmuştur.

• D) Hece ölçüsüyle yazılmıştır.

• E) Kafiye kullanılmıştır.

Ne güzel, enseyi geçmesi saçların

Alnımızda bitmesi

Ne güzel insan yüzü

Elmacık kemiği ve on parmak

Ya dünyamız, bütün bu mevsimler

ya İstanbul

Bu şiirde hangi geleneğin izleri ağır basmaktadır?

• Halk şiiri geleneği

• Divan şiiri geleneği

• Modern şiir geleneği

NEDİM

Bir elinde gül bir elde câm geldin sâkiyâ

Hangisin alsam gülü yûhut ki câmı yâ seni

YAHYA KEMAL

Bîçare gönüller! Ne giden son gemidir bu

Hicranlı hayatın ne de son matemidir bu

Bu beyitlerden birincisi Nedim’e, ikincisi Yahya Kemal’e aittir.

Her iki beyit için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

• A) Her iki şiir serbest şiir geleneğine uygun yazılmıştır.

• B) iki şiir de sade anlaşılır bir dille yazılmıştır.

• C) Temaları aynıdır.

• D) Divan şiiri geleneğinin izlerini taşımaktadır.

• E) Halk şiiri geleneğine göre söylenmiştir.

Bakmaz mısın Karac’oğlan halına?

Garip bülbül konmuş gülün dalına.

Kadrin bilmeyenler alır eline,

Onun için eğri biter menekşe.

Bu dörtlükle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisleri söylenebilir işaretleyiniz.

• Dört dizeden oluşmuştur.

• Kafiyeli bir şiirdir.

• Anlamını bilmediğimiz ağır sanatlı kelimeler yer almaktadır.

• Modern şiir geleneğine uygun yazılmıştır.

• Halk şiiri geleneğine uygun yazılmıştır.

Refah-ı millet için terk-i rahat eyleyelim

Vatan yolunda yürü, azm-i gurbet eyleyelim

Müyesser olmak ise bari mülkün ihyâsı

O yolda ölmeğe îsar-ı kudret eyleyelim

Bu şiirde hangi geleneğin izleri görülmektedir?

• Serbest şiir geleneği

• Halk şiiri geleneği

• Divan şiiri geleneği

Gün ikindi akşam olur

Gör ki başa neler gelir

Veysel gider adı kalır

Dostlar beni hatırlasın

Bu şiirde hangi geleneğin izleri görülmektedir?

• Halk şiiri geleneği

• Divan şiiri geleneği

• Modern şiir geleneği

Aşklar İçinde“Birazdan akşam olacak sevgilim

Bütün heybetiyle akşam olacak

Sevgilim, diyorum, oysa kimsecikler yok yanımda

Bilmiyorum kime sevgilim dediğimi

Bildiğim bir şey varsa

O kadar yeni bir anlamda söylüyorum ki bu kelimeyi

Unutup birden zamanı ve yeri

Onunla bir günü kutluyorum coşarak

Onunla bir günü kutluyoruz sanki.”

Edip Cansever

Yukarıdaki şiirde hangi geleneğin izleri görülmektedir?

• Halk şiiri geleneği

• Divan şiiri geleneği

• Serbest şiir geleneği

Halk şiiri geleneğine ait özellikleri işaretleyiniz.

• sade, halkın anlayacağı bir dille yazılır.

• süslü, sanatlı ağır bir dille yazılır.

• dizelerdeki hece sayıları eşittir.

• serbest bir şekilde hiçbir kurala bağlı kalınmadan yazılır.

• dörtlüklerden oluşur.