9.3.2. Tarımdan Ticarete Ekonomi (OGM Materyal)

Kervanların konaklama yerlerine kervansaray denir. Kervansaraylarda konaklayan yolcular din, dil, ırk farkı gözetilmeden üç gün ücretsiz kalabilirdi. Dış çevresindeki yüksek duvarlarla saldırılardan korunur; içinde yatakhane, aşhane, erzak ambarı, ticari eşya depoları, ahırlar, samanlıklar, mescit, hamamlar bulunurdu.

Buna göre, kervansarayların yapılmasındaki en önemli amaç aşağıdakilerden hangisidir?

• Terör faaliyetlerini önlemek

• Fetihler için uygun ortam oluşturmak

• Ticareti geliştirmek

• Asker yetiştirmek

• İslam'ı yaymak

Kuraklık; tarımla geçinen toplumlarda beraberinde kıtlığı getirdiği için önemli bir sorundu. Bu bölgelerde “artı ürün” üretmek ve bunları depolamak son derece önemliydi. Artı ürün, kurak bölgelerde hayati öneme sahipti. Artı ürüne sahip olan yerleşim merkezleri avantajlı duruma geçerdi ve bu durum onlara güç kazandırdı. Sulama kanallarının yapılmasıyla üretim arttı ve ürün fazlası yani artı ürün ortaya çıktı. Bu ürünü organize etmek için üretimin planlanması, ürünün depolanması ve korunması gerekli hâle geldi.

Bu paragrafa göre aşağıdakilerden hangisi artı ürün elde etmenin sonuçlarından olamaz?

• Çiftçilik dışında yeni mesleklerin ortaya çıkması

• Değiş tokuşun gelişmesi

• Toplumda tabakalaşmanın ortaya çıkması

• Feodal sistemin güçlenmesi

• Şehir toplumunun oluşmaya başlaması

Kervanların konakladığı, mola verdiği ve ticari malların tüketiciye ulaştığı mekânlara tarih boyunca farklı isimler verilmiştir. Bu mekanlardan biri olan hanlar; kervanların indiği, malların depolandığı, atölyelerin bulunduğu ve ticaretin yapıldığı yerlerdi. Hanlarda birden fazla dükkân olması durumunda buraya ………… da denilirdi. …….…., genellikle aynı esnaf grubuna ait dükkânların bir sokak üzerinde sıralanması ile meydana gelmekteydi. …………. ise İslamiyet’in ilk dönemlerinde daha çok korunma, savunma ve askerî amaçlı inşa edilerek karakol veya ordugâh olarak kullanılırdı.

Bu paragrafta bırakılan boşluklara aşağıdakilerden hangisinin yazılması doğru olur?

• Çarşı, Kervansaray, Ribat

• Ribat, Çarşı, Arasta

• Çarşı, Arasta, Ribat

• Han, Ribat, Kapan

• Arasta, Han, Ribat

Coğrafi Keşiflerle birlikte insanlık bilinmeyen kıtalara ulaşmış ve dünyamız eski-yeni dünya şeklinde iki farklı coğrafi bölümlendirme ile tanışmıştır.

Buna göre;

I. Asya

II. Avrupa

III. Amerika

IV. Afrika

V. Avustralya

kıtalarından hangileri Eski Dünya karalarıdır?

• I, II ve III

• I, II ve IV

• I, III ve V

• II, IV ve V

• III, IV ve V

Aşağıdakilerden hangisi ticari hayatın sürdürülmesi için vakıf geleneğinden günümüze kadar gelen yapılardandır?

• Çarşı

• Kervansaray

• Pazar

• Panayır

• Kapan

Sulama tarımının yapıldığı Mezopotamya’da ortaya çıkan ürün fazlası yani artı ürünler tapınaklarda toplanmıştır. Ürünlerin kaydını tutan din adamları ise dağıtımı kontrol etmeye başlamışlardır. Böylece tapınak rahipleri toplumda üst tabakayı oluşturmuşlardır.

Mezopotamya’da “artı ürün” üretiminin;

I. Ürünlerin depolanmasının zorunlu hâle gelmesine,

II. Toplumda tabakalaşmanın yaşanmasına,

III. Kast sisteminin ortaya çıkmasına

durumlarından hangilerine zemin hazırladığı söylenebilir?

• Yalnız I

• Yalnız II

• I ve II

• II ve III

• I, II ve III

Eski Türk-İslam devletlerinde genellikle aynı esnaf grubuna ait dükkânların bir sokak üzerinde sıralanması ile meydana gelen ticari mekan aşağıdakilerden hangisidir?

• Liman

• Arasta

• Kapan

• Ribat

• Kervansaray

• İnsan eliyle yapılmış bir yol olmayıp doğanın ve iklimin hazırladığı vadi ve vahalardan oluşmaktadır.

• İlk ve Orta Çağlarda Çin ve Orta Doğu ile Batı ülkeleri arasındaki transit kara ticaretinde kullanılan en işlek ticaret yoludur.

Verilen özellikler aşağıdaki ticaret yollarından hangisine aittir?

• Kral Yolu

• İpek Yolu

• Kürk Yolu

• Baharat Yolu

• Kehribar Yolu

Hindistan’da babadan oğula geçen bir mesleki yapı ile halkı sosyal sınıflara ayırıp, eşitliği ve millet olma bilincini engelleyen sistem aşağıdakilerden hangisidir?

• Racalık

• Veda

• Kast

• Brahmanizm

• Feodalite

Hindistan’daki kast sistemine göre;

- Bir Hindu kendi kastı dışındaki bir kast üyesi ile yemek yiyemez.

- Brahmanların kastı bütün kastlar tarafından üstün kast olarak kabul edilir.

- Kast kurallarına uymayanlara verilen en ağır ceza kasttan çıkarılmadır. Bu da toplumdan dışlanma anlamına gelir.

- Her üye doğduğu kast içinde yaşamını sürdürür. Meslekler babadan oğula geçer.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• Katı bir sınıf ayrımı vardır.

• Din adamlarına büyük saygı duyulur.

• Dikey hareketlilik yoktur.

• Kişisel başarılar kastlarda etkilidir.

• Milli birlik ve beraberlik yoktur.