SOSYAL BİLGİLER BİLGİ YARIŞMASI 5. SINIF

Buğday ve şeker pancarı soğuğa dayanıklı olduğu için karasal iklimin, çay ve fındık bol yağış istediği için Karadeniz ikliminin, zeytin ve turunçgiller kış mevsimi ılıman geçen Akdeniz ikliminin görüldüğü yerlerde yetişir. Bu açıklamaya göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

• İklimin tarımsal faaliyetleri etkilediği

• Karasal iklimde tarım ürünü çeşitliliğinin fazla olduğu

• Ilıman iklimlerde ulaşım imkânlarının yetersiz olduğu

• Akdeniz ikliminin görüldüğü yerlerde çay üretiminin az olduğu

Düz bir alana sahip olan Adana, Konya ve Bursa gibi illerimizin nüfusu fazladır. Engebeli araziye sahip Muş ve Artvin gibi illerimizin ise nüfusu azdır. ● Seyhan ve Ceyhan Nehirleri kıyısında kurulan Adana; Sakarya Nehri kıyısında kurulan Sakarya, nüfusu fazla olan illerimizdendir. ● Akdeniz kıyısında bulunan Teke ve Taşeli Platoları arazi yapısı ve topraklarının verimsiz olması nedeniyle tarıma uygun değildir. Bu alanlarda nüfus azdır.

Yukarıda verilen örneklerde yerleşmeyi etkileyen doğal etkenlerden hangisine değinilmemiştir?

• İklim

• Yer şekilleri

• Su kaynakları

• Toprak yapısı

İklim, insan yaşantısını birçok açıdan etkiler. Örneğin Karadeniz ikliminin görüldüğü köylerde orman bol olduğundan ahşap evler görülürken, karasal iklimin görüldüğü yerlerde yağışın az olmasından dolayı kerpiç ve toprak evler, Akdeniz iklimin görüldüğü yerler de ise yazları serin tutan taş evler görülür. Bu parçada iklimin aşağıdaki alanlardan hangisine olan etkisinden söz edilmiştir?

• Tarım faaliyetleri

• Nüfusun dağılışı

• Ulaşım faaliyetleri

• Konut yapımında kullanılan malzeme

Hava olayı: Atmosferde meydana gelen yağış, nem, rüzgar vb. olaylara denir.

Hava durumu: Hava olaylarının kısa süreli olan durumudur.

İklim: Geniş bir alanda hava olaylarının uzun yıllar boyunca gösterdiği ortalama durumdur. Buna göre aşağıdakilerden hangisi hava durumudur?

• Trabzon’un her mevsim yağışlı olması

• Akdeniz ikliminin Akdeniz kıyılarında görülmesi

• Doğu Anadolu Bölgesi’nin kış aylarında çok soğuk olması

• Yalova’da 21 Haziran günü kar yağması

Ege Bölgesi’nde, Muğla çevresinde yer alan Menteşe Yöresi, yağış ve sıcaklık koşulları insan yaşamına elverişli olmasına rağmen seyrek nüfuslanmıştır. Bunda Menteşe Yöresi’nin yer şekillerinin engebeli olması etkili olmuştur. Buna göre Menteşe Yöresi'nde nüfusun seyrek olmasında,

I. Tarım alanlarının dar olması

II. Yerleşim alanlarının sınırlı olması

III. İklimin turizm faaliyetlerine uygun olması özelliklerinden hangileri etkili olmuştur?

• Yalnız I

• I ve II

• II ve III

• I, II ve III

Hava kirliliği; atmosferde toz, duman, gaz, su buharı şeklindeki kirleticilerin, insan ve diğer canlılara zarar verecek düzeye erişmesidir. Trafik, sanayi ve ısınma sistemleri hava kirliliğinin başlıca kaynaklarıdır. Hızlı kentleşme, şehrin yanlış bölgelere kurulması, kalitesiz yakıtlar ve uygun olmayan yakma sistemleri gibi sebepler de hava kirliliğinin artmasına yol açmaktadır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi hava kirliliğini önlemek amacıyla yapılacak bir uygulama olamaz?

• Binalarda ısı yalıtımı yapılarak enerji tasarrufu sağlanması

• Konutlarda doğalgaz yerine kömür kulanımının teşvik edilmesi

• Toplu taşıma araçlarının tercih edilerek trafikteki araç yoğunluğunun azaltılması

• Sanayide ve evlerin ısıtılmasında güneş ve rüzgâr enerjisi gibi alternatif enerji kaynaklarının kullanılması

Davraz Dağı eteklerinde bulunan Alakent Köyü’nde kışlar kar yağışlıdır. Ilkbaharda eriyen karlar kimi zaman köy içindeki derenin su seviyesini yükseltmekte ve okula ulaşımı sağlayan köprüyü geçilmez kılmaktadır. Alakant Köyü çevre şartları dikkate alınarak okulda tatbikat yapmak isteyen öğrenciler hangi afetlere yönelik tatbikat yapmalıdır?

• Sel

• Deprem

• Fırtına

• Orman yangını

Uşakta bulunan dünyanın en uzun ikinci kanyonu olarak bilinen Ulubey Kanyonu’na kurulacak “ters ev” ile bölgeye yılda 300 bin turistin gelmesi hedefleniyor. Karahallı ve Sivaslı ilçelerini de kapsayan 77 kilometre uzunluğundaki Ulubey Kanyonu, doğaseverler için önemli turistlik alanların başında geliyor. Oluşturulan “cam teras” ile yerli ve yabancı turistlerin ilgisini çeken bölgede şimdi de “ters ev” ile ziyaretçi sayısının artması bekleniyor. Ulubey Kaymakamı, Ulubey Kanyonu’nun tanıtımı için çalıştıklarını, bölgeye gelenlerin sayısının her geçen yıl arttığını, söyledi ve ekledi: “Kanyonların derinliği 170 metreye kadar ulaşıyor. Böylesi heybetli bir görsellik karşısında ziyaretçiler bol bol fotoğraf çektiriyor. Biz de ülkemizde yapılan ters evleri inceledik. Örneğin, Antalya’da inşa edilen ters evin 3-4 ay gibi bir sürede 200 bin ziyaretçi çektiğini belirledik. Avrupa’da ve ülkemizde ters evler ziyaretçilerden çok ilgi görüyor. Bölgeden elde edilen geliri Ulubey ilçesinin köylerine harcıyoruz, bu tür projelerle hem turizme katkı sağlıyor hem de gelir elde edip köylerin sorunlarını çözüyoruz.” Bu parçadan hareketle aşağıdaki aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

• Yapılan çalışmalarla turizmin geliştiği

• Ulubey Kanyonu’nun tarihî eser olduğu

• Uygulanan projelerin ekonomiye katkı sağladığı

• Dünyanın en uzun kanyonlarından birinin ülkemizde olduğu

Bitki örtüsü bakımından fakir ve eğimli yamaçlarda bulunan toprağın su, rüzgâr vb. etkilerle aşındırılarak başka yerlere taşınmasında erozyon denir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi erozyonu artıran nedenlerden biri değildir?

• Aşırı ve şiddetli yağış

• Bitki örtüsünün yok edilmesi

• Meraların aşırı otlatılması

• Boş arazilerin ağaçlandırılması

Bir yerin nüfusunun fazla olmasının doğal ve beşeri sebepleri vardır. Bunlardan;

I. Yeryüzü şekilleri,

II. Ekonomik faaliyetler,

III. İklim özellikleri hangileri doğal sebeplerdendir?

• Yalnız I.

• I ve II.

• I ve III.

• II ve III.