Азаматтық процесс

Азаматтық іс жүргізу құқығы,бұл-

• Азаматтық істерді сотпен қарау және шешу тәртібін реттейтін және азаматтық іс бойынша сот төрелігін жүзеге асыруға байланысты құқықтық нормалардың жиынтығы

• Сот актілерінің мәжбүрлеп орындауға байланысты заңмен реттелетін қызмет

• Халықтың еркін білдіретін,мемлекетпен белгіленген құқықтық нормалардың жиынтығы

• Сот пен тараптар арасындағы қатынасты реттейтін құқықтық бір саласы

Азаматтық іс жүргізу құқығының әдісі болып табылады:

• Ұйымдастырушылық

• Әдістемелік

• Императивті-диспозитивтік

• Нұсқаулық

Диспозитивтілік қағидасы – бұл:

• Азаматтық сот өндірісінің нормативті-басқарушылық ережесі

• Тараптардың құқық нормаларын өздері түсіндіруі

• Процеске қатысушылардың өз субъективтік құқықтары мен міндеттерін жүзеге асыра отырып іс жүргізудің барысына әсер етуі

• Тараптардың заңға бағынуы

Азаматтық iс жүргiзуде тарап болып табылады:

• талапкер

• куәгер

• судья

• сот орындаушысы

Талаптан бас тарту және өзгерту құқығына ие

• талапкер

• куәгер

• судья

• сот орындаушысы

Бір немесе екі тарапқа талап қою арқылы бірінші сатыдағы сот шешім шығарғанға дейін процеске кірісе алатын тұлға

• Жауапкердің өкілі

• Талапкердің өкілі

• Процессуалды тең қатысушылық

• Даудың нысанасына дербес талаптарын мәлімдейтін үшінші тұлғалар

Азаматтық іс бойынша прокурордың құқығы

• Азаматтық іске қатысу және ол бойынша қорытынды беру

• Азаматтық іске қатысу

• Іс бойынша іс жүргізуді тоқтату

• Сот отырысының тәртібіне бағынбау

Сотта өкіл бола алатын тұлға

• Өкіл берушінің мүддесі үшін және оның атынан процессуалдық әрекеттер жасауға өкілеттілігі тиісті дәрежеде рәсімделген әрекет қабіліттілігі бар тұлға

• Әрекет қабілеттілігі шектеулі тұлғаның азаматтық процесске қатысуы

• Талапкер немесе жауапкер жағынан өзінің мүддесін қорғау үшін қатысатын тұлға

• Процессуалдық іс-әрекеттерді жүзеге асыратын әрекет қабілеттілігі бар тұлға

Сот шығындарының құрамы:

• Мемлекеттiк баж, істі қарауға байланысты шығындар

• Айыппұл, сот ұсталымдары

• Зиянды, айыппұлды өтеу

• Жауапкердің материалдық мүддесi