METİN TÜRLERİ

Herkes herkese yardım etmeli,

Ben büyük, o küçük dememeli

İki masalım var bunun üstüne,

Başka da bulurum isteyene.

Aslan toprakla oynuyormuş bir gün;

Bir de bakmış pençesinde fare,

Aslan, aslan yürekliymiş o gün,

Kıymamış canına, bırakmış yere.

Boşuna gitmemiş bu iyiliği.

Kimin aklına gelir,

Farenin aslana iyilik edeceği?

Bu metin aşağıdaki türlerin hangisinden alınmış olabilir?

• Fabl

• Deneme

• Masal

• Hikaye

Uzak ülkelerin birinde genç ve güzel bir prenses varmış. Bu prenses hep hüzünlüymüş, yüzü bir türlü gülmüyormuş. Kral, kızı­nın bu haline çok üzülüyormuş. Ülkedeki bütün doktorları saraya çağırıp prensesi muayene ettirdiği halde hiçbiri genç kızın derdine çare bulamamış. Görünüşte pren­sesin herhangi bir sağlık sorunu yokmuş. Tek sıkıntı onun sürekli hüzünlü olması, o güzel yüzünün gülmemesiymiş. Gel zaman git zaman prensesin gönlünde biri ol­duğu çıkmış ortaya. Bunu duyan kral, hemen düğün hazırlıklarına başlamış ve prens ile prenses kırk gün kırk gece süren bir düğünle evlenip ömürleri boyunca mutlu mesut yaşamışlar.

Bu metin aşağıdaki yazı türlerinden hangisine örnek olabilir?

• Hikaye

• Fabl

• Haber metni

• Masal

Yaşanmış olayların, üzerinden belli bir süre geçtikten sonra yazıldığı yazı türüdür.

Kişinin yaşadığı ya da bizzat tanık olduğu ele alınır.

Olayın yaşanmasından sonra belli bir süre geçmelidir. Yaşanan olay etkileyici ya da kişinin yaşamında iz bırakır nitelikte olmalıdır.

Geçmişe ışık tutar ve tarihsel gerçeklerin öğrenilmesine katkıda bulunur.

• biyografi

• anı

• roman

• makale

Günü gününe, tarih belirtilerek yazılan yazılardır.

Olaylar, tarih de belirtilerek günü gününe yazılır.

Yaşanan olaylar ya da izlenimler kaleme alınır.

Samimi bir dille ve birinci kişi ağzından yazılır.

• günlük

• mektup

• anı

• otobiyografi

Toplumu ilgilendiren güncel olay veya durumların, halka duyurulması amacıyla hazırlanan yazı türüdür.

Olayların güncel ve önemli olması gerekir.

Toplumun tamamını ya da önemli bir kısmını ilgilendirmesi gerekir.

Anlatılanlar ilgi çekici olmalıdır.

Nesnel bir anlatıma sahip olmalıdır.

• günlük

• fıkra

• haber metni

• makale

Bir şey haber vermek, sormak, istemek veya duyguları bildirmek için yazılan yazılardır.

Hitapla başlar ve mutlaka tarih atılır.

• anı

• günlük

• mektup

• deneme

Hayali karakterlerin yer aldığı olağanüstü olayları, yer ve zaman unsurlarını belirtmeden anlatan bir türdür.

Genellikle tekerleme ile başlar.

Her zaman iyiler kazanır, kötüler kaybeder.

Eğiticilik ve öğreticilik esastır.

Yer ve zaman unsurları belirsizdir.

Olayların gerçekle bir ilgisi yoktur.

Olağanüstü özelliklere sahip kahramanlara yer verilir. Evrensel konular ele alınır.

• fabl

• efsane

• destan

• masal

Çocukluğumda bayramlar bir başka olurdu. Akşamdan hazırladık bayraklarımızı, heyecandan

uyku girmezdi gözümüze bir gece önce. Sabah kalkar kalkmaz giyinirdik bir hevesle. Ailece

kahvaltı ederdik, bayram kahvaltısı. Sonra el öpme faslımız başlardı. Harçlıklarımızı ve hediyelerimizi

alırdık büyüklerimizden.

Bu metnin türü aşağıdakilerden hangisi olabilir?

• A) Haber yazısı

• B) Masal

• C) Öykü

• D) Anı

Dünyanın sadece %23'üne el değmemiş. Çevre bilimciler ilk kez, dünya üzerinde el değmemiş olarak nitelendirilebilecek bölgelerin hassas ölçekli haritasını çıkardı. Buna göre dünyadaki kara parçalarının sadece %23'ü el değmemiş durumda. Bilim insanlarının yaptığı açıklamaya göre bu bölgelerin %70'i Rusya, Kanada, Avustralya, ABD ve Brezilya'da bulunuyor.

Bu parçanın metin türü nedir?

• Hikaye

• Haber Yazısı

• Masal

• Fabl

Thasos, Ege’nin kuzeyinde yer alan Yunanistan’a bağlı bir ada. Türkiye’ye çok yakın olan bu cennet ada ilk görüşte sizi kendisine çekiyor. Yeşillikler içindeki ada, tertemiz denizi ve güler yüzlü insanlarıyla ziyaret etmeyi hak ediyor. Biz de adadaki ilk günümüzde ada sokaklarını keşfe çıktık. Yemek saati geldiğinde Yunan mutfağı ile Türk mutfağının benzerliklerine bizzat şahit olduk.

Yukarıdaki parça hangi tür metinden alınmış olabilir?

• Gezi yazısı

• Günlük

• Otobiyografi

• Anı