Firmanın iqtisadiyyatı fənni 6 mövzu

Xalis inhisarçı bazarlarda:

• hər-hansı bir malın çox sayda satıcısı və yalnız bir alıcısı olur

• hər-hansı bir malın çox sayda satıcısı və alıcısı olur

• hər-hansı bir malın bir neçə satıcısı və çox sayda alıcısı olur

• hər-hansı bir malın yalnız bir satıcısı və çox sayda alıcısı olur

• hər-hansı bir malın çox sayda satıcısı və bir neçə alıcısı olur

1. İnhisarçı bazara giriş maneələri əsasən hasnsı səbəblərdən yaranır?

I. mühüm sərvətin (əsas istehsal resursunun) yalnız bir firmaya məxsus olması (məsələn, qızıl yaxud almaz mədəninə sahibolma və s.);

II. hökumətin hər-hansı bir firmaya müəyyən məhsulu istehsal etmək üçün müstəsna hüquqlar verməsi (patent və müəlliflik hüquqları, müstəsna hüquqlar və s.);

III. miqyasın müsbət effekti: çox sayda istehsalçı (satıcı) olması halı ilə müqayisədə bazarda bir istehsalçının (satıcının) olması halında istehsal xərclərinin daha aşağı olması (təbii inhisar sahələri);

IV. şəbəkə təsirləri (məsələn, sosial şəbəkələr və s.).

V. Əsas istehsal resurslrının müxtəlif firmalara məxsus olması.

• I, II, III, IV

• I, II.V

• III, IV, V

• I, IV,V

• II, IV, V

İnhisarçı firmanın qiyməti maijinal gəlirlə müqayisədə necədir?

• P < MR

• P ≤ MR

• P > MR

• P ≥ MR

• P = MR

İnhisarçı firma inhisar qiymətini necə təyin edir?

• İnhisarçı firma MR≤MP olduğu və mənfəəti minimum edən istehsal həcmini (Q_max) təyin etdikdən sonra tələb əyrisindən istifadə edərək həmin istehsal həcminə uyğun gələn inhisar qiymətini təyin edir;

• İnhisarçı firma MR=MP olduğu və mənfəəti maksimum edən istehsal həcmini (Q_max) təyin etdikdən sonra tələb əyrisindən istifadə edərək həmin istehsal həcminə uyğun gələn inhisar qiymətini təyin edir;

• İnhisarçı firma MR>MP olduğu və mənfəəti maksimum edən istehsal həcmini (Q_max) təyin etdikdən sonra təklif əyrisindən istifadə edərək həmin istehsal həcminə uyğun gələn inhisar qiymətini təyin edir;

• İnhisarçı firma MR≥MP olduğu və mənfəəti maksimum edən istehsal həcmini (Q_max) təyin etdikdən sonra təklif əyrisindən istifadə edərək həmin istehsal həcminə uyğun gələn inhisar qiymətini təyin edir;

• İnhisarçı firma MR<MP olduğu və xərcləri maksimum edən istehsal həcmini (Q_max) təyin etdikdən sonra tələb əyrisindən istifadə edərək həmin istehsal həcminə uyğun gələn inhisar qiymətini təyin edir.

Dominantlıq edən firma yaxın rəqiblərin olmaması şərtilə bazarın neçə faiz hissəsini öz əlində saxlayır?

• 50 faizini

• 50 faizindən 100 faizə qədər hissəsini

• 100 faizini

• 50 faizdən 75 faizə qədər hissəsini

• 75 faizdən 100 faizə qədər hissəsini

Tənzimlənmənin güclü mexanizmi hansı göstəriciləri stimullaşdırır?

• Tənzimlənmənin güclü mexanizmi xərclərin yüksəlməsini, məhsulun keyfiyyətini isə daha az stimullaşdırır.

• Tənzimlənmənin güclü mexanizmi həm xərclərin aşağı salınmasını, həm də məhsulun keyfiyyətini isə daha çox stimullaşdırır.

• Tənzimlənmənin güclü mexanizmi xərclərin aşağı salınmasını daha çox, məhsulun keyfiyyətini isə daha az stimullaşdırır.

• Tənzimlənmənin güclü mexanizmi məhsulun keyfiyyətini isə daha çox stimullaşdırır.

• Tənzimlənmənin güclü mexanizmi istehsal olunanan məhsulun miqdarını daha az stimullaşdırır.

Qiymətin səmərəli komponentləri qaydası necə ifadə olunur?

• Yuxarı səviyyədəki müstəqil firmaya təklif olunan topdansatış qiyməti, inteqrasiya etmiş firmanın son qiyməti (p) ilə inteqrasiya etmiş firmanın tərkibində olan aşağı səviyyəli firmanın son hədd xərcləri arasındakı fərqi üstələyə (yəni həmin fərqdən çox ola) bilməz.

• Aşağı səviyyədəki müstəqil firmaya təklif olunan topdansatış qiyməti, inteqrasiya etmiş firmanın son qiyməti (p) ilə inteqrasiya etmiş firmanın tərkibində olan aşağı səviyyəli firmanın son hədd xərcləri arasındakı fərqi üstələyə (yəni həmin fərqdən çox ola) bilməz.

• Aşağı səviyyədəki müstəqil olmayan firmaya təklif olunan topdansatış qiyməti, inteqrasiya etmiş firmanın son qiyməti (p) ilə inteqrasiya etmiş firmanın tərkibində olan aşağı səviyyəli firmanın son hədd xərcləri arasındakı fərqi üstələyə (yəni həmin fərqdən çox ola) bilməz.

• Aşağı səviyyədəki müstəqil firmaya təklif olunan pərakəkəndə satış qiyməti, inteqrasiya etmiş firmanın son qiyməti (p) ilə inteqrasiya etmiş firmanın tərkibində olan aşağı səviyyəli firmanın son hədd xərcləri arasındakı fərqi üstələyə (yəni həmin fərqdən çox ola) bilməz.

• Aşağı səviyyədəki müstəqil firmaya təklif olunan topdansatış qiyməti, inteqrasiya etmiş firmanın son qiyməti (p) ilə inteqrasiya etmiş firmanın tərkibində olan aşağı səviyyəli firmanın son hədd xərcləri arasındakı fərqi üstələyə (yəni həmin fərqdən çox ola) bilər.

Qiymət ayırımçılığı dedikdə nə başa düşülür?

• Qiymət ayırımçılığı (diskriminasiyası) dedikdə müxtəlif malların müxtəlif müştərilərə fərqli qiymətlərlə satılması başa düşülür.

• Qiymət ayırımçılığı (diskriminasiyası) dedikdə eyni malın eyni müştərilərə fərqli qiymətlərlə satılması başa düşülür.

• Qiymət

  ayırımçılığı (diskriminasiyası) dedikdə eyni malın müxtəlif müştərilərə fərqli qiymətlərlə satılması başa düşülür.

• Qiymət ayırımçılığı (diskriminasiyası) dedikdə eyni malın müxtəlif müştərilərə eyni qiymətlərlə satılması başa düşülür.

• Qiymət ayırımçılığı (diskriminasiyası) dedikdə müxtəlif mallların müxtəlif müştərilərə eyni qiymətlərlə satılması başa düşülür.

Qiymət ayırımçılığı hansı şərtlərin olduğu şəraitdə baş verir?

I. firmanın bazar gücünə sahib olması;

II. bazarda rəqabət çatışmazlığının olması;

III. qiymət elastikliyi, yəni bazarın müxtəlif tələb elastikliyinə malik qruplara (içqruplara) ayrıla bilməsi (məsələn, ölkəmizdə olan mobil rabitə operatorlarının müxtəlif istehlakçı qruplarına yönəlik tətbiq etdikləri fərqli kampaniyalar və s.);

IV. malın aşağı qiymətli bazardan satın alınıb yüksək qiymətli bazarda təkrar satılmasının qarşısının alınması.

V. bazarda firmalar arasında kifayət qədər rəqabətin olması.

• I, II, III, V

• III,IV, V

• I, II, III, IV

• II, IV, V

• I, III, IV, V

Alıcılar haqqında informasiyanın əlçatanlığı əlamətinə uyğun olaraq qiymət ayırımçılığı strategiyalarının neçə növü fərqləndirilir?

I. tam qiymət ayırımçılığı;

II. fərqli miqdarlara bağlı qiymət ayırımçılığı;

III. indikatorlar üzrə seçilmə.

IV. eyni miqdarlarla qiymət ayrımçılığı

• I, II, III

• II, III, IV

• III, IV

• I, III, IV

• I, II, IV