5. Sınıf 2.ünite

Aşağıdakilerden hangisi memeli değildir?

• Ornitorenk

• Bukalemun

• Fare

• Tavşan

Vücutları kuru pullarla kaplıdır ve bazıları deri değiştiren hayvan hangisidir?

• Kelebek

• Tırtıl

• Yılan

• Solucan

Kütüphaneye girdiğimizde binlerce kitabın olduğunu görürüz. Kütüphanelerde kitaplar; genel konular, felsefe, psikoloji, toplum bilimleri, matematik, doğa bilimleri ve teknoloji gibi konulara göre sınıflandırılarak raflara dizilir ve bir kitabı bulmak hiç de zor olmaz. Buna göre, aşağıdaki seçeneklerden hangisi bilim insanlarının canlıları sınıflandırmasının sağladığı faydalardan biri olamaz?

• A) Canlıların incelenmesinde kolaylık sağlar.

• B) Düzenli bir sistem içerisinde çalışılmasını kolaylaştırır.

• C) Canlı isimlerinin ezberlenmesini kolaylaştırır.

• D) Canlıların benzerlik ve farklılıklarının ayırt edilmesini kolaylaş

Mikroskobik canlılar hareket, solunum, üreme, beslenme gibi canlılık olaylarını gerçekleştirir. Mikroskobik canlılar; canlı vücutlarında, besinlerin üzerinde, toprak, su ve hava gibi cansız ortamlarda yaşayabilirler. Bu canlılar yaşam ortamlarında tek tek bulunabilecekleri gibi gruplar hâlinde de bulunabilirler. Bakteriler, en basit mikroskobik canlılardır. Bakteriler çoğalırken uygun sıcaklık, nem ve besine ihtiyaç duyarlar. Doğada her yerde bulunabilir. Yararlı ve zararlı çeşitleri vardır. Verilen metne göre, mikroskobik canlılarla ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılamaz?

• Mikroskobik canlılar canlı ve cansız ortamlarda yaşayabilir.

• Sütten yoğurt yapımı mikroskobik canlıların faydalarındandır.

• En basit mikroskobik canlı türü bakterilerdir.

• Bakterilerin çoğalabilmesi için uygun sıcaklık, nem ve besin gereklidir

Aşağıda bakteriler ile ilgili bilgiler verilmiştir. Çürükçül bakteriler, toprağa karışan canlı atıklarını parçalayarak çürütür. Bu olay sonucu canlı atıklarındaki mineraller toprağa karışır. Bu sayede doğanın dengesi sağlanır. Bazı bakteriler insanlarda verem, zatürre ve kolera gibi bulaşıcı hastalıklara neden olur. Buna göre, bakteriler ile ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisine ulaşılabilir?

• Bakteriler her yerde yaşayabilir.

• Bakterilerin çoğalabilmesi için suya ihtiyacı vardır.

• Bazı bakteriler yararlı bazı bakteriler zararlıdır.

• Bakteriler mikroskop yardımıyla görülebilir.

Mikroskobik canlılar ile ilgili, I. Besin, nem ve uygun sıcaklık bulduklarında çoğalırlar. II. Havada, karada ve suda yaşayabilirler. III. İnsan sağlığı için hepsi zararlıdır. ifadelerinden hangileri doğrudur?

• Yalnız I

• I ve II

• I ve III

• I, II ve III

Ayşe, haber bülteninde bir bölgede ki suların ne kadar kirli olduğunu ve çevreye nasıl etkiler yarattığını izlemişti. Bunun üzerinde babasının doğum gününde aldığı mikroskoptan yararlanarak dışardaki suların içinde ne olduğunu görebileceğini düşündü. Eline plastik bir eldiven giyip sokaktaki kirli suyu şırıngaya çekti ve bir preparat hazırlayarak mikroskopta bakmaya başladı. Suyun içine baktığında hareket eden küçük canlılar gördü Ayşe’nin suyun içinde gördüğü bu canlılar için aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenemez?

• Mikroskop yardımıyla gözümüzün göremeyeceği kadar küçük canlıları görebiliriz.

• Bu canlılar su birikintilerinde, toprakta, tatlı, tuzlu sularda, bitki hayvan ölülerinde, canlı vücudunda yaşarlar.

• Bu canlı grubunun hepsi zararlıdır.

• Vücudumuza girerek hastalık da yaparlar

Bulaşıcı hastalıklar mikroorganizma denen çok küçük canlıların neden oldukları hastalıklardır. Bu canlıların bir kısmı, normalde vücut içerisinde bağırsak gibi belirli organlarda bulunmasına rağmen farklı organ ve dokulara geçtiğinde hastalık oluşturabilir. Bazı mikroorganizmalar ise toprakta ya da başka kaynakta bulunup insanlara bulaştığı takdirde hastalığa neden olur. Bulaşıcı hastalıkların birçok bulaşma yöntemi vardır. Bazı bulaşıcı hastalıklar kişiden kişiye geçer. Bazı hastalıklar ise böcekler veya diğer hayvanlar tarafından bulaşır. Ayrıca, bozulmuş yiyecekler veya kirli su kaynakları da bulaşıcı hastalıklara sebebiyet verebilir. Bu metni okuyan bir öğrenci aşağıdaki sorulardan hangisinin cevabını söyleyemez?

• Bulaşıcı hastalıklara hangi canlıların sebep olmaktadır?

• Bulaşıcı hastalıkların bulaşma yolları nelerdir?

• Bulaşıcı hastalığa sebep olan canlılar insan vucudunda nerelerde yaşarlar?

• Bulaşıcı hastalıklardan korunma yolları nelerdir?

Ali, annesinin yeni yıkadığı ıslak kaşığı kavanoza daldırarak bir kaşık reçel aldı ve ekmeğine sürdü. Annesi birkaç gün sonra kavanozdaki reçelin küflendiğini ve bozulduğunu gördü. Buna göre, reçelin küflenmesinin nedeni ne olabilir?

• Ali reçeli kullandıktan sonra güneş ışığı alan bir yere koymuştur.

• Ali reçele ıslak kaşık değdirince mikroskobik canlılar için nemli bir ortam oluşmuştur ve bu canlılar hızla çoğalarak reçeli küflendirmişlerdir.

• Ali reçeli buzdolabından çıkardıktan sonra mutfak tezgahında unutmuştur.

• Ali’nin reçele daldırdığı ıslak kaşık reçelin şeker oranını azaltmıştır buda reçel içerisinde mikroskobik canlıların çoğalmasına sebep olmuştur.

Mantarlar 4 ana grupta incelenir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi bu gruplardan değildir. A)

• Küf mantarı

• Kültür mantarı

• Maya mantarı

• Parazit mantarlar