MİLLİ MÜCADELE HAZIRLIK DÖNEMİ 2

1. Büyük Millet Meclisinin çıkardığı Hıyanet-i Vataniye Kanunu’nun bazı maddeleri şöyledir:

• Büyük Millet Meclisine karşı düşünce veya uygulamalarıyla, yazdıkları yazılarla muhalefet edenler vatan haini

olarak kabul edilecekti.

• Vatan hainliği yapanlar en ağır şekilde cezalandırılacaktı.

• Olağanüstü ve aceleyi gerektiren durumlarda zanlının yakalandığı yerdeki ceza mahkemesi de yargılama ve

karar vermeye yetkili olacaktı.

Bu maddelere göre Hıyanet-i Vataniye Kanunu’nun en kapsamlı amacı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Meclisin otoritesini arttırmak

• B Yargı kararlarının uygulanmasını hızlandırmak

• C) Vatana yönelik işgal faaliyetlerini durdurmak

• D) Asker kaçakları sorununu çözmek

Ankara’da yeni bir meclis ve hükûmetin kurulması işgal devletlerini ve İstanbul Hükümeti’ni rahatsız etti. İstanbul

Hükûmeti Anadolu’daki hareketin önderlerini karalayarak ayaklanmalar çıkarmak için dönemin şeyhülislamından

fetva aldı ve düşman uçaklarıyla yurdun her tarafına havadan atarak dağıttı. Ayrıca Mustafa Kemal ve arkadaşları

hakkında İstanbul’da bir mahkemede idam kararı çıkarttı. Yapılan bu kışkırtmalar bazı insanların kurtuluş mücadelesine

karşı beslediği temiz duyguları kısmen de olsa etkiledi ve Anadolu’nun çeşitli yerlerinde TBMM’ye karşı

ayaklanmalar çıktı.

Aşağıdakilerden hangisi TBMM’nin bu ayaklanmalara karşı aldığı önlemler arasında değildir?

• A) Hıyanet-i Vataniye Kanunu’nun ilan edilmesi

• B) İstiklal Mahkemelerinin kurulması

• C) Rıfat Börekçi tarafından karşı fetva hazırlanması

• D) Düzenli ordunun kurulması

23 Nisan 1920’de Büyük Millet Meclisi zor koşullarda Ankara’da açılmıştır. Son Osmanlı Mebusan Meclisinde

tutuklanmayan mebuslarda meclise davet edilmiştir. Ayrıca yasama ile yürütme güçleri daha hızlı karar almak

için mecliste toplanmış ve meclis başkanı hükûmetinde başkanı sayılmıştır. TBMM’nin açılmasıyla beraber devlet

yönetiminde iki başlılık ortaya çıkmıştır. TBMM’yi istemeyen güçler tarafından isyanlar çıkartılmış ve bu isyanları

İstanbul Hükûmeti de desteklemiştir. TBMM bu isyanları engellemek için Hıyanet-i Vataniye kanunu çıkartmış ve

İstiklal Mahkemeleri kurarak bunları cezalandırmıştır.

Verilen metinden hareketle aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• A) TBMM olağanüstü yetkilere sahiptir.

• B) TBMM’nin açılması bazı kesimleri rahatsız etmiştir.

• C) Bir devlette iki yönetim ortaya çıkmıştır.

• D) Kuvvetler ayrılığı güçlü şekilde sağlanmıştır.

Büyük Millet Meclisi, Hıyanet−i Vataniye Kanunu’nu kabul ederek isyancıları yargılamak amacıyla İstiklal Mahkemelerini

kurmuştur. Olağanüstü yetkilere sahip bu mahkemelerin hâkimleri milletvekilleri arasından seçilmiştir. Ayrıca

halkın doğru bilgilendirilmesi amacıyla Anadolu Ajansından yararlanılmıştır. Anadolu fetvası, Hıyanet−i Vataniye

Kanunu, İstiklal Mahkemeleri ve Kuvâ-yı Milliye birliklerinin çabalarıyla isyanlar bastırılmıştır.

Paragrafta verilen bilgiler dikkate alındığında TBMM,

I. Yasama

II. İletişim

III. Yargı

IV. Din

unsurlarından hangilerini kullanarak isyanlar ile mücadele etmiştir?

• A) I ve II.

• B) I ve III.

• C) I, II ve III.

• D) I, II, III ve IV.

I. Sınırların korunması ve iç güvenliğin

sağlanması için gerekli askerin dışında

Osmanlı ordusu terhis edilecektir. Bütün savaş

gemilerine, taşıt, araç, gereç, silah ve

cephanelere el konulacaktır.

II. Tüm telsiz, telgraf hatlarının kontrolü; Toros

tünelleri ve bütün demiryollarının denetimi İtilaf

Devletleri tarafından sağlanacaktır.

III. İtilaf Devletleri, güvenliklerini tehdit eden bir

durum olursa herhangi bir stratejik noktayı

işgal edebilecektir.

IV. Doğudaki altı vilayette (Sivas, Elâzığ,

Diyarbakır, Bitlis, Erzurum, Van) karışıklık

çıkarsa İtilaf Devletleri

Mondros Ateşkes Antlaşması’nın verilen

maddelerinden hangisiyle, İtilaf Devletleri, Türk

halkının bir araya gelmesini önlemeyi

amaçlamışlardır?

• A)I

• B)II

• C)III

• D)IV

Büyük Millet Meclisine karşı Anadolu’nun pek çok yerinde ayaklanmalar çıktı. Bu ayaklanmaların çıkmasında İstanbul yönetimi ve İtilaf Devletleri’nin zararlı faaliyetleri etkili oldu. 1920 yılı boyunca süren bu ayaklanmaların amacı Kuvâ-yı Millîye’yi etkisiz hâle getirmek ve bağımsızlık hareketini boğmaktı. Ayaklanmalar, Büyük Millet Meclisini uzun süre uğraştırdı. İnsan ve malzeme kaybedildi. Başta Yunanlar olmak üzere düşman hareketleri daha serbest hâle geldi. Ancak her şeye rağmen ayaklanmalar bastırılarak meclisin otoritesi korundu.Bu bilgilerden hareketle Büyük Millet Meclisine karşı ayaklanmaların sonuçları ile ilgili, I. Millî Mücadele sürecinin uzamasına sebep olmuştur. II. Askerî imkânların bir kısmının gereksiz bir biçimde tüketilmesine neden olmuştur. III. Büyük Millet Meclisi, çalışmalarına ara vermek zorunda kalmıştır. IV. Anadolu’daki bütün işgaller sona ermiştir. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

• A) I ve II

• B) I ve III

• C) II ve IV

• D) III ve IV

Mustafa Kemal, Mondros Ateşkes Antlaşması sonrasındaki süreci şu şekilde değerlendirmiştir:“Genel savaştan sonra imza edilen ateşkes sonucunda ülkemizin büyük bir kısmı elden gittikten başka vatanımızın önemli parçaları da düşman orduları tarafından işgal edilmişti. Ordumuzun silahları ve cephanesi yabancılar tarafından toplanarak ülke dışına sevk ediliyor ve denize atılıyordu. Kökleri, insanlık tarihinin derinliklerinde bulunan Türk milletinin son ve tek bağımsız devleti yıkılıyordu.”Mustafa Kemal’in bu sözlerinden hareketle Mondros Ateşkes Antlaşması ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

• A) Türk bağımsızlığına ters düşmektedir.

• B) Osmanlı Devleti’ni hukuken sona erdirmiştir

• .C) Osmanlı topraklarının işgaline zemin hazırlamıştır.

• D) Osmanlı Devleti’nin savunma gücü kırılmaya çalışılmıştır

Erzurum Kongresi, toplanma amacı ve temsiliyet açısından bölgesel; aldığı kararlar açısından ulusal bir niteliktedir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi Erzurum Kongresi’nin bölgesel olduğuna kanıt olarak gösterilebilir?

• A) Doğu illerinden gelen delegelerin katılımıyla toplanması

• B)Kuvâ-yı Millîye’yi etkin ve ulusal iradeyi egemen kılmanın temel ilke olarak alınması

• C) Manda ve himaye kabul edilemez ilkesinin benimsenmesi

• D) Ulusal sınırlar içinde vatan bir bütündür, parçalanamaz kararının alınması

Mondros Ateşkes Antlaşması’ndan sonra Antep, Maraş ve Urfa’yı işgal eden İngilizler bir süre sonra aralarında yaptıkları paylaşım antlaşması gereği bu şehirleri Fransızlara bıraktılar. Fransızlar bölgeye girdikleri andan itibaren Ermenilerle birlikte Türklere karşı baskı ve şiddet uygulamaya başladılar. Türkler de onların bu saldırıları karşısında Kuvayımilliye birlikleri kurarak savunmaya geçtiler.Buna göre, I. Osmanlı egemenliğinde bulunan Ermeniler işgalci düşmanla iş birliği yapmıştır. II. Mondros Ateşkes Antlaşması’ndan sonra Anadolu’daki işgal bölgeleri İtilaf Devletleri arasında el değiştirmiştir.III. Düşmanın baskı ve şiddet politikalarına karşı Türk halkı direniş başlatmıştır. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

• A) I ve II.

• B) I ve III.

• C) II ve III.

• D) I, II ve III.

İlk Türkiye Büyük Millet Meclisi, millet iradesi ile yeni seçilen milletvekillerinin yanı sıra son Osmanlı Mebusan Meclisinden Anadolu’ya geçen milletvekillerinden oluşmaktaydı. Üyelerinin her biri ülkenin içinde bulunduğu eşi görülmemiş maddi ve manevi yokluklar karşısında Millî Mücadele’nin başarıya ulaşması için canla başla çalışmışlardır.Bu bilgiye göre İlk Türkiye Büyük Millet Meclisi için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• A) Millî egemenliği esas almıştır.

• B) Teslimiyetçi politikalar izlemiştir.

• C) Temeli fedakârlık esasına dayanmıştır.

• D) Demokratik yapıya sahiptir.