MASAL

1. Aşağıdakilerden hangisi masalın özellikleri arasında yer almaz?

• Masallar, olay çevresinde oluşup halkın ortak verimi olan bir türdür.

• Masallarda iyi-kötü, güzel-çirkin çatışması vardır ve masalın sonunda mutlaka iyiler kazanır.

• Çocuk eğitiminde önemli bir yeri olan masallar, ulusal bilincin gelişmesini de sağlar.

• Masal kişileri padişah, prens, köylü, yoksul vb. her tabakadan seçilebilir.

• Masallarda ders vermek amaçlandığı için masallar didaktik özellik gösterir.

"Gökten üç elma düştü; birisi yiğit olanların başına, birisi bu masalı dizip koşana, birisi de dinleyenlerin başına. Onlar ermiş muradına, biz çıkalım kerevetine"

2. Yukarıdaki metin bir masalın hangi bölümünden alınmış olabilir?

• Döşeme

• Dilek-dua

• Serim

• Düğüm

• Çözüm

Çocukluğumda, annemin o güzel sesinden dinledim önce onları. Kafdağı'nın ardından çıkıp şöyle bir baktım peri kızlarına rüyalarımda. Uyandığımda devleri göreceğimi zannedip korkuyla sarıldım annemin boynuna. Çok sonraları ciddi bir yetişkin olduğumda bile bir duyduğumda kulak kesilmekten alamadım kendimi.

3. Bu parçada sözü edilen edebî tür aşağıdakilerden hangisidir?

• Masal

• Hikâye

• Roman

• Fabl

• Efsane

Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde. Develer tellal iken, pireler berber iken... Ben anamın beşiğini tıngır mıngır sallar iken... İp koptu, beşik devrildi. Anam kaptı maşayı, babam kaptı meşeyi, döndürdüler dört köşeyi.

4. Bu metin bir masalın hangi bölümünden alınmış olabilir?

• Dilek

• Serim

• Çözüm

• Döşeme

• Düğüm

5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde masallarla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

• Masallar özellikle çocuklara hitap eden öğretici metinlerdir.

• Masalların sonu sürprizlerle doludur; masallar bazen kötü sonla da biter.

• Masallar her insanı ilgilendiren evrensel konular ve değerler içerir.

• Masallar, kalıplaşmış ifadelerle kurulan tekerlemelerle başlar ve sonlanır.

• Masallarda zaman ve mekân kavramları tam olarak belli değildir.

Çiçeği eline alır almaz ortadan kaybolan karısını arayan delikanlı, bir de ne görsün? Karısı yeşil bir kuş olmuş, pencereden dışarı uçmuyor mu? Pencereyi kapayıp karısını kaçırmamak için koşmuş ama yetişememiş. Kuş uçup gitmiş... Delikanlı, karısına kırk gün haksız yere dayak atmakla ne kadar yanlış yaptığını, onu elinden kaçırmakla da daha iyi anlamış ama onu eve getirmek için yeşil kuşların memleketine gitmenin de faydasız olduğunu düşünerek kaderine razı olmuş. Hatasını anlamış. Bir daha da haksızlık yapmamaya karar vermiş.

6. Bu parça aşağıdaki masal bölümlerinin hangisinden alınmış olabilir?

• Döşeme

• Çözüm

• Serim

• Düğüm

• Dilek

7. Aşağıdakilerin hangisinde masalla ilgili bir bilgi yanlışı vardır?

• Masal; halk tarafından yaratılan ve kuşaktan kuşağa sözlü olarak aktarılan bir edebî türdür.

• Bir olay çevresinde gelişen masallar genellikle tekerleme ile başlar. Tekerleme söylenen bu bölüme döşeme adı verilir.

• Masal kişileri; devler, periler, cinler gibi olağanüstü varlıklar olabileceği gibi padişahlar, prensler ve prensesler de olabilir.

• Masallarda didaktik özellikler olduğu için iyi-kötü, güzel-çirkin gibi çatışmalar bulunur.

• Ayrıntılı betimlemelerin yapıldığı masallarda kalıplaşmış sözler sadece döşeme bölümünde kullanılır.

8. Aşağıdakilerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

• Masallar mutlu sonla bittiği için daima iyiyi temsil eden kahraman kazanır; kötüyü temsil eden karakterler cezalandırılır.

• Masallarda olaylar genellikle bilinmeyen bir yerde ve zamanda geçer. Öğrenilen geçmiş zaman veya geniş zaman kipi kullanılır.

• Masallar çocuk eğitiminde de kullanıldığı için didaktik özellikler taşır ve öğüt veren bir sözle (kıssadan hisse) biter.

• Masallarda ulusal niteliklere ve dini inançlara rastlanmaz. Masallar evrensel nitelik taşır.

• Masal kahramanları toplumun her kesiminden insanlardan seçilebileceği gibi masallarda hayvanlar ve olağanüstü varlıklar da (peri, dev, ejderha…) kahraman olabilir.

9. Masalla ilgili bir araştırma yapan öğrencinin aşağıdakilerden hangisine ulaşması beklenemez?

• Masallar, genellikle kahraman bakış açısıyla ve birinci kişili anlatımla oluşturulur.

• Masallar halk dilinde anlatılarak oluşan sözlü edebiyat ürünleridir.

• Masallarda tüm insanları ilgilendiren evrensel değerler ve konular anlatılır.

• Masallar düzyazı (nesir, mensur) şeklinde oluşmuştur, bazı masallarda şiirden de (nazım, manzum) yararlanılır.

• Masallarda yer ve zaman belirsizdir. "Kaf Dağı, Yerin Yedi Kat Altı…" gibi hayali yerlere yer verilir.

10. Masal türüyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• Masallar, gerçek dışı ve olağanüstü olaylar üzerine kurulur.

• Masallarda zaman ve mekân kavramları tam olarak belli değildir.

• Masallarda bir ulusa özgü nitelikler ön plandadır.

• Masallarda İyilik-kötülük, güzellik-çirkinlik gibi karşıt durumlar işlenir.

• Masal kişileri peri, dev, cüce, zümrüdüanka gibi hayalî kahramanlar olabilir.