RİZE ODM

DENEME: Herhangi bir konuda duygu, düşünce ve görüşlerin samimi bir üslupla yazıldığı türdür. Yazarın görüşünü kanıtlama amacı yoktur.

FIKRA: Güncel olaylardan konuların seçildiği, samimi bir dil ile duygu ve düşüncelerin yazıldığı türdür. Gazete ve dergi yazılarıdır. “Köşe yazısı” da denir.

GÜNLÜK: Günü gününe tarih belirtilerek yazılır. Kişinin o gün içinde yaşadıklarını, düşüncelerini anlattığı türdür. Diğer adı ise “günce” dir.

MAKALE: Herhangi bir konuda yazılan, yazarın düşüncelerini bir dayanak üzerine anlattığı yazı türüdür. Daha resmi bir üslupla yazılır ve yazar düşüncesini kanıtlamak için çeşitli verilere, alıntılara yer verir.

Buna göre;

Serdar Güzelyazar’ın yazma serüveninden bahsettiği bu yazısından hareketle, hangi türde eser verdiği söylenemez?

• A) Deneme

• B) Fıkra

• C) Günlük

• D) Makale

Numaralandırılmış cümlelerle paragraf oluşturulmak istendiğinde sıralama aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?

• A) I, III, II ve IV

• B) II, III, I ve IV

• C) I, IV, II ve III

• D) II, I, IV ve III

Her insanın olduğu gibi kitapların da kimlikleri vardır. Kitapların kimliklerine “bibliyografik künye” ya da “kaynakça” denir. Bir araştırma yaptığımızda kaynak olarak kullandığımız kitabın bibliyografik künyesini araştırmamız sonunda belirtmeliyiz. Bibliyografik künye yazarken sıralama şu şekilde olmalıdır: yazarın soyadı, yazarın adı, kitabın adı, yayınevinin adı, basım yeri ve basım yılı. Verilen metin aşağıdaki sorulardan hangisine cevap olarak yazılmıştır?

• A) Bibliyografik künyenin diğer adı nedir?

• B) Kaynakça nereye yazılmalıdır?

• C) Kaynakça yazılması doğru mudur?

• D) Kitap künyesi ne işe yarar?

Verilen bilgilere göre hangisi doğrudur?

• A) Büyük şehirlerde bebeklere en çok verilen isim Zeynep’tir.

• B) Geçen yıl kız bebeklere en çok verilen isim Zeynep’tir.

• C) Önceki yıllara oranla geçen yıl daha fazla bebek doğmuştur.

• D) Türkiye genelinde en az kullanılan isimler Ahmet ve Emine’dir.

Edip CANSEVER: Kimi şiirlerinde insan hayatına nesnelerin dili ile bakan şiirler yazdı. Herhangi bir nesneyi dekor alıp o nesne üzerinden insanlar arasında bağlar ve ilgiler kurarak insanı ve davranışlarını irdeleyen şiirler yapmayı seven bir şair oldu.

Yavuz Bülent BAKİLER: Şiirlerinde Anadolu’ya, Anadolu insanına eğilmiş, onların sorunlarını dile getirmiştir. Sade ve rahat bir dili, aydınlık bir üslubu vardır.

Orhan Veli KANIK: Ölçüsüz, halkın anlayacağı bir dille şiir yazma onun amacıydı. Şiirlerinin hemen hepsinde bir hikâye anlatırdı, hem de uzun bir hikâye. Sanki birer hayat… O koca bir hikâyeyi şiir üslubuna koyuverirdi.

Fazıl Hüsnü DAĞLARCA: Şiirleri genellikle kahramanlık ve öğreticilik öğelerini içermektedir. Kullandığı dil sade ve temizdir.

Şairlerin özelliklerinden hareketle aşağıdaki şiirlerden hangisi verilen şairlerden birine ait olamaz?

• Adam yaşama sevinci içinde

  Masaya anahtarlarını koydu

  Bakır kâseye çiçekleri koydu

  Sütünü yumurtasını koydu

  Pencereden gelen ışığı koydu

  Bisiklet sesini çıkrık sesini

  Ekmeğin havanın yumuşaklığını koydu

  Adam masaya

  Aklında olup bitenleri koydu

  Ne yapmak istiyordu hayatta

  İşte onu koydu

• Yalın ayaklarınla koştun mu tarla tarla?

  Duydun mu çıplak toprağın, çıplak insanın yasını?

  Ağlayan kadınlarla, ihtiyarlarla,

  Yaşadın mı bir yağmur duasını?

  Bozbulanık ırmaklarda çimdin mi?

  Kulak verdin mi yürekten kavala, saza?

  Bir ipek seccade üstünde gibi, huzurla?

  Durdun mu toprakta namaza?

• Mesele falan değildi öyle,

  To be or not to be kendisi için;

  Bir akşam uyudu;

  Uyanmayıverdi.

  Aldılar, götürdüler.

  Yıkandı, namazı kılındı, gömüldü.

  Duysalar öldüğünü alacaklılar

  Haklarını helal ederler elbet.

  Alacağına gelince...

  Alacağı yoktu zaten rahmetlinin.

• Gurbet o kadar acı

  Ki, ne varsa içimde,

  Hepsi bana yabancı,

  Hepsi başka biçimde!

  
  

  Eriyorum gitgide,

  Elveda her ümide,

  Gurbet benliğimi de,

  Bitirdi bir biçimde!

  
  

  Ne arzum, ne emelim,

  Yaralanmış bir elim

  Ben gurbette değilim,

  Gurbet benim içimde!

I. Okyanuslardaki plastik atıkların temizlenmesi için uygulanabilir bir yöntem geliştirilemediği için bu alandaki çalışmalar okyanusların daha fazla kirletilmesini engellemeye odaklanmış durumda. II. Öte yandan okyanusların temizlenmesinin mümkün olduğunu düşünen bir grup araştırmacının geliştirdiği okyanus temizleme aracı başarılı sonuçlar elde etti. Yukarıda verilen “II” numaralı cümleyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

• A) I. cümlede bahsedilen yöntemin olumsuz sonucuna değinilmiştir.

• B) I. cümlede elde edilen verilerle çelişen bir durumdan bahsedilmiştir.

• C) I. cümlede yer alan çalışmanın hangi koşullarda geçerli olduğu açıklanmıştır.

• D) I. cümlede verilen açıklamanın nedensel sonucundan bahsedilmiştir.

Handan hamamdan geçtik

Gün ışığındaki hissemize razıydık;

Saadetinden geçtik,

Ümidine razıydık.

Hiçbirini bulamadık.

Kendimize hüzünler icat ettik,

Avunamadık.

Yoksa biz bu dünyadan değil miydik?

(Orhan VELİ)

Altı çizili dizeyle yazarın anlatmak istediği düşünce nedir?

• A) Mutlu olmak da mutsuz olmak da insanın kendi elindedir. Bir yerde huzursuzluk varsa orada mutlaka insan vardır.

• B) İnsan her şeyden vazgeçse de, bütün olumsuzlukları bir kenara koysa da peşine takılan yaşanmışlıklardan kaçamaz.

• C) Günler geçer, aylar ayları kovalar hayat akıp gider. Pencere açıldığında gökyüzü görünüyorsa bununla yetinmeli insanlar.

• D) Dünyadaki hiçbir şey mutluluk kadar değerli değildir. Elinde olmayanlara isyan değil elinde olanlarla mutlu olmalı insanlar.

• Sevinç, kıvanç, acı, korku, şaşma gibi duyguları anlatan cümle veya ibarelerin sonuna ünlem işareti koyulur

• Anlatım olarak tamamlanmamış cümlelerin sonuna üç nokta koyulur.

• Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yay ayraç ile gösterilen yere tanımı verilen işaretlerden biri getirilemez?

• A) Aaaa ( ) Ne kadar da düşüncesiz bir davranış.

• B) Her bayram içimde bir sevinç, hayalimde yarınlar ( )

• C) Menekşeler, papatyalar baharı hatırlatır ( ) kardelen, kışı…

• D) Yarının sahiplerine tavsiyelerim ( ) Çalışın, sabredin…

• Sayısal verilerden yararlanılmıştır.

• İki varlık farklı yönleriyle birbiriyle karşılaştırılmıştır.

• Geçiş ve bağlantı ifadeleri kullanılmıştır.

Verilen bilgilere uygun olarak yazılmış metin hangisidir?

• A) Bir gök cisminin gezegen olarak adlandırılması için küre benzeri bir yapıda olması gerekir. Bu yapı da kütle çekim kuvvetinden ve gezegenin dönme hareketinden kaynaklanır. Yani tüm gezegenlerin kendilerine ait kütle çekim kuvvetleri vardır.

• B) Derin deniz fener balığı hemen hemen tüm okyanuslarda 900 ile 2000 metre derinliklerde yaşar. Derinliklerin en tuhaf görünümlü balıklarıdır. Keskin dilleri ve yuvarlak gövdesiyle kocaman bir balığı yutacak gibi görünür ancak bu balık yaklaşık 5 santimetreye kadar büyüyebilir.

• C) Sivrisinekler insanlar tarafından salgılanan kimyasal maddeleri “çekici” bulur. Örneğin, soluk verdiğimizde dışarı atılan karbondioksit gazını sivrisinek yaklaşık 50 metre uzaktan algılar. Bunun nedeni sivrisineklerin antenlerinde bulunan proteinleri bu moleküllere olan duyarlılığıdır.

• D) Fırkateyn kuşlarının siyah tüyleri, kıvrık gagaları, çok uzun kanatları, çatalkuyrukları ve küçük ayakları vardır. Bu deniz kuşları tropik ve yarı tropik kıyılarda veya adalarda sürü halinde yaşar. Dişi fırkateyn kuşlarının erkeklerden farklı olarak göğüs tüyleri beyazdır.

Akıllı geometrik şekillerin, karelerin, üçgenlerin, beşgenlerin, çemberlerin yaşadığı bir düzlemde geçen bir macerayı anlatan Düzülke, bilim kurgunun öncüsü yapıtlardan biri. Boyut, düzlem, uzay, çok boyutluluk gibi kavramlar üzerine zihin açıcı ve düşündürücü bir öykü. Öykünün anlatıcısı olan Kare, önce bize ikiboyutlu ülkesini tanıtıyor. Sonra birlikte Çizgiülke ve Noktaülke'yi ziyaret ediyor, Uzayülke'de bir üst boyutu anlamaya çalışmanın güçlüklerini tadıyor ve daha yüksek boyutlar üzerine kafa yoruyoruz.

Bu parçada “Düzülke” ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?

• A) Düzülke eserinde kurgusal unsurlara yer verilmiştir.

• B) Eserin ufkumuzu geliştiren bir yönü olduğu vurgulanmıştır.

• C) Yapıt basit bir anlatım içinde zengin bir içerik taşımaktadır.

• D) Yapıtta çeşitli durumların ortaya çıkardığı sonuçlardan bahsedilmektedir.