divan şiiri

Bir gazele ait üç beyit şu şekildedir:

I. Ne denlü ağlasa zâr olsa âşık

Açılsa gülse gül-zâr olsa dilber

II. Cefâyı az kılsa Hayretî’ye

Sözüm bu kim vefâ-dâr olsa dilber

III. Öpülse yâr ile yâr olsa dilber

Koculsa râm-ı dil-dâr olsa dilber

Bu beyitlerin şiirde yer alma sırası aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

• I - III - II

• II - I - III

• II - III - I

• III - II - I

• III - I - II

Aşağıda ayraç içinde verilen terimlerden hangisi, birlikte verildiği açıklamaya uygun değildir? (2013)

• Uyaklı beyit (Musarra)

• Gazel ve kasidelerde ilk beyit (Matla)

• Bir gazelin en güzel beyti (Şah beyit)

• Özlü ve güzel anlamlı beyit (Taç beyit)

• Gazellerde şairin adının geçtiği beyit (Mahlas beyti)

Tam bir kaside çeşitli bölümlerden oluşur. Bunlardan biri, —-.

Yukarıda verilen bilgiye göre boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilemez? (2007)

• doğa güzelliklerinden söz eden nesib ya da teşbib bölümüdür

• asıl konuya girişi sağlamak için yazılan girizgâh bölümüdür

• kasidenin sunulduğu kişinin özelliklerinin abartılı bir övgüyle anlatıldığı methiye bölümüdür

• şairin kendisini övdüğü dizelerden oluşan fahriye bölümüdür

• şairin adının da geçtiği tegazzül bölümüdür

Aşağıdakilerden hangisi divan şiirinin belirleyici özelliklerinden biri değildir? (1983)

• Aruz vezniyle yazılmış olma

• Kaside, gazel, mesnevi ve rubai gibi belli nazım şekilleri içinde yazılma

• Parça güzelliğine değil bütün güzelliğine önem verme

• Duygu ve düşünceleri kalıplaşmış birtakım söz sanatlarıyla anlatma

• Yabancı sözcüklerle ve dil kurallarıyla fazlaca yüklü olma

Mesneviyle ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır? (1996)

• Uyak düzeni aa ba ca… biçimindedir.

• Beyit sayısı konunun işlenişine göre belirlenir.

• Daha çok, aruz vezninin kısa kalıplarıyla yazılır.

• Arap ve Türk edebiyatına İranlılardan geçmiştir.

• Öyküleme gerektiren konular, bu türde işlenmiştir.

1. Divan edebiyatı için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• Şiirlerin konuyu içeren başlıkları olmadığı için şiirler nazım biçimlerine göre adlandırılmıştır.

• Duygu ve düşünceler "mazmun" adı verilen kalıplaşmış benzetmelerle anlatılmıştır.

• Geniş halk topluluklarının duygu ve düşünceleri dile getirilmiştir.

• Nazım birimi genellikle beyittir; duygu ve düşünce bir beyitte tamamlanmıştır.

• Sanatlara bolca yer verilmiş, sanatlı söyleyiş içeriğin önüne geçmiştir.

2. Aşağıdakilerden hangisi divan edebiyatının özelliklerinden biri değildir?

• Türklerin İslamiyet'i kabul etmesiyle başlamış ve Tanzimat Dönemi'ne kadar etkin olarak devam etmiştir.

• Saray çevresinde ve medrese eğitimi görmüş aydınlar tarafından İran ve Arap edebiyatları örnek alınarak oluşturulmuştur.

• Şiirlerde genellikle konu bütünlüğü yoktur, bir şiir farklı konulardan bahseden beyitlerle oluşturulmuştur.

• Aşk, tabiat, sevgilinin güzellikleri; kadercilik, zamandan şikâyet, tasavvuf gibi konular işlenmiştir.

• Biçimden çok içeriğin önemsendiği bir edebiyattır.

3. Aşağıdakilerden hangisinde divan edebiyatı ile ilgili bilgi yanlışı vardır?

• Divan Edebiyatı şiirlerinde aşk, şarap, din ve ahlak ile ilgili soyut kavramlar işlenmiştir.

• Eserler saz eşliğinde söylenmiş, eserlerin son bölümünde şairler mahlaslarını kullanmışlardır.

• Söyleyiş özentilidir. Şiirdeki ustalık, benzetmeler yapmak, mecazlı, sanatlı değişler yaratmak, kalıplaşmış anlamlı sözcükleri yeniden kullanmaktır.

• Şiirlerin özel bir adı yoktur ve şiirler nazım biçimleriyle bilinir.

• Sanatçılar mesnevi dışında kalan şiirlerini "divan" adlı defterlerde toplamışlardır.

6. Divan şiiri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• Arapça, Farsça sözcük ve tamlamalarla yüklü Osmanlıca da denen ağdalı ve süslü bir Türkçe kullanılmıştır.

• Söz sanatlarına başvurularak yapıtlar büyük titizlikle işlenmiş, sanatın bir hüner gösterisine dönüştürülmesine çalışılmıştır.

• Aynı konular birçok farklı sanatçı tarafından işlenmiştir çünkü sanatçılar, konuyu değil konunun işlenişini önemsemiştir.

• Toplumsal konulara hemen hemen hiç yer verilmemiş, sanat bireysel bir çaba olarak algılanmıştır.

• Tam ve zengin uyağa yer verilmiş, kulak için uyak anlayışı önemsenmiştir.

7. Aşağıdakilerden hangisi divan şiirinin belirleyici özelliklerinden biri değildir?

• Yabancı sözcük ve dil kurallarıyla yüklü olması

• Duygu ve düşüncelerin mazmunlarla verilmesi

• Aruz ölçüsünün hâkim olması

• Din dışı konuların ağırlıklı olması dini konulara yer verilmemesi

• Bütün güzelliği yerine parça güzelliğine önem verilmesi