ANTZINAKO GREZIA

Nolakoa da Greziako geografia?

• Itsasertzeko lurrak oso menditsuak dira, bailara txiki eta estu, eta lautada txiki batzuekin. Kostaldea koskatsua dauka.

• Itsasertzeko lurrak oso lauak dira, bailara handi eta zabal, eta lautada handi batzuekin. Kostaldea oso barea eta laua da.

• Mendi gutxi eta baxuak eta kostaldea koskatsua dauka.

Nolakoak ziren lurrak? Zer ondorio izan zituen honek ekonomian?

• Lurrak oso lauak ziren eta ondorioz nekazaritzatik ateratzen zuten behar zuten diru guztia.

• Lurrak oso emankorrak ziren, eta nekazaritza eta abeltzaintza oso garatuta zeuden. Horregatik, lurretan bilatu zuten beren mantenu-iturri nagusia.

• Lurrak ez ziren oso emankorrak, eta nekazaritza eta abeltzaintza ez zeuden oso garatuta. Horregatik, Mediterraneo itsasoan bilatu zuten beren mantenu-iturri

  nagusia. Itsasoa, elikagai-iturri izateaz gain, bide garrantzitsua zen nabigaziorako eta merkataritzarako.

Aintzinako Greziaren historia hiru aldi nagusitan banatzen da:

• Garai arkaikoa, garai klasikoa eta garai modernoa.

• Garai arkaikoa, garai klasikoa eta garai helenistikoa.

• Antzin aroa, Erdi Aroa eta Burdin Aroa.

• Harri aroa eta metal aroa.

Antzinako Greziako gizartea polisetan banatua zegoen, baina zer zen polis bat?

• Herri batez eta zenbait herrixkaz osatutako estatu dependienteak ziren. Polis famatuenak Atenas, Esparta, Korinto eta Tebas izan ziren.

• Gizarte estamentu bajuena, esklabuen parekoa.

• Hiriburuak ziren. Polis famatuenak Atenas, Esparta, Korinto eta Tebas izan ziren.

• Herri batez eta zenbait herrixka, zelai eta basoz osatutako estatu txikiak eta independienteak ziren. Polis famatuenak Atenas, Esparta, Korinto eta Tebas izan ziren.

Zer zen akropolia?

• Beste modu batean esanda, “herri garaia” zen. Inguru horretan eraikitzen ziren tenplurik adierazgarrienak; erasotzen bazieten, babesteko gune bihur zitezkeen.

• Garaiko tenplurik adierazgarriena zen.

• Merkatariak biltzen ziren plaza handi batean.

Zer da kolonia bat? Zein ezaugarri zituzten?

• Talde edo erakunde bateko kide guztien iritzia berdintasunez kontuan hartzen dituen erabakitzeko modu kolektiboa da. Itsasoaren alboan kokatzen ziren beti, garraioa eta merkataritza errazteko; mendixkaren bat gertu izatea ere kontuan hartzen zuten, hiria babestearren. Ura eskura izatea eta lurra emankorra izatea ere aintzat hartzen zuten.

• Buruzagi baten gidaritzapean, itsasoz egindako espedizio bat antolatu eta beste lurralde bat mendean hartzen zutenean kolonia eratzen zuten. Itsasoaren alboan kokatzen ziren beti, garraioa eta merkataritza errazteko; mendixkaren bat gertu izatea ere kontuan hartzen zuten, hiria babestearren. Ura eskura izatea eta lurra emankorra izatea ere aintzat hartzen zuten.

Merkataritzaren ondorio nagusietako bat moneta edo txanponen garapena izan zen, eta polis bakoitzak bere txanpona zuen. Zein zen Atenaseko txanpona?

• Dirham

• Euroa

• Libera

• Drakma

Zein hiru produktu ekoizten zituzten?

• Garia, mahatsa eta olioa.

• Garia, pata eta tomatea.

• Garia, olioa eta espeziak.

• Patata, tomatea eta piperra.

Greziako biztanleak eskulangintzatik eta merkataritzatik bizi ziren, baina zein izan zen jarduera-ekonomikorik garrantzitsuena?

• Abeltzaintza

• Nekazaritza

• Merkataritza

• Artizautza

Merkataritza bi multzo nagusitan banatzen zen. Zeintzuk ziren bi multzoak eta zein ezaugarri zituzten?

• Merkataritza txikia zegoen alde batetik, eta merkatari aberats eta boteretsuak, bestetik. Lehenengo taldea eskulangileek, nekazariek eta dendari txikiek osatzen zuten, eta ospe gutxi zuten gizartean. Bigarrena, itsasontzi handien jabeek eratzen zuten, Meditarraneo osoan zehar ibiltzen ziren hirietan ekoitzitako produktuak saltzen.

• Portuko merkatariak eta agorako merkatariak. Lehenengo taldea eskulangileek, nekazariek eta dendari txikiek osatzen zuten, eta ospe gutxi zuten gizartean. Bigarrena, itsasontzi handien jabeek eratzen zuten, Meditarraneo osoan zehar ibiltzen ziren hirietan ekoitzitako produktuak saltzen.