ขัตติยพันธกรณี

ความขัดแย้งกับประเทศในแหลมอินโดจีนเมื่อ ร.ศ. ๑๑๒

ความขัดแย้งในเรื่องเขตแดนกับฝรั่งเศสใน ร.ศ. ๑๑๒

กรณีพิพาทกับอังกฤษเรื่องสิทธิสภาพนอกอาณาเขต

การที่เรือปืนของฝรั่งเศสปิดล้อมอ่าวไทย

เรื่องราวอันเกี่ยวเนื่องด้วยกษัตริย์

หน้าที่ของกษัตริย์ชาตินักรบ

เหตุอันเป็นข้อผูกพันของกษัตริย์

กษัตริย์ผู้ทรงเป็นแบบอย่างของปวงชน

สมเด็จฯกรมพระยาดำรงราชานุภาพ

สมเด็จเจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์

พระราชวรวงศ์เธอกรมหมื่นพิทยาลงกรณ

พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมพระยานราธิปประพันธ์พงศ์

ผู้นำไม่ควรแสดงความอ่อนแอให้ใครเห็น

บุคคลพึงย่อมสละชีวิตเพื่อผู้นำที่ทรงไว้ซึ่งคุณธรรม

พันธกรณีที่มีต่อชาติบ้านเมืองนั้นใหญ่หลวงยิ่งกว่าชีวิต

บุคคลแม้จะอยู่ในตำแหน่งสูงเพียงใด ก็ย่อมหวังที่จะได้รับความเมตตาและเห็นใจจากผู้อื่น

ทาน

ขันติ

มุทิตา

จิตตะ

เป็นฝีสามยอด

ทรงถูกตะปูตำพระบาท

ทรงมีอาการเจ็บปวดมาก และทรงเป็นอยู่เวลานาน

เป็นไข้ส่าหรือส่าไข้ คือเป็นเม็ดผื่นขึ้นตามพระวรกายเพราะพิษไข้

ความกังวลเกี่ยวกับพระราชโอรส

ความเจ็บพระวรกายและพระหทัย

ความกังวลในเรื่องที่ประชวรหนักและนาน ทำให้เป็นภาระแก่ผู้รักษา

ความไม่สบายพระทัยที่ไม่อาจปฏิบัติราชกรณียกิจได้อย่างเต็มพระ

ชีวิตมนุษย์มีแต่ความเปลี่ยนแปลง

คนเราเกิดมาแล้วก็แก่ เจ็บ ตาย ไป

มีสุขมีทุกข์สลับกันไปหลายครั้งหลายหน

โบราณท่านจึงกล่าวไว้ว่า ชั่วเจ็ดที ดีเจ็ดหน

ดวง

กรรม

โชคชะตา

คนอื่นทำให้เป็นไป

เปรียบเหมือนสิ่งศักดิ์สิทธิ์เป็นที่กราบไหว้บูชา

เปรียบเหมือนว่าวที่ต้านแรงลมให้ได้

เปรียบเทียบบัวที่ต้องโผล่พ้นโคลนตมให้ได้

เปรียบเทียบกัปตันเรือที่ต้องนำเรือฝ่าคลื่นลมไปให้ตลอดรอดฝั่ง