XIII-XV қоғамдық

Ақ Орда, Әбілқайыр хандығы, Моғолстандағы түркі тайпаларынан шыққан басшылар аталды.

• Мырзалар

• Әмірлер

• Иналдар

• Елтебер

Ноғай Ордасында түркі тайпаларынан шыққан басшылар аталды

• Мырзалар

• Иналдар

• Елтебер

• Билер

Шыңғысхан ұрпақтарының тұрғындарымен бірге алған жерлері

• Інжу

• Вақф

• Сойырғал

• Заминдар

Дін қызметшілері мен діни мекемелердің жері

• Інжу

• Вақф

• Сойырғал

• Ұлыс

Жер иеленушілерден алынатын салықтар

• Тағар, инам

• Арбаби, мульк

• Испандже, жизия

• Ұшыр, харадж

Жер иеленушілер мен қолөнершілерден жиналатын салық

• Ұшыр

• Испандже

• Баж

• Жизия

Көшпелі малшылардан алынатын салық

• Жизия

• Испандже

• Тағар

• Зекет

Қысқы ет дайындау кезінде көшпелілерден алынатын салық

• Ұшыр

• Соғым

• Жизия

• Тағар

«Ханның шешімі мен жарлығын өзгерту дәстүрде болған жоқ, - мұндай әрекет жасаған адам қылмыскер болып табылд...» деп жазған:

• Рузбихан

• М.Х.Дулати

• Рашид ад-Дин

• Марғасқа

«Бұл татар императорының барлығының үстінен қарайтын ғажайып билігі бар. Егер де император рұқсат бермесе, ешкім қандай да бір елде тұра алмайды. Оның өзі көсемдердің қайда болу керектігін көрсетеді, көсемдер болса мыңдықтарға, мыңдықтар – жүздіктерге, жүздіктер – ондықтарға әмір етеді. Бұдан басқа әміршінің соғысқа немесе бейбіт өмірге қатысты бұйрықтарының барлығына олар еш қарсылықсыз бағынады...» деп жазған саяхатшы:

• Плано Карпини

• Рубрук

• Петахья

• Ибн Баттута