Cümle Ögeleri

I.Serkan’ı dün pazarda gördüm.

II.Merve’ye bir torba oyuncak vermiş.

III.Tarık’la spor yapmaya gidecekmiş.

IV.Emrah balıklara yem verdi.

Yukarıdaki cümlelerin hangisinde öznenin altı çizilmiştir ?

• I

• II

• III

• IV

I.Mehmet’in dedesi eskiden polismiş.

II.Gölün üstü kışın buz tutar.

III.Yaşlı dedenin gözlüğü ve kalemi kayboldu.

IV.Bahçedeki çamaşırlar güneş çıkınca kurur.

Yukarıdaki cümlelerin hangisinde özne eksik gösterilmiştir ?

• I

• II

• III

• IV

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde belirtili nesne yoktur ?

• Arabanın lastiklerini yıkadım.

• Yarım kilo fındık kırdım.

• Semanur, saçlarını kısa kestirmiş.

• Çay lekesini bir türlü çıkaramadık.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ikileme zarf tümleci olarak kullanılmıştır ?

• Dedem yavaş yavaş merdivenleri çıktı.

• Ateş yakmak için çalı çırpı topladık.

• Babasını kurtarmak için malını mülkünü tüketmişti.

• Yılbaşı gelmeden çocuklara kılık kıyafet alalım.

Aşağıdaki cümlelerden hangisi özneyle başlamıştır ?

• Yarın, Ay tutulması olacakmış.

• Kitabı en alt rafa yerleştirdi.

• Ağacı erkenden budadı babam.

• Çoban, koyun sürüsünü bekliyor.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ara söz, belirtili nesnenin açıklayıcısıdır ?

• Buse'yi, dayımın kızını, sinemada gördüm.

• Amcama, örnek aldığım insana, hediye aldım.

• Mustafa Bey, Türkçe öğretmenimiz, bugün hastaymış.

• Çok çok önceden, daha ben liseye başlamadan, bu araba varmış.

Bahçedeki fındıklar Giresun’ dan mı geldi ? Cümlesinde hangi öge vurgulanmıştır ?

• Dolaylı Tümleç

• Zarf Tümleci

• Belirtisiz Nesne

• Özne

Cümlelerin çoğu yüklem ve özneden oluştuğu için bu iki öge cümlenin temel ögeleri olarak adlandırılır.

Yukarıdaki açıklamaya göre aşağıdaki cümlelerin hangisi sadece temel ögelerden oluşmuştur?

• Bir motor beni büyük şehirlere götürmüştü.

• O zamanlar cumhuriyetin ilk yıllarıydı.

• Sonbahar uzun ve güzel geçti.

• Kayık hülyalarımdaki gibi balıktan dönmüştü.

Özne ve yüklem cümlenin temel ögelerini oluştururken zarf tümleci, yer tamlayıcısı ve nesne cümlelerin yan ögeleri olarak adlandırılır.

Yukarıdaki açıklamaya göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde temel ögeler dışında herhangi bir yan öge vardır?

• Bu adamların yedisi bizim adadandı.

• Kayığı temizleyenler dokuz kişiydi.

• Kocaman çizmeli ayağını sırtına bastı.

• Gülümsemek hoş bir davranıştır.

Türkçe söz dizimine göre yüklemler cümlenin sonunda yer alır. Günlük konuşma dilinde ve sanatsal metinlerde yüklem bazen cümlenin herhangi bir yerinde de olabilir.

Yalnızca bu bilgiye dayanarak aşağıdaki cümlelerin hangileri bir sanatsal metinden alınmış olabilir?

ı. Bu ağaç nemli ortamları sever.

ıı. Aslında bir alıştırmadır umut.

ııı.Gelmiş geçmiş en yaşlı insandı.

ıv. Balık çıkmadığı zaman yanaşmıyorlar temizliğe.

• I-II

• III-IV

• II-IV

• I-III