mevsimler ve iklim deneme1

Karadeniz’in Ereğli ilçesinin aylara göre yıllık ortalama yağış ve sıcaklık grafiği aşağıda verilmiştir.

Verilen grafikle ilgili aşağıdaki öğrencilerden hangisinin ifadesi doğrudur?

• Ahsen: Sıcaklığın en yüksek olduğu aylarda yağış miktarı diğer aylara göre en azdır.

• Özgü: Bu grafik verileri sadece meteorologların çalışma alanına girer.

• Belinay: Grafiğe bakılarak günlük sıcaklık ve ortalama yağış miktarları belirlenemez.

• Ecrin: Yağış miktarının diğer aylara göre en fazla olduğu ayda sıcaklık miktarı 25 °C üstünde yer alır.

Dünya, Güneş etrafında elips şeklindeki bir yörüngede hareket

etmektedir. Yörüngesi elips şeklinde olduğundan Dünya’nın

Güneş’e olan uzaklığı en az 3 Ocak tarihinde iken en uzak 4

Temmuz tarihindedir..

Dünyanın yıl içinde elips şeklindeki bu dolanma hareketi

sonucunda bazı durumlar ortaya çıkar.

Bu durumlarla ilgili,

I. Dünya’nın yakınlaşması veya uzaklaşması yaşanan mevsim

çeşidini etkilemez.

II. 3 Ocak tarihinde Kuzey Yarım Küre’de yaz, Güney Yarım

Küre’de kış yaşanmaktadır.

III. Dünya’nın Güneş’e yaklaşması yeryüzünün soğumasına,

uzaklaşması ise yeryüzünün ısınmasına neden olur.

ifadelerden hangileri doğru olur?

• Yalnız I.

• I ve II.

• II ve III.

• I, II ve III.

Bu tarihte, Dünya’nın yörünge üzerindeki konumu ve eksen

eğikliği nedeniyle Kuzey Yarım Küre Güneş’e dönüktür ve

güneş ışınları Yengeç Dönencesine dik olarak düşer. Gün

dönümü tarihlerinden biri aşağıdaki görselde verilmiştir.

Bu tarih ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

• Ekvatordan kuzeye doğru gidildikçe gündüzler kısalır,

  geceler uzar.

• Kuzey Yarım Küre’de yaz, Güney Yarım Küre’de kış

  başlangıcıdır

• Bu tarihten sonra Kuzey Yarım Küre’de güneş ışınlarının

  yeryüzüne düşme açısı küçülmeye; Güney Yarım

  Küre’de büyümeye başlar.

• Kuzey Kutup Dairesi’nin tamamına Güneş ışınları düştüğü

  için 24 saat gündüz, Güney Kutup Dairesi’nin tamamı

  karanlıkta kaldığı için 24 saat gece yaşanır.

Dünya’nın dönme ekseni eğiktir ve Güneş etrafındaki dolanımı sonucunda Dünya’nın Güneş’e yönelen kısmında bazı değişmeler

olur. Bu değişmelerle birlikte Güneş’ten gelen ışınların farklı yarım kürelere düşme açılarında farklılıklar oluşur. Bu da farklı yarım

kürelerde farklı mevsimlerin yaşanmasına sebep olur.

Aşağıda Dünya’nın Güneş etrafındaki dolanımı esnasında bulunduğu bazı özel tarihlere ait konumlar numaralandırılarak verilmiştir.

Verilen konumlar ve bu konumlarda gerçekleşen olaylarla ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

• Dünya 3 konumundan 1 konumuna gelirken Güney Yarım Küre’de gündüz süreleri hep gece sürelerinden daha uzundur.

• Dünya 1 numaralı konumda iken Güneş’e yönelmiş Kuzey Yarım Küre’dir ve bu yarım kürede yaz mevsimi başlar.

• Dünya 1 konumundan 2 konumuna gelirken Kuzey Yarım Küre’de yaz, Güney Yarım Küre’de ise kış mevsimi yaşanır.

• Dünya 2 ve 4 numaralı konumlarda iken güneş ışınları ekvatora dik olarak düşer ve yeryüzünde gece gündüz eşitliği yaşanır.

Dünya’nın Güneş etrafındaki dolanımı ve eksen eğikliği sonucu 21 Aralık, 21 Mart, 21 Haziran ve 23 Eylül gibi mevsim geçişlerinin

yaşandığı özel tarihler oluşur.

Aşağıda Dünya’nın Güneş etrafındaki dolanımı esnasında bulunduğu özel tarihlerden bir tanesine ait konum verilmiştir.

Verilen konum ve bu konumda gerçekleşen olaylarla ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

• Bu tarihte Güney Yarım Küre en kısa geceyi, Kuzey Yarım Küre ise en uzun geceyi yaşar.

• Bu tarihten itibaren Kuzey Yarım Küre’de gündüzler, Güney Yarım Küre’de ise geceler uzamaya başlar.

• Güneş ışınları, Güney Yarım Küre’de bulunan Oğlak dönencesi üzerindeki noktalara öğle vakti dik açı ile düşer.

• Bu tarihten itibaren Güney Yarım Küre’de sonbahar mevsimi, Kuzey Yarım Küre’de ise ilkbahar mevsimi yaşanmaya başlar.

Dünya’nın Kuzey ve Güney kutuplarını birleştiren hayali çizgiye Dünya’nın dönme ekseni denir. Bu eksen 23 derece 27 dakikalık

bir açı oluşturacak şekilde eğik durmaktadır. Bu durum eksen eğikliği olarak tanımlanır.

Eksen eğikliği ile ilgili,

I. Dünya, Güneş etrafında dolanırken Kuzey ve Güney Yarım Küre’lere güneş ışığının farklı açılarla düşmesine neden olur.

II. Yıl içerisinde birim yüzeye düşen ısı enerjisinde değişmeler yaşanmasına neden olur.

III. Gece ve gündüz sürelerinde değişiklikler olmasına neden olur.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

• Yalnız I.

• I ve II.

• I ve III.

• I, II ve III.

Buna göre, verilen bilgiler hangi bölgeye aittir?

• K

• L

• M

• N

Mustafa, yaşadığı K şehrinde yıl boyunca öğle vakti evlerinin önündeki telefon direğinin gölge boyunun aylık ortalama değişimini

not alıp aşağıdaki grafiği çiziyor.

Buna göre Mustafa’nın yaşadığı şehrin ve Dünya’nın Güneş’e göre konumunun modeli aşağıdakilerden hangisi gibi

olabilir?

• 
• 
• 
• 

Aşağıda yüksek basınç alanı oluştuğu bilinen A bölgesinde

meydana gelen olaylar gösterilmiştir.

Buna göre;

I. Görseldeki oklar A bölgesindeki hava hareketinin yönünü

göstermek için çizilmiş olabilir.

II. Görseldeki Güneş, A bölgesinde sıcaklığın komşu bölgelere

çok yüksek olduğunu göstermek için çizilmiştir.

III. A bölgesinin yakınında hava yoğunluğu daha fazla olan

bir bölge varsa rüzgâr A bölgesine doğru oluşabilir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

• Yalnız I.

• I ve II.

• I ve III.

• II ve III.

Güneş ışınları yıl içerisinde farklı tarihlerde farklı bölgelere

dik olarak düşmektedir.

Buna göre;

I. Yengeç dönencesine Güneş ışınlarının öğle vakti dik

olarak düşmesi

II. Güney Yarım Küre’de en uzun gündüzün yaşanması

III. Ekvatora Güneş ışınlarının dik olarak düşmesi

olaylarından hangilerinin gerçekleştiği tarih kesin bir

şekilde belirlenebilir?

• Yalnız I.

• I ve II.

• II ve III.

• I, II ve III.