6a - JĘZYK POLSKI- MIĘDZY DZIECIŃSTWEM A DOROSŁOŚCIĄ

... to krótki utwór epicki, narracyjny (napisany prozą). Charakteryzuje się luźnym układem akcji. Opisane postacie i ich dzieje nie muszą być prawdziwe, mogą być wymyślone – to fikcja literacka.

• przypowieść

• opowiadanie

• mit

... jego bohaterami mogą być bogowie i herosi. Jego celem jest często wyjaśnienie powstania świata.

• opwiadanie

• przypopowieść

• mit

... jest to utwór, w którym treść, akcja i postacie nie są ważne ze względu na siebie, lecz na treść, którą symbolizują, są bowiem tylko ilustracją uniwersalnych prawideł ludzkiej egzystencji.

• opowiadanie

• mit

• przypowieść

Zdaniem złożonym jest:

• Lubię zupę pomidorową i kotlety schabowe.

• Pies węszy i szczeka.

• Uczeń wykona pracę domową.

• Wyrzucanie śmieci jest zabronione.

Bez czego zdanie nie może istnieć?

• rzeczownik

• podmiot

• orzeczenie

• przydawka

Zaznacz odmienną część mowy:

• liczebnik

• przysłówek

• zaimek

• spójnik

Zaznacz nieodmienne części mowy:

• rzeczownik

• przymiotnik

• spójnik

• zaimek

Ukraść to

• bezokolicznik

• bezosobowa forma czasownika

• czasownik w formie osobowej

Podmiotem w zdaniu jest:

Uczniowie prężnie poradzili sobie z testem.

• prężnie

• poradzili

• testem

• uczniowie

Małgorzata

MusierowiczBrulion Bebe B.

(fragm.) Smukła, spokojna blondynka o ciemnych oczach w kształcie migdałów i dumnym nosie – oto jak wyglądała Bebe Bitner zwłaszcza po kąpieli. Kiedy ostrą szczotką zszorowała z siebie mazurski osad, jej opalona skóra zalśniła jak miedziany rondel, a głowa, schnąc szybko w upalnym powietrzu, zajaśniała srebrzystą grzywką. Na- wet rysy jej twarzy stały się pod wpływem mydła i wody bardziej wyraziste. Krótko mówiąc, po zastosowaniu środków czystości wyszło na jaw, że Bebe dysponuje auten- tyczną, szlachetną, bijącą w oczy urodą.

Żadna z was, moje czytelniczki, które patrząc w lustro doznajecie zwykłego w mło- dości napadu rozpaczy, żadna, powtarzam, nie uwierzyłaby, że taka piękna dziew- czyna, jak Bebe, też go doznaje, także, nawiasem mówiąc, przed lustrem. Któż dałby wiarę, że osoba posiadająca wszystkie atuty może się zadręczać niewiarą w siebie, że żyje jak skrępowana ciasnym gorsetem, w który w dodatku sama się wcisnęła i oso- biście zasznurowała tak, że już bardziej nie można. Pewien Piotrek na mazurskim spływie powiedział Bebe, że spokój jej i opanowanie są nienormalne i nawet z lekka straszne. Powiedział, że specjalnie obserwował, ile razy w ciągu dnia zmieni się wy- raz jej twarzy. Powiedział, że przysięga, iż nie zmienił się on ani razu.

Co za głupstwa. Po pierwsze, rzecz się miała tak, że on był urażony, ponieważ nie zmieniła wyrazu twarzy na JEGO widok, choć Piotrek robił wszystko w tym celu, do najgłupszych dowcipów włącznie. Po drugie, nie wiedział, że Bebe to właśnie starała się osiągnąć: idealne opanowanie. Żyjąc u boku swej wspaniałej, pięknej, ekscen- trycznej1 i egotycznej2 matki, która w dodatku miała tyleż osobowości, co ról – Bebe musiała wypracować sobie jakiś system obronny, żeby jej nie starło na miazgę.

Zdecydowała się na sposób bycia zupełnie różny od matczynego. Wystarczyło już, że była do niej podobna zewnętrznie – po cóż jeszcze przez upodobnienie wewnętrzne pro- dukować gorszą kopię Józefiny? Bebe nie była specjalnie szczęśliwa ze swym wypra- cowanym sposobem bycia: zauważyła też, że nie podoba się on nikomu. Ale cóż robić. Józefina miała wszystkie możliwe cechy charakteru i usposobienia, oprócz chłodu, spo- koju i opanowania. Jeśli człowiek chciał się od niej różnić, nie miał zbyt dużego wyboru.

M. Musierowicz, Brulion Bebe B., Warszawa 1991, s. 5–6.

Cechy, jakimi można określić Bebe Bitner, to

• dumna

• energiczna

• towarzyska

• zamknięta w sobie