DİNLER TARİHİ 5.ÜNİTE CAYİNİZM VE SİHİZM

Hint yarımadasının kuzeyindeki ganji havzasında yer alan bir Hare aletinde geleneksel Hindu dininin kast anlayışına ve kanlı kurban törenlerine karşı reaksiyoner bir hareket olarak ortaya çıkan din aşağıdakilerden hangisidir?

• Maniheizm

• Budizm

• Taoizm

• Caynizm

• Sihizm

Aşağıdakilerden hangisi Caynizm ve Budizmin birbirine benzer yönlerinden biri değildir?

• Nihai kurtuluş ancak katı züht ve riyazet hayatı sayesinde gerçekleşeceğini kabul ederler

• Tanrı veya tanrısal güçlerin rolünü kabul etmezler

• Kast sistemini geçersiz bulurlar

• Vedaların dilini dini otoritesini ve onlardan kaynaklanan dini uygulamaları benimserler

• Kuzey Hindistan'da aynı bölgede ve aynı dönemde ortaya çıkmışlardır

Caynizm'in Budizm den farkı aşağıdakilerden hangisi değildir?

• Perennial (Daimicilik) felsefeyi çağrıştıran din anlayışı

• Tirtankaraların(ruhani liderler) heykelleri etrafında oluşan dini uygulamalar

• Kuzey Hindistanda ortaya çıkmış farklı zamanlarda hüküm sürmüşlerdir

• Alemdeki herşeyin canlı ve sabit bir ruha sahip olduğunu kabul eden varlık anlayışı

• Ontolojik görüşleri

Cayinizm ;

- Ahimsa insanın sadece insanlara değil her türlü canlıya karşı uyulması gereken bir kural olduğu

- Dünyanın yaratılmasından Sorumlu bir Tanrı veya tanrısal varlıkların olmadığı noktasında hangi din ile farklılık gösterir?

• Budizm

• Sihizm

• Hinduizm

• Maniheizm

• Taoizm

Aşağıdakilerden hangisi dinlerin kurucuları ile ilgili eşleştirmelerden biri yanlıştır?

• Hinduizm = Maya/Avidya

• Budizm=Siddharta/ Buddha

• Sihizm = Guru Nanak

• Caynizm = Vardhamana

• Maniheizm = Mani

İki keşiş arasındaki liderlik mücadelesi sonucu farklılıklar öğretide değil, uygulamada olmalıdır düşüncesiyle ikiye bölünmüşlerdir. Digambaranın (hava giyinenler) fikirleri aşağıdakilerden hangisi değildir?

• Kadınların manastır hayatına girmesi yasaktır

• Angaların Mahavira'nın öğretilerini içeren kutsal metinleri kabul etmezler

• Dünyadan el etek çekip tamamen çıplak olduğuna inanırlar

• Angalar ve yazılı metinleri kabul ederler

• Elbise giymek süs eşyası bulundurmak kişinin kurtuluşa ulaşamadığının alametidir

Her dinin kutsal kitapları vardır. Aşağıdakilerden hangi eşleştirme yanlıştır?

• Caynizm =Purvalar- Angalar- Upangalar

• Sihizm = Adi Grant

• Hinduizm =

  Sruti= Vedalar +Brahmanalar+ Aranyakalar+ Upanişadlar

  Smriti= Destanlar +Manu kanunnamesi +Puranalar

• Budizm = Tripitaka=sutra pitaka + vinayana pitaka + abhidhama pitaka

• Sabiiler = Şapuragan ve Devler Kitabı

Aşağıdakilerden hangisi Caynizm'in temel öğretilerinden değildir?

• Zamanın yukarı ve aşağı doğru hareketinden oluşan döngüselliğe inanırlar

• Alemi Tanrının veya başka bir varlığın yarattıpı fikrine inanırlar

• Yaşanılan alem ezeli ve ebedidir

• Kıyamet ve Maya öğretileri yoktur

• Varoluşun başlangıcı jiva atomlarının hareketiyledir.

Caynizm de ruhun kurtuluşa edebilmesi için tövbe kefaret gibi evrensel uygulamaların yanı sıra doğru iman, doğru bilgi ve doğru Davranıştan oluşan üç mücevher (Triratna) diye anılan bir reçete önerilir. Doğru davranış içerisine aşağıdakilerden hangisi girmez?

• Aparigraha=Kanaatkar olmak

• Ahimsa=öldürmemek

• Satya=doğru sözlü olmak

• Brahmacari=zina yapmamak

• Sallekhana= ölümcül oruç tutmak

- Caynizm 'in en önemli öğretisinden biridir.

- Farklı anlaşılabilir görülebilir.

- Plüralizm (çoğulculuğa) hakikatin tek bir yönden bakılarak anlaşılmayacağını ifade eder.

- Parçadan bütün kavranılmaz.

- Eşya hakkındaki hükümler mutlak değil, muhayyeldir.

Yukarıdaki açıklamanın tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

• Karma-Samsara

• Üç mücevher (Triratna)

• Görecelik/anekangavada

• Aparigraha

• Tirtankara