Eksperymenty

Eksperyment został zorganizowany przez psychologa w 1961 roku. Polegał na połączeniu studentów w pary. Następnie jedna osoba wcielała się w rolę ucznia, druga była nauczycielem. Młodym ludziom w trakcie eksperymentu towarzyszył ich profesor, który dokładnie obserwował sytuację. Uczeń był podłączony do specjalnego urządzenia, które po wciśnięciu konkretnego przycisku przez nauczyciela raziło ucznia prądem. Proces ten miał w pełni kontrolować student w roli nauczyciela, który otrzymał informację, że z każdą błędną odpowiedzią ucznia na zadane pytanie uderzenie prądem będzie coraz silniejsze.

• Eksperyment Milgrama

• Eksperyment Asha

• Eksperyment Jane Elliot

• Eksperyment Zimbardo

Twórca eksperymentu to amerykański psycholog i logopeda. Eksperyment przeprowadził w 1939 w Davenport w stanie Iowa. W swoich działaniach chciał udowodnić teorię, że jąkanie się ma podłoże psychologiczne. Rodzice pytani o ewentualny udział ich dzieci w eksperymencie stanowczo odmawiali w obawie przed konsekwencjami, jakie mogą spotkać ich potomstwo w związku z planami doktora.

Człowiek ten postanowił zatem przeprowadzić eksperyment na dzieciach z sierocińca. Przedsięwzięcie polegało na tym, że dzieci, które nie miały wad wymowy wraz z tymi, które je miały, zostały podzielone losowo na dwie grupy. W trakcie lekcji, które były specjalnie dla nich układane, m.in. prowadząca Mary Tudor, pomocnica doktora, kładła nacisk na wymowę dzieci.

Stale chwaliła tylko jedną grupę, niezależnie od tego, jak dzieci się wypowiadały. Drugiej wciąż zwracała uwagę, wmawiając wszystkim, że się jąkają. Niestety, wraz z regularnym prowadzeniem zajęć, które za każdym razem wyglądały bardzo podobnie, po jakimś czasie można było zaobserwować wyraźne zmiany u niektórych dzieci. Najmłodsi, którym przez długi czas wmawiano, że się jąkają, rzeczywiście stracili płynność wymowy i zaczęli to robić.

• Eksperyment Milgrama

• Eksperyment Zimbardo

• Eksperyment Asha

• Eksperyment Wendella Johnsona

Został przeprowadzony w 1955 roku. Polegał na pokazywaniu konkretnym osobom pewnego odcinka X i pytaniu ich o to, czy jego długość jest identyczna jak pozostałe, które zobaczyli przed sobą, tj. A, B i C. 98% osób udzielało odpowiedzi prawidłowej twierdząc, że odcinek X jest identyczny jak odcinek C.

Druga część eksperymentu polegała na tym, że do sali wchodziło kilku dodatkowych ludzi. Osoba poddawana eksperymentowi otrzymywała informację, że tak jak ona są to przypadkowo zebrani ochotnicy. W rzeczywistości byli to opłacani aktorzy, którzy na pierwsze zadane im przy grupie pytania mieli odpowiadać w zgodzie z prawdą. Następnie, przy ostatniej odpowiedzi dotyczącej długości wyżej wspomnianego odcinka X mieli skłamać, nie wskazując linii C o identycznej długości.

Osoby, które wcześniej siedziały w sali również odpowiadały na wszystkie pytania. Pod koniec, w obliczu zaistniałej sytuacji, gdy aktorzy kłamali podczas odpowiedzi, przynajmniej 2/3 grupy nieświadomych eksperymentu zmieniła swoją odpowiedź z poprzedniej, która była poprawna, na taką, którą wskazywała większość na sali. Twórca eksperymentu to:

• Zimbardo

• Ash

• Wendell Johnson

• Milgram

Po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego z tymi osobami po latach badacze wysnuli tezę, że osoby, które już od najmłodszych lat potrafią poczekać na nagrodę ze swoich działań, więcej osiągają w życiu dorosłym. Przede wszystkim na płaszczyźnie zdrowotnej zazwyczaj są to osoby bez nadwagi, pracujące na dobrych stanowiskach i dążące do wyznaczonych sobie celów. Odwrotnie dzieje z grupą, która już w młodym wieku nie wykazuje żadnych oznak silnej woli. To fragment opisu eksperymentu:

• Milgrama

• Asha

• odroczona gratyfikacja / eksperyment z piankami

• Zimbardo

Ochotników aresztowano w ich domach, niespodziewanie. Strażnikom narzucono restrykcję, aby bardzo dbali o porządek w więzieniu, jednak mimo wszystko nie stosowali przemocy względem osadzonych. W drugim dniu eksperymentu więźniowie zbuntowali się, ignorując strażników i ich rozkazy. W odpowiedzi na to ci zaczęli stosować kary, np. w postaci rozkazów robienia pompek, ciężkich ćwiczeń fizycznych itp.

Upokarzali kolegów, nad którymi w danym momencie mieli władzę. Po kilku dniach pracownicy więzienia stali się tak sadystyczni w swoich zachowaniach, że niektórzy z więźniów nie wytrzymywali sytuacji nerwowo. W związku z tym postanowiono przerwać eksperyment.

Docelowo miał on trwać dużo dłużej, jednak jego rezultat oraz szybkość, z jaką pewne zachowania ludzkie ukazały się w eksperymencie, zaskoczyły nawet samego eksperymentatora. To badanie jest dowodem na to, jak bardzo ludzie, którzy nagle zdobywają władzę, mogą się zmienić. Czując wyższość nad innymi, są nawet w stanie stosować względem nich sadystyczne praktyki.

• Eksperyment Zimbardo

• Eksperyment Asha

• Eksperyment Milgrama

• Eksperyment Elliot

Eksperyment ten dowiódł, że jeśli otoczenie powtarza komuś, że np. czarnoskóre osoby są gorsze, to z czasem bierze on to za coś oczywistego. Tak samo może być w przypadku wiary czy pozycji w społeczeństwie. Takie podziały nigdy nie są sprawiedliwe, jednak osoby, którym powtarzano podobne twierdzenia od zawsze, biorą je za pewnik. Najczęściej wyraźnie pokazują swoją wyższość. Nie odczuwają potrzeby pokazywania osobom teoretycznie od nich gorszym szacunku. Mogą być także szczególnie niemiłe w zachowaniach względem gorszych od siebie. Twórca eksperymentu to:

• Zimbardo

• Milgram

• Ash

• Elliot