9. sınıf 1. ünite

Ben o gün çalışmak için kütüphaneye gitmiştim. Görevliden yardım istemek için, “Araştırdığım konu ile ilgili kitapları hangi bölümde bulabilirim?” dedim. Görevli beni duymamışçasına, hiçbir şey olmamış gibi işine devam etti. Bence bu, çok saygısızca bir davranıştı.

Bu parçada aşağıdaki iletişim unsurlarından hangisine yer verilmemiştir?

• gönderici

• alıcı

• dönüt

• bağlam

• mesaj

– Mustafa Kemal’le beraber mi gittindi sen Yedinci Ordu’ya? – Hayır, ben başından beri Filistin’deydim. Bir ara Çanakkale’ye geldi bizim batarya. Seddülbahir’e… İkinci Kirte Savaşları yeni bitmişti. Biz 10 Mayıs’ta vardık! 20 Aralık’ta çekildi düşman. – On on beş kelimeyle anlattı Cemil Çanakkale’yi… Oysa 55127 şehit verdik biz bu savaşlarda… 130 bini aşkın da yaralı… – Temmuz başında Von Kres Paşa istemiş. İkinci Kanal saldırısı için… Kalktık gittik, ikinci defa saldırdık Kanal’a.

Bu parçada aşağıdaki bilimsel disiplinlerden hangisinin edebî eserlere etkisi görülmektedir?

• sosyoloji

• felsefe

• tarih

• coğrafya

• psikoloji

I. İnsanın kendini tanımasına, olayları ve çevresini daha doğru yorumlamasına yardımcı olur. II. Gerçeği estetik bir tavırla ele alarak toplumun estetik algılarını canlı tutar. III. İnsanın kalabalıklar içinden sıyrılarak kendi kabuğuna çekilmesine yardımcı olur. IV. Toplumsal duyarlıkları harekete geçirir ve böylelikle bireyler arasındaki ilişkileri daha olumlu bir zemine taşır. V. İnsanların birbirini anlamasını, ortak bir paydada buluşmasını sağlar; barışçı bir anlayışa sahip bir toplumun oluşmasını temin eder.

Yukarıda numaralanmış cümlelerin hangisinde güzel sanatların insan ve toplum hayatındaki yeri ve önemiyle ilgili yanlış bilgi verilmiştir?

• 1

• 2

• 3

• 4

• 5

. Farklı takımları tutan iki arkadaş beraber maç izlerken gençlerden biri tuttuğu takımın galip geleceğini söyler.

Bu durumda diğer genç aşağıdaki cevaplardan hangisini verirse dili heyecana bağlı işlevde kullanmış olur?

• ) En son yedi yıl önce yenmiştiniz ama.

• Televizyonun sesini biraz açar mısın?

• Eyvah! Beyimiz aşka geldi.

• Boşboğazı ateşe atmışlar, odunum yaş demiş.

• Takım diri görünüyor değil mi?

Bir edebî eserde aranılacak en mühim özellik, her şeyden önce onun nasıl bir davranış tarzının ifadesi olduğudur. Bunu bulabilmek için esere bütün olarak bakmak, onun ruhunu kavramak, muhteva ve üsluba ait teferruatı bu ruha bağlamak icap eder. Edibin kâinat, hayat, cemiyet, tabiat ve insan karşısında almış olduğu hususi tavırdan hareket etmek ve teferruattan daima ona varmak lâzım gelir. Mevzu, kompozisyon, fikir, kelime, hayal, ahenk bir yazarın, eserini vücuda getirmek için seçtiği ve kullandığı her şey, onun şahsiyetini ortaya koyar.

Bu parçada aşağıdakilerin hangisinde verilenler arasındaki ilişkiden söz edilmektedir?

• yazar- toplum

• eser -yazar

• toplum -eser

• dil- toplum

• yazar- dil

Leonardo da Vinci sanatı evrene ilişkin bir bilgi türü olarak görür. Bu bakış, sanat ve bilim arasındaki güçlü bağı işaret eder ki uzunca bir süre dünyada sanat ile bilgi arasında kopukluk olmadığı düşüncesi hâkim olmuştur. Bugün de her ne kadar farklı disiplinler olarak bilinseler ve aralarında amaç, yöntem ve dil bakımından birtakım farklılıklar bulunsa da bu iki disiplin birbirlerini beslemeye hatta zaman zaman bir diğerinin sınırlarında yürüyüş yapmaya devam eder. Örneğin bilimin sanata etkisi konusunda ilginç bir ilişki türü bilimsel üretimlerin âdeta sanatsal bir objeye dönüşmesidir. Hubble uzay teleskobu ya da siborg mühendisliğindeki gelişmeler bugün insanları Picasso’nun resimleri kadar heyecanlandırıyor, yeni çağrışımlara kapı açıyor.

Bu parçaya getirilebilecek en uygun başlık aşağıdakilerden hangisidir?

• sanat nedir

• bilim tarihi gelişimi

• sanatsal bilim

• sanat- bilim etkileşimi

• edebiyat bilimi