8. Sınıf İnkılap Tarihi

Milli mücadele hareketi tüm engellemelere rağmen çığ

gibi büyümeye devam etti. Samsun’da yakılan istiklal

meşalesi daha da alevleniyordu. Ama sadrazam Damat Ferit Paşa’nın milli mücadele aleyhindeki tutumu uzun zamandır devam ediyordu. Son olarak Damat Ferit Hükümetinin Sivas Kongresi’nin toplanmasını önlemeye yönelik çalışmaları Mustafa Kemal’i harekete geçirdi. Mustafa Kemal, Temsil Heyeti başkanı olarak Anadolu ile İstanbul arasındaki haberleşmenin kesilmesini emretti. Bu emir Anadolu’nun büyük bölümünde karşılık buldu. Halkına söz geçiremez, ülkesini yönetemez hale gelen Damat Ferit istifa etmek zorunda kaldı.

Buna göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

• A) Temsil Heyeti Anadolu’daki otoritesini güçlendirmiştir.

• B) İstanbul Hükümetinin Anadolu hareketine karşı

  olumsuz girişimleri vardır.

• C) İstanbul Hükümetine karşı üstünlük sağlanmıştır.

• D) Mustafa Kemal yeni hükümetin kurulması

  talimatını vermiştir.

Damat Ferit Hükümetinin İstifasının ardından yeni

hükümet Ali Rıza Paşa tarafından kuruldu. Ali Rıza Paşa’nın Milli mücadele hareketine ılımlı yaklaşması, Anadolu ile İstanbul arasındaki gerginliğin azalmasına ve iletişimin yeniden başlamasına zemin hazırladı. Sonunda taraflar arasında doğrudan bir görüşme yapılmasına karar verildi. İki taraf arasında Amasya Görüşmeleri yapıldı. İstanbul Hükümeti Temsil Heyeti’nin isteklerinden “Mebusan Meclisi’nin açılması” teklifini kabul etti. Ancak, meclisin Anadolu’da değil İstanbul’da açılmasına karar verildi. Mustafa Kemal meclisin İstanbul’da toplanmasını sakıncalı buluyordu.

Mustafa Kemal’in böyle düşünmesinde;

I. İstanbul’un güvenli olmaması,

II. Meclisin baskı altında kalacak olması,

III. Meclisin başkanı seçilmek istemesi,

durumlarından hangileri etkili olmuştur?

• A) I-II

• B) II-III

• C) I-III

• D) I-II-III

Diyagramda Ankara’nın Temsil Heyeti tarafından Milli

Mücadele’nin merkezi seçilmesinde etkili olan bazı

özellikleri verilmiştir. “?” ile boş bırakılan alana

aşağıdakilerden hangisi yazılabilir?

• A) Gelişmiş bir kent olması

• B) Nüfusunun çok alması

• C) Halkının milli mücadeleyi desteklemesi

• D) Ticari imkanların fazla olması

Amasya Görüşmeleri sonrası seçimler yapılarak Mebusan

Meclisi’nin açılış çalışmaları başladı. İtilaf devletleri kendi

aleyhlerinde bir karar alınamayacağını düşünerek Mebusan Meclisi’nin toplanmasına engel olmadılar. Hatta meclisin varlığını kendi çıkarları açısından gerekli görüyorlardı.

Aşağıdakilerden hangisi İtilaf devletlerinin düşüncelerinde yanıldıklarının kesin kanıtıdır?

• A) Mebusan Meclisi’nde yurdun her bölgesinden

  gelen vekillerin olması.

• B) Misak-ı Milli kararlarının kabul edilmesi

• C) Müdafaa-i Hukuk yerine Felahı Vatan grubunun

  kurulması.

• D) Mustafa Kemal’in Mebusan Meclisi başkanı

  seçilememesi.

Misak-ı Milli’de yer alan maddelerden hangisi “devletler

arası eşitlik anlayışı”nın uygulandığını gösterir?

• A) Mondros Ateşkes Anlaşması imzalandığı sırada işgal

  edilmemiş bölgelerin tümü, ayrılmaz bir bütündür.

• B) Ulusal ve ekonomik gelişmemizi engelleyen siyasi, hukuki

  ve ekonomik ayrıcalıklar kaldırılmalıdır.

• C) Azınlık hakları komşu ülkelerde yaşayan Müslüman halkın

  da aynı haklardan yararlanmaları şartıyla kabul edilecektir.

• D) Batı Trakya’nın durumunu tespit etmek için halkoyuna

  başvurulacaktır.

Misak-ı Milli karalarından bazıları yukarıda verilmiştir.

Alınan kararlar ve seçenekler eşleştirilirse hangi seçenek

dışta kalır?

• A) Kapitülasyonlara karşı çıkılmıştır.

• B) Halkın kararına saygı duyulmuştur.

• C) Sınırlar belirlenerek toprak bütünlüğüne vurgu

  yapılmıştır.

• D) Uluslar arası eşitlik anlayışına uygun karar

  alınmıştır.

Amasya Görüşmelerinde alınan karalar gereği tüm yurtta seçimler yapıldı. Yurdun her bölgesinden seçilen mebuslar ile 12 Ocak 1920’de Mebusan Meclisi açıldı. Meclis 28 Ocak 1920’de ise gizli oturumunda Misak-ı Milli karalarını kabul etti. Böylece Milli Mücadele hareketinin temel ilkelerini yansıtıcı niteliğe sahip önemli bir belge kabul edilmiş oldu.

Yukarıdaki bilgilere göre Misak-ı Milli ile ilgili hangi

sorunun cevabına ulaşılamaz?

• A) Misak-ı Milli ne zaman kabul edildi?

• B) Misak-ı Milli nerede kabul edildi?

• C) Misak-ı Milli’nin özelliği nedir?

• D) Misak-ı Milli’nin maddeleri nelerdir?

“Temsil Heyeti’nin varlığı İstanbul Hükümeti tarafından

resmen tanınmış oldu.” diyen birisi aşağıdakilerden

hangisini dayanak olarak gösterebilir?

• A) Temsil Heyeti’nin yetkilerinin genişletilmesini.

• B) Engellemelere rağmen Sivas Kongresinin toplanmasını.

• C) Temsil Heyeti ile Amasya’da görüşmeyi kabul etmesini.

• D) Sivas Kongresi’nden sonra İstanbul Hükümetinin istifasını.

Mustafa Kemal İstanbul’un işgal edilerek Mebusan

Meclisi’nin dağıtılması üzerine ulusal egemenliği hakim

kılmak, vatanın bütünlüğünü koruyarak tam bağımsızlığı

sağlamak için harekete geçti. Kolordu komutanlarına ve

valilere gönderdiği telgrafta “Ankara’da yeni bir meclis

toplanacağını ve Mebusan Meclisi’ndeki milletvekillerinin

açılacak yeni meclise katılabileceklerini” bildirdi.

Mustafa Kemal’in Mebusan Meclisi’ndeki milletvekillerinin açılacak yeni meclise katılabileceklerini bildirmesi;

I. Milli iradeye saygı gösterdiğini,

II. Milli mücadele yanlısı kişilerle çalışmalarını sürdürmek istediğini,

III. Manda ve himayeye karşı geldiğini,

hangilerinin göstergesidir?

• A) I-II

• B) II-III

• C) I-II-III

• D) I-III

GELİŞME

28 Ocak 1920’de Mebusan Meclisi Misak-ı Milli kararlarını

kabul etti.

SONUÇ

İtilaf devletleri Mebusan Meclisini basarak çalışamaz hale

getirdi.

Yukarıdaki bilgilere göre İtilaf devletlerinin tepkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

• A) Milli iradeyi yok saymışlardır.

• B) Milli egemenliği güçlendirmişlerdir.

• C) Saltanat makamını korumaya çalışmışlardır.

• D) İstanbul’u resmen işgal etmişlerdir.