TEST 46: Fiil Çatısı - 1

Aşağıdaki dizelerin hangisinde çatı özelliği aranmaz?

• Duyuluyor zamanın tahtayı kemirdiği

  Tavan aralarında, tavan aralarında

• Atıyor sızıların çıplak duvarda nabzı

  Çivi yaralarında, çivi yaralarında

• Bir merhamettir yanan, daracık odaların

  İsli lambalarında, isli lambalarında

• Bir sırrı sürüklüyor terlikler tıpır tıpır

  İzbe sofralarında, izbe sofralarında

• Ağlayın, aşinasız, sessiz can verenlere

  Otel odalarında, otel odalarında

Okul, belediye ekipleri tarafından boyandı.

Bu cümleyle özne-yüklem ilişkisi bakımından özdeş olan cümle aşağıdakilerden hangisidir?

• Gökyüzünü birbirinden renkli uçurtmalar kaplamış.

• Rus heyet şirketin toplantı salonuna alındı.

• Kuşlar neşeyle uçuşuyor sanki bugün.

• Şehir, koyu bir sis tabakasına bürünmüş.

• Kendinizi kötü alışkanlıklardan korumalısınız.

(I) Burcun tepesinde beyazlı siyahlı bir bayrak, can çekişen bir kartal ıstırabıyla kıvranıyordu. (II) İki bin kişilik muhasara ordusunun çadırları, kaleye giden geniş yolun sağındaki büyük dişbudak ağaçlarının etrafına kurulmuştu. (III) Yerlere kazıklanmış kır atlar, yabancı kokular duyuyor gibi, sık sık başlarını kaldırarak kişniyordu. (IV) Dallarda kırmızı çullar, sırmalı eğerler asılı duruyordu. (V) Akşam namazından dağılan askerler, çadırların arasından gürültü ile geçiyorlardı.

Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisinin yüklemi edilgen çatılıdır?

• I

• II

• III

• IV

• V

Geçişsiz eylemler, “-r / -t / -tır” eklerinden biriyle geçişli hâle getirilebilir; bu eylemlere oldurgan çatılı eylemler denir.

Aşağıdakilerin hangisinde bu açıklamanın bir örneği vardır?

• Evimize on yıllık bir aradan sonra tekrar bakım yaptırdık.

• Şimdi bizim ellerde tabiat, bir bahar türküsü tutturmuştur.

• Mülakatların haftaya başlayacağını adaylara bildirdik.

• Annem pilav için pirinçleri her seferinde bana ayıklatırdı.

• Ayağımıza gelen fırsatı maalesef kaçırdık.

I. İstanbul, fethinden itibaren pek çok şair tarafından şiirlere konu edilmiştir.

II. Divan şairleri zaman zaman kıymetlerinin bilinmediğinden yakınmışlardır.

III. Günümüzde yeterince çıkmadığı için günümüz okurları, klasik eserlere sarılmışlardır.

IV. Edebiyatımızda serbest nazım, son dönem şiirlerinde

sıklıkla görülmektedir.

V. Kimi şairlerin, düzyazıda da usta oldukları bilinmektedir.

Numaralanmış cümlelerden hangilerinin yüklemi öznesine göre dönüşlüdür?

• I ve II

• I ve IV

• II ve III

• III ve V

• IV ve V

Aşağıdaki cümlelerden hangisinin yüklemi geçişli olduğu hâlde cümlede nesne kullanılmamıştır?

• Bizi okula götürecek servisi bekliyoruz yirmi dakikadır.

• Dünyanın ekseni etrafında dönmesinin günleri oluşturduğunu öğrendik.

• Bu zor bölümü çok sıkı çalışarak sadece iki buçuk yılda bitirmiş.

• Hasta olduğu için bugün çalışmaya çağıramadık.

• Komşularımızı da akrabalarımız olarak görüp sevmeliyiz.

Aşağıdaki cümlelerden hangisinin yüklemi ettirgen

çatılı bir eylemdir?

• Etrafı çarçabuk toparlayıp sofrayı kurdurduk.

• Gölün kenarında kuzular otluyordu.

• Semtimize giden son otobüse yetiştim.

• Ayaklarımı denize uzatıp çay içiyorum.

• Yolculuğun bu denli uzaması bizi endişelendiriyor.

Aşağıdaki dizelerin hangisinde dönüşlü çatılı bir eylem vardır?

• Ne ağır imtihandır, başındaki, Sakarya

  Binbir başlı kartalı nasıl taşır kanarya

• Aykırı bir yolcuyum dünya geniş

  Büyük bir kulak çınlıyor içimdeki

• Sevindiğim anda sen üzülürsün.

  Sonbahar uğultusu duymamışsın ki

• Bir ısıtır, bir üşütür, bir ağlatır bir güldürür

  Sen hem bir hastalık hem de sağlık gibisin

• Kaç kez sana uzaktan baktım 5.45 vapurunda;

  Hangi şarkıyı duysam, bizim için söylenmiş sanki

Aynaların farkı kalmaz düşmanla

Tanışırsın doğduğuna pişmanla

Hüzün adres değiştirir zamanla

Benden geçer, sana göçer sevdiğim

Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisinin örneği yoktur?

• İşteş fiil

• Oldurgan fiil

• Etken fiil

• Edilgen fiil

• Geçişsiz fiil

Sporcular, tek tek kürsüye çağrıldı.

Aşağıdaki cümlelerin hangisi özne-yüklem ilişkisi bakımından bu cümleyle özdeştir?

• Güneş, tüm konukseverliğiyle selamlıyor bizleri.

• Adamcağızın değeri ölümünden sonra bilindi.

• Askere alınacak gençler, nizamiyenin önünde bekliyorlardı.

• Hava o kadar soğuktu ki yorganıma sıkı sıkı sarılmışım.

• Baharın müjdecisi olan kelebekler yanı başımızda uçuşuyor.