inkılap 5

Sadrazam Rami Paşa, dokuma ustalarına “Avrupalılar çuha ve ipekli kumaşların hammaddelerini bizden alıyor, ürettiklerini bize geri satıyor. Onlarla bu konuda rekabet edemeyişimiz, çalışma düzenimizin bozuk olmasından kaynaklanmaktadır. Bu nedenle gerekli alet ve levazımı sağlamalı ve hammaddelerimizi yurt içinde işlemeliyiz. Bu işe bir düzen verirsek size her türlü yardımda bulunuruz.” demiştir. (Kemal H. Karpat, Osmanlı Modernleşmesi, s.73)

Buna göre Osmanlı Devletinin ekonomik olarak Avrupa’dan geri kalmasının en önemli nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Hammadde kaynakları açısından fakir olması

• B) Ekonomisinin tarım ve hayvancılığa dayalı olması

• C) Sanayileşmeyi gerçekleştirememiş olması

• D) Dokuma sektörünü Batılılara kaptırması

“Pekâla bilirsiniz ki benim bütün hayatımda bu ana kadar takip ettiğim gaye hiçbir vakit şahsi olmamıştır. Her ne düşünmüş ve her ne etmiş isem daima memleketin, milletin ve ordunun nam ve menfaatine olmuştur. Hiçbir zaman şahsımı ön plana çıkarmamışımdır. Eğer o yaratılışta olsaydım, maceracılığa pek müsait olan ortam ve fırsatlar eksik değildi. Bugün dahi mesleğim, geçmişte olduğunun aynıdır. Gayesi vatan ve milletin kurtarılması ve ordunun ıslahı noktasında toplanan ve gayesi nezih ve her türlü şahsi hislerden uzak olarak takip edenlerle beraber çalışmak bence pek şerefli bir çalışmak olur. Bu şartın mevcut olmayışı halinde memlekete zararlı olmaktan Allah beni korusun. Katiyen şahsi gücenikliklerimi bir takım menfi teşebbüslerle tatmine kalkmak adiliğine tenezzül etmem. En çok yapacağım şey, istifa edip tevekkül içinde geçimimi temin yollarına başvurmaktan ibaret olur. “

Yukarıda Mustafa Kemal'in Sofya'da Ataşemiliter olarak bulunduğu sırada Tevfik Rüştü'ye yazdığı 4 Eylül 1914 tarihli mektubundan bir bölüm verilmiştir. Buna göre Mustafa Kemal’in kişisel özellikleri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

• A) Orduda yükselmek için önüne çıkan fırsatları kullanmıştır.

• B) Millet menfaatlerini kişisel çıkarlarının önünde tutmuştur.

• C) Vatan ve millet sevgisi ile doludur.

• D) Fedakâr ve özverili bir kişiliğe sahiptir.

I. İnönü Savaşından sonra gerçekleşen Londra Konferansı’nda İngiliz delegeleri Fransız delegeleri arasında şöyle bir konuşma geçer: İngiliz delegeleri: “Yunanlılara daha çok destek verelim. Artık Türklerin işini bitirsinler”. Fransızların yüksek komiseri olup, Çanakkale’de sağ kolunu kaybeden General Guro, pardesüsünün boş kolunu sallayarak ayağa kalkar: “Beyler siz hayal görüyorsunuz! Türklerin işini Yunanlılar mı bitirecek?... Biz, koca Fransız devleti, bir Antep Sancağı ile başa çıkamadık!..”

Verilen anekdot dikkate alındığında aşağıdaki yargılardan hangisine varılamaz?

• A) Askeri başarıların siyasi başarılarda belirleyici olduğuna

• B) İtilaf Devletleri arasında görüş ayrılıkları oluştuğuna

• C) Batı Anadolu’da askeri üstünlüğün Yunanlıların elinde olduğuna

• D) Fransızların Güney Cephesinde başarılı olamadığına

Büyük Taarruz’un başarıyla sonuçlanması ve Batı Anadolu’nun Yunan işgalinden kurtarılmasının ardından İtilaf Devletleri ile TBMM Hükümeti arasında Mudanya Ateşkes Antlaşması imzalandı. ( 11 Ekim 1922). Bu antlaşmaya göre:

• Türk ve Yunan kuvvetleri arasındaki silahlı çatışmalar sona erecektir.

• Yunanlar Doğu Trakya’yı Meriç Nehri sınır olmak üzere, antlaşmanın yürürlüğe girmesini izleyen 15 gün içinde boşaltacaktır.

• İstanbul ve Boğazlar TBMM Hükûmeti’ne bırakılacaktır.

• Barış antlaşması yapılıncaya kadar, İtilaf Devletleri Boğazlarda kalabilecektir.

• Doğu Trakya’nın güvenliğini sağlamak için 8000 Türk jandarma birliği görevlendirilecektir.

• Türk ordusu barış antlaşması imzalanıncaya kadar Çanakkale bölgesinde belirlenen çizgide kalacaktır.

Verilen bilgiye göre Mudanya Ateşkes Antlaşması ile ilgili olarak aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?

• A) TBMM Hükümetinin İstanbul ve Boğazlar üzerinde tam egemenlik sağladığı

• B) Askeri bir zafer sonucunda imzalandığı

• C) Kurtuluş Savaşının askeri safhasının sona erdi

• Osmanlı Hükümetinin hukuken yok sayıldığı

MONTESQUİEU :Cumhuriyet idaresinin diğer rejimlere göre en ideali olduğunu belirtmiştir. Ondan etkilenen Mustafa Kemal, cumhuriyet ve demokrasi ilkelerine yönelmiştir

NAMIK KEMAL :Milliyetçilik ve Türkçülük üzerine yazdığı eserleri ile tanınmıştır. Genç Mustafa’nın kalbinde vatan sevgisi ve hürriyet aşkı gibi duyguların yerleşmesine yardımcı olmuştur.

TEVFİK FİKRET: Eserlerinde daha çok özgürlük ve adalet kavramlarını işlemiştir. hak, adalet ve özgürlük gibi konularda Mustafa Kemal’i derinden etkilemiştir.

Mustafa Kemal’in fikirlerinin oluşmasında etkili olan yazarlar hakkında verilen bilgiye göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

• A) Yabancı yazarlardan sadece çağdaşlaşma, batılılaşma konusunda etkilenmiştir.

• B) Halk iradesi ve demokrasi bilincinin oluşmasında okuduğu yazarlar etkili olmuştur.

• C) Sabit bir bilgiye bağlı kalmamış, gelişime açık bir düşünceye sahip olmuştur.

• D) Türkçülük düşüncesinin fikirlerinde yer almasında Namık Kemal etkili olmuştur.

I. Trablusgarp Savaşı'na sivil olarak gizlice dahil olup halkı örgütlemiştir. II. Milli Mücadele'de bütün cemiyetleri birleştirerek tek çatı altında toplamıştır. III. Bölgesel kurtuluş amacıyla toplanan Erzurum Kongresi'ne katılarak burada ulusal kararların alınmasını sağlamıştır.

Yukarıdaki gelişmeler Mustafa Kemal Atatük’ün hangi kişilik özelliğini ön plana çıkarmaktadır?

• A) Liderlik

• B) Mantıklı oluşu

• C) Birleştirme ve bütünleştirme gücü

• D) Vatan Sevgisi

Osmanlı Devleti işgalci güçler tarafından yok edilmeye çalışılıyordu. Türk halkı, savunmasız kalan ve işgale uğrayan vatanın göz göre göre parçalanmasını kabullenemezdi. Bu amaçla Türk halkı aşağıdakilerden hangisini yapmış olamaz?

• A) İşgal bölgelerinde direniş cemiyetleri kurmuşlardır.

• B) Osmanlı Devleti’nin varlığını devam ettirmesi için padişahın emirlerine uyulması gerektiğini savunmuşlardır.

• C) İşgallere karşı mitingler düzenleyip, gazeteler çıkarmışlardır.

• D) Kuvay-ı Milliye adı verilen direniş kuvvetleri kurmuşlardır

Tanzimat Fermanı ve Islahat Fermanı Osmanlı Devleti’nde anayasal düzene geçişe yönelik ilk düzenlemelerdir. Padişahın gücünün kanunlarla sınırlandırılması, dini ve etnik kökenine bakılmaksızın hukuk önünde herkesin eşit olması, özel mülkiyetin güvence altına alınması, yargılama yapılmadan ağır cezaların verilmemesi, vergide eşitlik ve adalet gibi ilkeler kabul edilmişti. Bu açıdan ilk Osmanlı anayasasının kabul edilmesi ve meşruti monarşi rejimine geçilmesi Tanzimat döneminde atılan adımların devamı sayılır. Fransız İhtilali’nin ardından meydana gelen bu çalışmalar Osmanlı Devleti’nde demokratikleşme adımları olması açısından önemli gelişmelerdir.

Bu bilgilere göre, 19. yüzyılda Osmanlı Devleti için aşağıdaki yorumlardan hangisine ulaşılamaz?

• A) Devletin yönetim şeklinde değişiklik meydana gelmiştir.

• B) Toplumda eşitliğin sağlanması için farklı zamanlarda çalışmalar yapılmıştır.

• C) Tanzimat ve Islahat Fermanlarını sadece Türk vatandaşlara yönelik yapılmıştır

• D) Fransız İhtilali’nin Osmanlı Devleti üzerinde olumlu etkileri olmuştur.

Mustafa Kemal, Manastır’da yaşadığı dönemde vatan ve hürriyet şairi Namık Kemal’den ve eserlerinde Türkçülüğü ön plana çıkaran Mehmet Emin Yurdakul’dan etkilenmiştir. Tarih öğretmeni Kolağası Mehmet Tevfik Bey’in dersleriyle de tarih bilinci gelişmiştir. Bu dönemde ayrıca Avrupalı düşünürlerin kitaplarını okumaya başlamış, onların hürriyet, özgürlük ve cumhuriyet ile ilgili düşüncelerinden faydalanmıştır.

Verilen bilgilerden hareketle Manastır şehri, Mustafa Kemal’i daha çok hangi açıdan etkilemiştir?

• A) Eğitim - öğretim hayatını

• B) Fikir hayatını

• C) Aile hayatını

• D) Sosyal hayatını

Mondros Ateşkes Antlaşması’nın ardından mitingler düzenlemeye ve protesto telgraflarıyla bu vatanın bizim olduğunu anlatmaya çalıştık. Sultan Ahmet’te konuşmacı olarak katıldığım mitingde binlerce Türle hep birlikte vatanımızı koruyacağımıza yemin ettik. Resmi makamlara yapılan protestolar soonuç vermeyince işgalcilere karşı si lahlı direnişe başladık. işte bu direniş hareketini yürütünlere Kuva-i Milliye (Milli Kuvvetler) denilir. Buna göre, bu konuşmadan;

I. İşgaller karşısında mitingler yapıldığına ve protesto telgrafları çekildiğine

II. Miting ve protestoların halkı bilinçlendirdiğine

III. Kuva-i Milliye’nin ne anlama geldiğine,

gibi maddelerden hangilerine ulaşılabilir?

• A) Yalnız I

• B) Yalnız II

• C) I ve III

• D) I, II ve III