PARAGRAF

(I) Bu dönemde, kendi kafalarıyla düşünemeyenlerin hataları gelip halkımızın sırtında büyümeye başlamıştır. (II) Böylece, o, zamanı yaşamak isterken, zaman onu yaşamış; yani zaman içinde etkisiz kalmış; yaşadığı döneme damgasını vuramamıştır. (III) En başta, kendi kafasıyla düşünmediği için, başka kafaların etkisinde kalmıştır. (IV) Yeryüzündeki büyük sanat yapıtları, bilimsel aşamaların ürünü değildir. (V) Düşünce tarihi, iskambil kâğıdından egemenliklerle insanın yüce gücü arasındaki savaşlarla doludur.

Numaralanmış cümlelerden hangisi bir paragrafın “sonuç cümlesi” olmaya diğerlerinden daha uygundur?

• I.

• II.

• III.

• IV.

• V.

Aşağıdakilerden hangisi bir paragrafın giriş cümlesi olmaya en uygundur?

• Ancak bugünkü sanat ortamına baktığımızda, sanatçıların bireyselleştiğini görüyoruz.

• Bu parçalanmışlığı yeni baştan düşünmek, parçalanmışlığı yeni baştan empati duygusuna çekmek gerekiyor.

• Geçmişi sözlü geleneğe bağlı olan ve yazmaya üşenen toplumların belgeleri her zaman yetersiz kalır.

• Yaşanmışa olan ilgi, sıradanmış gibi gözüken olayların arkasındaki anlam da fotoğrafa ışık tutuyor.

• Tarihsel bağlamda da, günün değerlerinin kavranabilmesi, geçmişte yapılan çalışmalara bağlıdır.

Ben denemelerimi şiir yazar gibi yazarım. Boyuna sözcüklerle, cümlelerle boğuşurum. Bir yerde, yazının iplerini çekenin ben olmadığımı, benim yerim9, denemenin yapısına karışmış sözcüklerin karar verdiğini, buyruklar savurduğunu görürüm. Kimi zaman da belirli bir cümleye denememde yer vermek istediğim halde, bunun üstesinden gelemem. Denemenin yapısı, denemedeki öteki cümlelerin yapısı buna engel olur.

Bu parçanın konusu aşağıdakilerden hangisidir?

• Deneme yazmak şairlere zevk verir.

• Denemeye yazar yön veremez, ona denemenin yapısı yön verir.

• Yazar denemede kendi düşüncelerini dile getirir.

• Deneme yazmak diğer edebi türlere oranla daha zordur.

• Şairler ayni zamanda deneme de yazabilirler.

Serbest şiire göre ölçülü şiir düşünceyi ve duyguyu okuyucuya daha fazla hissettirmektedir. Bir hapishanenin küçücük penceresinden, yatalak bir hastanın hastanenin en ücra köşesindeki yatak odası penceresinden görülen bir küçük bulutun en yüksek tepelerde seyredilen manzaradan daha fazla sonsuzluk fikri verdiğini şiirle uğraşan herkes bilmektedir.

Bu parçanın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?

• Şiir, kafiyeli olduğu zaman düşünceler önem kazanır.

• Küçük bir pencereden gökyüzü daha güzel görünür.

• Düşüncenin düzen içinde verilmesi açısından ölçülü şiirler daha uygundur.

• Serbest şiir düşünceleri verme açısından yetersizdir.

• Ölçü düşünce ve duyguyu aktarmada çok önemlidir.

Kapımı çalıp durma ölüm,Açmam; Ben ölecek adam değilim. Alıştım bir kere gökyüzüne; Bunca yıllık yoldaşımdır bulutlar. Sıkılırım, Kuşlar cıvıldamasa dallarında, Yemişlerine doymadığım ağaçların, Yağmur mu yağıyor, Güneş mi var, Fark etmeliyim Baktığım pencereden. (Cahit Sıtkı Tarancı) Yukarıdaki şiirin ana duygusu aşağıdakilerden hangisidir?

• Ölüm korkusu

• Memleket özlemi

• Yaşama sevinci

• Hayvan sevgisi

Kültürümüzün koruyucusu dildir. Dili korumak, kültürü korumak demektir. Bu yüzden konuşurken veya yazarken yabancı sözcüklere mümkün olduğunca yer vermemeliyiz. Ama ne yazık ki çevremize baktığımızda durumun hiç de böyle olmadığını görüyoruz. Çarşıya çıkmak acı veriyor artık insana; mağazaların, dükkânların adları ya İngilizce sözcüklerden oluşuyor ya da Türkçe isimler bile İngilizce sözcükmüş gibi yazılıyor, insanlar, konuşurken aralara yabancı sözcükler sıkıştırmayı marifet sayıyorlar. Yukarıdaki paragrafın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?

• Dil kültürün koruyucusudur.

• Yabancı sözcükleri hiçbir zaman kullanmamalıyız

• Mağazaların isimlerini Türkçe sözcüklerden seçmeliyiz.

• Kültürümüzü korumak istiyorsak dilimize sahip çıkmalıyız.

İletişim deniz gibidir. Kişilere göre farklı formüller uygulamak zorundasınız. Bir gün iki metrelik suya dalarsınız, bir gün on beş metreye tek nefesle inersiniz. Hepsinde farklı teknikler kullanırsınız. Kişiler de öyledir. Hatta aynı yere yüzüncü dalışınızdır; bütün taş altlarını, deniz şakayıklarını tanıyorsunuzdur, o gün hava koşulları değişik olabilir. İnsanları anlamak çaba gerektirir ve buna kesinlikle değer. Anlamaya başladıkça daha çok seversiniz. Yukarıdaki paragrafın konusu aşağıdakilerden hangisidir?

• İnsanlarla iletişimin önemi

• İnsanları anlamak

• İletişim ve deniz arasındaki ilişki

• İletişime engel olan etmenler

Dil her zaman ve her yerde çok önemli sayılmış. Öylesine ki, İslamiyet 'oku' emriyle başlar. Dört İncil’den biri olan Yuhanna İncili’nin ilk ayetinde 'Önce kelam vardı' diye yazılıdır. Tarihteki bütün devlet adamlarına bakın: Hepsi birer dil ve hitabet ustasıdır. Dilin önemi üzerine söylenecek daha çok söz var. Yine de bu kadarı bile yeter. Yukarıdaki paragrafa en uygun başlık aşağıdakilerden hangisidir?

• Dilin Önem

• Türkçe Elden Gidiyor

• Dilimize Sahip Çıkalım

• Dil Yanlışları

(I) Geçmişi anlatan bir şiirin dili ağırdır. (II) O şiiri anlamak için sözlüklere bakmak, gerektiğinde geçmişi bilenlerin yardımına başvurmak zorundasınız. (II) Oysa günümüzü anlatan şiirlerde genellikle anlatım açıktır. (IV) Şair, bir dönemi ele alırken, ister istemez, o dönemin dilinin etkisinde kalıyor. (V) Bu etki, bazen yadırgatıcı bir sınıra da ulaşıyor.

Bu parçanın ana düşüncesi numaralanmış cümlelerin hangisinde verilmiştir?

• I.

• II.

• III.

• IV.

• V.

Edebiyatımızın daha da gelişmesi için sanatçılar, işçinin, köylünün yaşamına daha çok katılmalı; oradan edinecekleri zengin izlenimlerle yeni yapıtlar oluşturmalı. Köy yaşamının verilmesinde son yıllarda bir ölçüde başarılı olunmuş; ancak işçi yaşamı henüz yeteri kadar ele alınmamıştır. Genç sanatçıların buna yönelmeleri çok yerinde olacaktır. Ancak, bu sorunlara eğilecek sanatçıların estetik titizliklerini artırmaları gerekiyor. Bu noktada açık verenler, ne topluma ne de edebiyata yararlı olabilirler.Bu parçanın bütününde aşağıdakilerden hangisi vurgulanmaktadır?

• Genç sanatçıların toplumsal sorunlara duyarsız kaldıkları

• Estetik kaygıdan yoksun eserlerin, kalıcı olamayacağı

• Emeği anlatma amacı taşımayan eserlerin edebi değerinin olmadığı

• Sanat değeri tartışılan eserlerin, topluma yarar sağlamayacağı