11.SINIF 18.ve 19.YY FELSEFESİ TEST 1

18 - 19. yüzyıl genel anlamda bilim, teknik, sanat ve felsefe

gibi pek çok alanda ürünlerin ortaya konulduğu bir

dönemdir. 15. yüzyılla başlayan bilim ve teknik alandaki

gelişmeler yeni bir ekonomik sistem ortaya çıkarmıştır.

Bu yeni sistem; yeni bir kültüre yol açmış, yönetim biçimlerini

etkilemiş ve değişime zorlamıştır. Sistemle birlikte

insanların istek ve ihtiyaçları değişmiştir. Dolayısıyla düşünürler

hayatın dinamiklerini açıklayacak ve toplumsal

düzeni daha iyi taşıyacak fikirler üretmeye çalışmışlardır.

Bu parçadan hareketle 18 - 19. yüzyıl felsefesinin daha

çok aşağıdaki konulardan hangisi üzerinde durduğu

söylenebilir?

• Bilim

• Siyaset

• Sanat

• Ahlak

• Din

18. yüzyılın ortalarına doğru İngiltere’de belirginleşen

Sanayi Devrimi, öncelikle pamuk dokumacılığı sektöründe

başlamıştır. Makineleşmeyle beraber pamuğun iplik hâline

getirilmesi ve dokuma tezgâhlarının geliştirilmesi sağlanmıştır.

Buhar gücünün kullanılmasıyla tekstil alanında hızlı

üretimler gerçekleştirilip ekonomik büyüme yakalanmıştır.

Bilim ve sanayide yaşanan bu gelişmeler ile insanın doğaya

bakışı değişmiş ve ekonomik temellere dayalı toplumsal

yapılar oluşmuştur. Bu yeni durum karşısında toplumda

yeni yaşam kültürleri görülmüş ve yeni oluşmuş toplumsal

sınıfların mücadeleleri başlamıştır. Böylece felsefe, insan

ve toplum üzerinde yeni düşünceler üretmeye başlamıştır.

Bu parçadan hareketle felsefe için aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

• Felsefe büyük ölçüde dini konulara yönelmiştir.

• Bilimin felsefe üzerinde herhangi bir etkisi olmamıştır.

• Felsefe ilk kez doğa ve evreni konu edinmiştir.

• Felsefe, kilisenin tekeline geçmiştir.

• Toplumsal değişimler felsefeyi etkilemiştir.

Bu dönem de Fransız İhtilali ve Sanayi İnkılabı gerçekleşmiş

ve buna bağlı problemler tartışılmıştır. Özgürlüğü

engellediği düşüncesiyle siyasi ve dinî otoritelere karşı

gelinmiş ve düşünce özgürlüğü desteklenmiştir. Akla güven

duyulmuş ve akılcı düşünce artmıştır.

Bu açıklamada üzerinde durulan dönem aşağıdakilerden

hangisidir?

• MÖ 6 - MS 2. yüzyıl felsefesi

• MS 2 - MS 15. yüzyıl felsefesi

• 15 - 17. yüzyıl felsefesi

• 18 - 19. yüzyıl felsefesi

• 20. yüzyıl felsefesi

Bilimsel gelişmeler Batı’da bilgiye olan bakışı değiştirmiştir.

17. yüzyılda bilimin yöntemi felsefeye uygulanmaya

başlanmış, 18. yüzyılda ise akıl yoluyla aydınlanmış doğru

bilgiler aranmıştır. Filozoflar, bu açıdan bilginin doğasına

yönelik düşünceler ortaya koymuşlardır. “Bilginin kaynağı

nedir?”, “İnsan nelerin bilgisini bilebilir?” gibi sorular sormuşlardır.

Bu parçada ifade edilen soruları araştıran filozofların

aşağıdakilerden hangisi üzerinde hemfikir oldukları

söylenebilir?

• Bilgiye ulaşmanın mümkün olduğu

• İnsan bilgisinin sınırsız olduğu

• İnsan zihninin boş bir levha gibi olduğu

• Tüm bilgilerin deneyimle başlamış olduğu

• Bilginin deneyimle değil, doğuştan geldiği

• Rönesans düşüncesi kendini bütün tarihi otoritelerden

bağımsız kılmaya, dünya ve hayat üzerindeki görüşlerine

yalnız deneyin ve aklın sağladığı doğrularla

biçim vermeye çalışır.

• Aydınlanma insanın düşünme ve değerlendirmede otoritelere

ve geleneklere bağlı kalmaktan kurtulup kendi

aklı ve tecrübeleriyle hayatını aydınlatmaya girişmesidir.

Buna göre Rönesans ve Aydınlanma düşünceleri için

aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

• Kökü ve amacı aşkın dünyada bulunan hayat düzeninin temsilleridir.

• Rönesans düşüncesinin temelinde Aydınlanma filozoflarının görüşleri vardır.

• Kutsal metinlerin doğruluğunu temele alan dünya görüşleridir.

• Doğayı ve insanı inançla açıklama çabasında olan

  dönemlerdir.

• İnsan aklına duyulan güvene dayanan düşünce sistemleridir.

18. yüzyıl felsefesi, geleneksel düşünceye karşı aklı özgürleştirmek adına yapılmış bir felsefedir ve Batı coğrafyasının toplumsal yaşamında köklü değişimlere sebep olmuştur.

Buna göre;

I. Hümanizm

II. Fransız İhtilali

III. Reform Hareketleri

olaylarından hangileri 18. yüzyıl felsefesinin etkisiyle

ortaya çıkmıştır?

• A)Yalnız I.

• B) Yalnız II.

• C) I ve II.

• D) I ve III.

• E) II ve III.

Kopernik’in dile getirdiği ve Galileo’nun yaklaşık bir yüzyıl

sonra geliştirdiği Güneş merkezli evren sisteminin önemi,

gerçekte neyin ne etrafında döndüğünü göstermesinden

daha çok insanla doğa arasındaki ilişkiye dair oluşturduğu

bakış açısındadır. Bu bakış açışı Aydınlanma düşünürlerinin

aklın gücüne duydukları güvenin temelini oluşturmuştur.

Buna göre Aydınlanma düşüncesinin temelinde aşağıdakilerden hangisinin yer aldığı söylenemez?

• İnsan aklının doğanın sırlarını keşfedeceğine duyulan

  inanç

• Bu dünyaya yönelmiş bakış açısı

• Doğanın insan tarafından denetim altına alınabilecek

  cansız ve mekanik bir varlık olduğu anlayışı

• Tüm varlıkların Tanrı tarafından belli bir amaca göre

  yaratıldığı inancı

• Rasyonel düşünce ve akla duyulan güven

Kepler, Galileo ve Newton’un katkılarıyla oluşturulan doğanın

bilimsel açıklamasının benzerini, bireysel ve toplumsal

alanda oluşturma amacında olan Aydınlanma düşünürlerinin

çabası doğa bilimlerindeki başarıları sosyal

ve politik alana yaymak olmuştur.

Bu parçadan hareketle Aydınlanma düşünürleriyle ilgili

aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

• Toplumsal kurumların düzenlenmesinde kutsal kitabı

  temele almışlardır.

• B) Metafizik ve fizik dünya arasında bağ kurmaya çalışmışlardır.

• Geleneklere bağlılığın toplumsal yaşamda mutluluğu

  getireceğini iddia etmişlerdir.

• Toplumsal kurumları eleştiriye tabi tutarak rasyonel

  bir düzen anlayışını savunmuşlardır.

• Dünyayı anlamada insan aklının yetersiz olduğunu

  düşünmüşlerdir.

I. Bireysel ve toplumsal olarak Batı’da aydınlanmanın

yaşandığı dönemdir.

II. Bu dönem filozofları, daha çok siyaset, ahlak ve bilgi

alanında düşünceler geliştirmiştir.

III Antik Yunan felsefesinin etkisinde akıl, iman ve inanç

konuları tartışılmıştır.

Verilenlerden hangileri 18 - 19. yüzyıl felsefesinin özellikleri arasında yer alır?

• AYalnız I.

• Yalnız II.

• I ve II.

• I ve III.

• II ve III.

18 - 19. yüzyılda düşüncelerin oluşturulması ve bunların

aktarımı felsefenin dışına çıkmış, sanat ve edebiyatla yeni

anlatım yöntemlerine başvurulmuştur. Filozof ve aydınlar

eserlerinde akıl, deney, ilerleme, siyaset, insan hakları, adalet,

eşitlik gibi kavramları ele almışlardır. Bu dönem yapılan

entellektüel tartışmalar gazete ve dergilerde yayımlanmış,

kitap olarak basılmıştır. Yapılan tartışmaların toplumun tüm

katmanlarına yayılması Fransız İhtilal’ine giden yolu açmıştır.

Bu parçadan hareketle 18 - 19. yüzyıl felsefesi için

aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

• Toplumu ilgilendiren konular ele alınmıştır.

• Edebi eserlerde felsefi sorunlara yer verilmiştir.

• Felsefenin halk arasında yaygınlaşmasına katkı sağlamıştır.

• Büyük toplumsal hareketlere sebep olmuştur.

• Kullanılan kavramsal dil nedeniyle eserlerin anlaşılmasında

  güçlük yaşanmıştır.