HİKAYE

Bakış açısını bulunuz.

- Kestaneci başını kaldırmış, ona bakıyordu. Mangalın kıyısında kabukları yarılmış, kızarmış kestaneler diziliydi. Bir kıvılcım sıçradı. Canı pek istemiyordu, kafasındaki tilkilerle meşguldü ama kabuklarını soydurup alsa belki… Kestaneci bağırdı:

- Ne dikildin orda ulan, bas git hadi!

(a)  

Öyküleyici bir metinde ---- kişinin kendi içinde, diğer insanlarla, toplumla ya da tabiat unsurları ile yaşadığı çatışmalar sonucunda oluşur. Başka bir ifadeyle kurgusal olayların edebî metinde sıralanması ile oluşan bir düzenlemedir.

Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

• Durum

• Çözüm

• Olay Örgüsü

• Yapı

• Zihniyet

-Parlak, çalışmayı çok severdi. Çalıştıktan sonra oyun oynamak daha keyifli oluyordu. Anasına yardım etmek, onun yükünü hafifletmek Parlak için tatlı bir şeydi.

- Ahırın avlusunda oynarken aşağıda, gümüş söğütler altında görünmeyen derenin hazin şırıltısını işitirdik. Evimiz iç çitin büyük kestane ağaçları arkasında kaybolmuş gibiydi.

- Kitabını, defterini öylece bıraktı, cüzdanı alıp evden çıktı. Dosdoğru mahalle muhtarına gitti ve bulduğu para cüzdanını teslim etti. Murat, iyi bir iş yapmanın verdiği iç huzuruyla eve doğru yürüdü.

Bu metin parçalarında hikâyenin yapı unsurlarından hangisiyle ilgili bir ayrıntı yoktur?

• Olay

• Kişi

• Zaman

• Anlatıcı

• Mekân

Belirli bir başlangıcı ve sonu olan bu tarz hikâyelerde olayın ön plana çıktığını açıkça söyleyebiliriz. Serim, düğüm, çözüm planında yazılan bu hikâyeler gerilime dayalı, merak unsurunun öne çıktığı hikâyelerdir ve edebiyatımızda 19. yüzyıldan itibaren örnekleri verilmeye başlanmıştır.

Bu parçada sözü edilen hikâye türü aşağıdakilerden hangisidir?

• Ben merkezli hikâye

• Kesit hikâyesi

• Maupassant hikâyesi

• Halk hikâyesi

• Manzum hikâyesi

Anlatımda her şeye hâkim, kahramanların zihinlerine ve iç dünyalarına giren, gizli kalmış duygu ve dü­şüncelerini dışa vuran bakış açısına —; anlatıcının aynı zamanda eserin kişilerinden biri olduğu bakış açısına -—; anlatıcının olayları bir kamera tarafsızlı­ğıyla anlattığı bakış açısına -— denir.

Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilebilir?

• gözlemci bakış açısı - ilahi bakış açısı - kahra­man bakış açısı

• kahraman bakış açısı - ilahi bakış açısı - göz­lemci bakış açısı

• ilahi bakış açısı - kahraman bakış açısı - göz­lemci bakış açısı

• kahraman bakış açısı - gözlemci bakış açısı - ilahi bakış açısı

• ilahi bakış açısı - gözlemci bakış açısı-kahraman bakış açısı

Bir olay merkezinde gelişen ve sonuçlanan hikâyelerdir. Bu tür metinlerde merak unsuru ön plandadır.

Aşağıdaki yazarlarımızdan hangisi bu anlayışta eser kaleme almamıştır?

• ÖMER SEYFETTİN

• REFİK HALİT KARAY

• ORHAN KEMAL

• SAİT FAİK ABASIYANIK

• HALİDE EDİP ADIVAR

Yan tarafta hafif ve sağlam bir tekne vardı. Genç ve güçlü balıkçılar rızıklarını bereketli suyun karnından toplamak üzere ağlarını salmış, hep bir ağızdan şarkılar söylüyorlardı. Balıkçılardan en genç ve tecrübesiz olanı, teknenin kenarına yaklaştı ve Züleyha'ya baktı. "Ya Züleyha" dedi, "Ey Mısır'ın siyah incisi, şimdi bekle ve bak, sana Nil'in en güzel incisini bulup çıkaracağım." Kaşla göz arasında diğer balıkçıların engellemesine fırsat kalmadan ağzında eğri saplı bir hançerle suya atladı.

• Sohbet

• Hikâye

• Deneme

• Makale

• Eleştiri

Aşağıdakilerden hangisi hikaye türünün dünya edebiyatındaki ilk örneğidir?

• Sefiller

• Don Kişot

• Decameron

• Dede Korkut Hikâyeleri

• Letaif-i Rivayat

Çehov, “Bir insanı unutmak istiyorsanız onunla yaşadıklarınızı değil, onun size yaşattıklarınızı düşünmelisiniz.” sözüyle aslında hikâyecilikte izlediği yolun da ipuçlarını verir. Onun hikâyelerinde olaylar beklenme­dik bir sonla bitmez. Aksine bittikten sonra da devam ediyor etkisi bırakır. O; olayları ve kişileri değil, olay ve kişilerin yansıttıkları, hissettirdikleri üzerinde durur.

Bu metinde sözü edilen hikâye türü aşağıdakilerden hangisidir?

• Durum hikâyesi

• Olay hikâyesi

• Halk hikâyesi

• Postmodern hikâye

• Bireyin iç dünyasını ele alan hikâye

Hikâyede karşıt duygu, düşünce ve isteklerin; kişilik özelliklerinin bir arada sergilenmesi ile ortaya çıkan duruma ……….. adı verilir.

Boş bırakılan yere hangisi getirilmelidir?

• Tema

• Olay örgüsü

• Konu

• Bakış açısı

• Çatışma