Türk Dili ve Edebiyatı 3

Sanat eseriyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

• A) Duygu, hayal ön plandadır.

• B) Estetik haz vermek esastır.

• C) Yararlılık esastır.

• D) Güzele ulaşmak amaçlanır.

• E) Çok anlamlılık vardır.

Bir sanatkârın eserleri başka bir sanatkârınkinden ayrı bir karakter taşıdığı gibi aynı sanatkârın muhtelif eserleri de birbirinden ayrı çehreler arz eder.

Bu parçada edebî eserler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi vurgulanmaktadır?

• A) Özlülüğü

• B) İnandırıcılığı

• C) Tutarlılığı

• D) Özgünlüğü

• E) Evrenselliği

Bir gün Halit ortadan kaybolmuş, daha Halit pek küçük iken... Bütün etrafa adam salınmış, Halit yok!.. Bahçede yine kaplumbağası ile oynuyordur diye aramadık bir yer bırakmamışlar, Halit yok!.. Anlaşılan bahçede hemen kendi kadar büyük -bu biraz mübalağa- bir kaplumbağa varmış ki Halit onu bularak önlüğünün içine kor ve "boğa, boğa..." diye onu saatlerce gezdirirmiş; fakat bu defa ne Halit var ne de kaplumbağa...

Sonunda kim bilir ne kadar zaman sonra ve ne kadar meraklardan, heyecanlardan sonra komşu çocuklarından biri Halit'i bulduğunu haber vermiş.

Yukarıdaki metinde dil hangi işlevde kullanılmıştır?

• A) Heyecana bağlı işlev

• B) Şiirsel işlev

• C) Göndergesel işlev

• D) Kanalı kontrol işlevi

• E) Alıcıyı harekete geçirme işlevi

(I) Arapça “edeb (ahlak)” kökünden türetilen “edebiyat” kelimesinin ilk defa Tanzimat Dönemi’nde kullanılmaya başlandığı görülür. (II) Ondan önce bu alan için “ilm-i edeb”, “şiir ve inşa” gibi ifadeler kullanılmaktadır. (III) Edebiyat kelimesi o yıllarda Fransızca “littérature” sözcüğünün Türkçedeki karşılığı olarak düşünülmüş ve kullanılmıştır. (IV) Bugüne gelindiğinde tam bir tanımı yapılamasa da olay, düşünce, duygu ve hayalleri sözlü ya da yazılı olarak güzel ve etkili bir biçimde nakletme sanatı şeklinde düşünülebilir. (V) O hâlde bu görsel sanat türünün temel malzemesinin dil olduğu sonucuna varılabilir.

Numaralanmış cümlelerden hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

• A) I.

• B) II.

• C) III.

• D) IV.

• E) V.

Gün bitti. Ağaçta neşe söndü.

Yaprak ateş oldu, kuş da yakut;

Yaprakla kuşun parıltısından

Havuzun suyu erguvana döndü.

II.

Güneş ışığı, atmosferden geçerken saçılıma uğrar. Tüm renkleri barındıran beyaz ışıktan; yüksek enerjili mavi ışık, düşük enerjili kırmızı ışığa göre daha fazla saçılır. Bu durum beyazın içindeki maviyi azalttığından Güneş’in daha kırmızı görünmesine sebep olur.

Bu metinlerin karşılaştırılması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• A) I. metin edebî, II. metin ise öğretici bir metinden alınmıştır.

• B) I. metin duygu, II. metin bilgi odaklıdır.

• C) I. metinde nesnel bir bakış açısı varken II. metinde öznellik söz konusudur.

• D) I. metinde dil sanatsal işlevde, II. metinde ise göndergesel işlevde kullanılmıştır.

• E) I. metinde hissettirme, sezdirme, ikinci metinde ise haberdar etme esastır.

- Bu sözleri ben size nasıl öğrettiysem öyle söyleyin.

- Artık demir almak günü gelmişse zamandan,

- Meçhule giden bir gemi kalkar bu limandan.

- Yapım ekleri kelimelerden yeni kelimeler türetir.

- Öğrencilerin derslerde aldıkları teorik eğitimi günlük hayata yansıtmaları gerekir.

Yukarıdaki cümlelerde dilin işlevlerinden hangisine yer verilmemiştir?

• A) Göndergesel işlev

• B) Kanalı kontrol işlev

• C) Alıcıyı harekete geçirme işlev

• D) Sanatsal işlev

• E) Dil ötesi işlev

Aşağıdakilerin hangisinde verilen açıklama, ayraç içindeki anlatım özelliğiyle ilgili değildir?

• A) Anlatımda gereksiz yere süslemelere, sanatlara yer verilmemesidir. ( Yalınlık)

• B) Düşüncelerin içten geldiği gibi, yapmacıksız bir biçimde dile getirilmesidir. (Doğallık)

• C) Bir cümleden herkesin aynı anlamı çıkarabilmesidir. (Açıklık)

• D) Anlatımda az sözle çok şeyi dile getirmedir. (Özlülük)

• E) Anlatımın pürüzsüz olması, hiçbir engele uğramadan akıp gitmesidir. ( Duruluk)

Arkadaşlarına şöyle diyordu: “Okula gitmeyen arkadaşıyla kardeşini aradı. ” Şimdi bunu nasıl anlamalıyız? Arkadaşıyla bir olup kardeşini mi aradı? Hem kimin kardeşi? Yoksa hem arkadaşını hem onun kardeşini mi aradı? Okula gitmeyen kimdi?

Parçada eleştirilen cümlenin anlatımında eksik olan hangi özelliktir?

• A ) Duruluk

• B ) Açıklık

• C ) Yalınlık

• D ) Sağlamlık

• E ) Akıcılık

Güzel bir kadının makyaja ihtiyacı yoktur, akıllı bir erkeğin pahalı ve şık elbiselere ihtiyacı olmadığı gibi. Bir elmanın tadı nasıl parlak kırmızısından ileri gelmiyorsa bir yapıtın da güzelliği parlak sözlerden ileri gelmez.

Bu parçada aşağıdaki anlatım özelliklerinden hangisi vurgulanmaktadır?

• A ) Yalınlık

• B ) Duruluk

• C ) Özgünlük

• D ) Akıcılık

• E ) Özlülük

I. Grup II. Grup

Hikâye Göstermeye bağlı metinler

Forum Anlatmaya bağlı metinler

Deneme Kişisel hayatı konu alan m.

Anı Gazete çevresinde gelişen m

Tiyatro

Metinlerin sınıflandırılması dikkate alındığında I. grupta verilenlerin hangisi II. gruptakilerden herhangi biriyle eşleşmez?

• A) Hikâye

• B) Forum

• C) Deneme

• D) Tiyatro

• E) Anı