Düşünceyi Geliştirme Yolları

''Genellikle olağanüstü kişilere, olaylara, serüvenlere yer verilen ve kuşaktan kuşağa aktarılarak yayılan hayal ürünü hikâyelere masal denir. Masal, her şeyden önce hayalî olayların hikâyesidir ve bu yönüyle öteki türlerden ayrılır. Olayların ne zaman ve nerede geçtiği bilinmez. Bir başka deyişle masalda yer ve zaman belirsizdir. Masal konuları genellikle padişah, vezir,

şehzade, fakir kız veya delikanlı gibi kahramanlar çevresinde gelişir.''

Yukarıdaki paragrafta kullanılan anlatım biçimi hangisidir?

• Betimleme

• Açıklama

• Öyküleme

• Tartışma

''Davetliler yavaş yavaş toplanmaya başlamış, ikram

vakti gelmişti. Kalktım, mutfağa gittim. Buzdolabından meyve sularını çıkardım, bardakları hazırladım. Meyve sularını salona getirirken ayağım eşiğe takıldı. Tepsi bir yana fırladı, bardaklar öte yana. Hızla bana doğru gelen duvarı görebildim en son. Gözlerimi açtığımda başıma bir kalabalık toplanmıştı. Endişe ile bana yönelmiş yüzlere hayretle baktım. Smokinli, kır saçlı bir beyefendi bana doğru yaklaştı ve ''Nasılsınız hanımefendi? Sıcak dokundu size galiba. Buyurun, şu kolonyalı mendili koklayın, iyi gelir.'' dedi. O sırada doktor da gelmişti.''

Yukarıdaki paragrafta kullanılan anlatım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

• Öyküleme

• Açıklama

• Betimleme

• Tartışmacı

''Eğitim, bazılarının savunduğu gibi bir bilim dalının

teorik bilgilerini ya da temel yaşam bilgilerini öğrenmek değildir. Eğitim, insan olma ve bir toplumda birey olarak yaşama bilgilerini öğrenmektir. Bu nedenle bir insanın eğitimi önce ailede başlar. Eğitimin okulda başladığını düşünenler de var elbette. Ben onlara katılmıyorum. Aile, ilk okul; anne-baba, ilk öğretmendir bana göre. Bir çocuk, aile içindeki eğitiminde yakınlarına, arkadaşlarına nasıl davranacağını; farklı olaylarla karşılaşınca ne yapacağını; içtenliğin, sevginin, nefretin

seviyesinin nasıl ayarlanacağını öğrenir.''

Yukarıda kullanılan anlatım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

• Açıklama

• Betimleme

• Tartışmacı

• Öyküleme

''Nasıl oldu bilmiyorum, orada uyuyakalmışım. Dakikalar birbirini izlemiş, epeyce zaman geçmiş. Uyandım. Divanın altından başımı dışarıya uzattım. Dolu dinmişti. Annemle babam evin içindeki cam kırıklarını temizliyordu. Panik içinde benimle ilgilenen olmamıştı. Sonra babam, yakınımdaki bir cam parçasını almaya eğilince beni gördü ve: “Orada ne arıyorsun Mehmet?” diyerek, tuttu kolumdan, divanın altından çıkardı beni.''

Yukarıdaki paragrafın anlatım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

• Tartışmacı

• Betimleme

• Öyküleme

• Açıklama

''Başımızın üstünde her zaman yeşil, iğne yapraklı dallardan örülü bir çatı var. Dallar öylesine sık ki, güneş ışığı aşağıya süzülemiyor bile. Ormanın içine doğru kilometrelerce uzayıp giden toprak bir yol… Çevredeki çiçeklerin insanı bayıltıcı kokusu ve kuşların tatlı nağmeleri…''

Bu metnin anlatım biçimi için hangisi söylenebilir?

• Bir konu hakkında bilgi vermektedir.

• Bir olayı anlatmaktadır.

• Bir yer dış görünüşüyle anlatılmıştır.

• Bir fikre karşı çıkmak için yazılmıştır.

''Akıllı telefonlar, neslimizin en büyük sorunu olmuştur. İnsanlar bir nesnenin başına akıllı ifadesi yerleştirince yapay zekânın geliştiğini düşünüyorlar. Aslın böyle bir şey yoktur. Akıllı telefonlar, yapay zekânın geliştiğini göstermemektedir. Sadece avuç içi bilgisayarların gelişmiş modelleridir.''

Bu metnin anlatımında aşağıdakilerden hangisi ağır basmaktadır?

• Bir olayı; kişi, yer ve zaman unsurlarıyla anlatma

• Bir şeyi ayrıntılarıyla açıklama

• Bir konuda okuyucuyu kendi fikrine ikna etme

• Bir yeri dış görünüşüyle anlatma

''Akşama doğru güneş ağır ağır, sessiz ama kan ağlayan gözleriyle denize pırıltılarını döktü ve bir anda ortadan kayboldu. Arkasında derin bir kızıllık bıraktı. Artık rüzgâr ılık ılık esmeye başlamış, deminki bunaltan sıcak, yerini tatlı meltem esintilerine bırakmıştı. Tepelerin üzerine çöken kızıllık sarıya dönüştüğü anda kuşların çığlıkları bir günlük ömrün daha bittiğini haber verircesine ortalığı kaplamış; kuşlar, yarın doğacak yeni günün habercileri gibi denizin üzerinde son uçuşlarını tamamlayıp gözden kaybolmaya başlamıştı.''

Yukarıdaki paragrafta ağır basan anlatım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

• Betimleme

• Açıklama

• Öyküleme

• Tartışma