DKAB 11.sınıf 4.ünite

. Hiççilik olarak Türkçeye tercüme edilen nihilizm, hayatın anlamını boşluk, hiçlik, anlamsızlık

gibi kavramlarla açıklayan düşüncedir. Nihilizm; anlam, değerler, inançlar, ahlak, siyaset,

düzen gibi kavramları yerinden ederek bunları geçersiz kılmaya çalışır. Felsefi yönden hiçbir

gerçek kabul etmeyen, sosyal yönden var olan toplum düzenini benimsemeyen, siyasi yönden

her türlü otoriteyi reddeden, ahlaki yönden hiçbir değeri tanımayan kişilere nihilist denir.

Nihilistler; evrenin anlamsız ve amaçsız olduğunu, hayatın ve insanın değeri ya da anlamı

olmadığını, kendisi için yaşanmaya değer hiçbir şeyin bulunmadığını savunur.

Bu parçadan hareketle nihilizm konusunda aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

• Siyasi ve sosyal düzen ile ilgili düşüncelerine

• Hayatın anlamını nasıl algıladıklarına

• İnanç ve değerlere karşı çıktıklarına

• Vahiy ve nübüvvet ile ilgili görüşlerine

Materyalizm; başta Tanrı inancı olmak üzere yaratılış, melek, vahiy, peygamberlik, kutsal kitaplar ve ahiret gibi dinî inançları kabul etmez. Bu anlayışta olup biten her şeyin sadece maddi sebeplerle açıklanabileceği iddia edilir. Tabiatüstü bir gücün mevcut olmadığını ileri süren materyalizm, özünde ateist düşünceye sahiptir. Materyalizm günümüzde siyasi, sosyal, ekonomik vb. birçok alanda etkisini gösterir. Pahalı ev, lüks araba, yüksek makam, hayattaki başarının göstergeleri olmaktadır. Bu da toplumda birçok soruna yol açmaktadır. Parçada materyalizmle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

• Sadece maddi olana önem verdiğine

• Tanrıtanımaz bir düşünce olduğuna

• Günümüzde farklı alanlarda etkisini gösterdiğine

• Toplumsal sorunlara sebep olduğuna

• Bireysel olarak sebep olduğu zararlara

Aşağıdakilerden hangisi yeni dinî hareketlerin ortaya çıkmasında rol oynayan sebeplerden biri değildir?

• Materyalist anlayışın ve yaklaşımın insanı tatmin edecek cevaplar vermesi

• Dinin ve dinî değerlerin etkisinin azalmasıyla insan ruhunda oluşan manevi boşluk

• İnsanın kendi varlığını ve evreni anlamlandırma arayışı ve ihtiyacı içinde olması

• Bilimin, insanın bazı sorularına cevap vermekte, onun ruhunu tatmin etmekte yetersiz kalması

. Yeni dinî hareketler, ---- olarak da adlandırılmaktadır.Çünkü bu hareketlerden bir kısmı, dünyanın yakın bir zamanda yok olacağını iddia etmekte, hatta bunun için tarih vermektedir. Bu hareketlerden ---- ‘na göreyse yok oluştan önce barış ve huzurun hâkim olduğu bin yıllık bir mutluluk dönemi yaşanacaktır. Bu dönemde ilahi ya da insanüstübir rehberin önderliğinde kötülüğün güçleri yok edilecek; insanlar bir daha mutsuzluk, acı, yokluk, adaletsizlik, zulüm ve kötülük görmeyecekleri bir yaşama kavuşacaklardır. Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdaki kavramlardan hangileri getirilebilir?

• Milenyum tarikatları - Kıyamet tarikatları

• Ruhanî tarikatlar - Milenyum tarikatları

• Kıyamet tarikatları - Ruhanî tarikatlar

• Kıyamet tarikatları - Milenyum tarikatları

Dinin istismar edilmesi pek çok olumsuz sonuç doğurur ve en çok dine zarar verir. Dinin istismar

edildiği toplumlarda dinî olanla olmayan birbirine karışır. Toplumda hurafe ve batıl inanışlar

yaygınlaşır. Dinin değer olmaktan çıkarılıp istismar aracı olarak görülmesi, toplumda insanları dindar

görünmeye, ikiyüzlülüğe sevk eder. Din istismarı, insanların dine olan inancını ve bağlılığını azaltır.

Çünkü samimiyetle dine bağlanan ve bu bağlılığın istismar edilmesi sebebiyle aldatıldığını fark eden

insanlar, dinden ve dinî değerlerden uzaklaşırlar. Dinin istismar edilmesi, insanların birbirine olan

güvenini yok eder. Bunun sonucunda da dinin birlik ve beraberliği sağlayıcı işlevi zedelenir.

Bu parçadan hareketle aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenebilir?

• Toplumda yaygın olan gelenekler dinî hurafelerin ortaya çıkmasına neden olur

• Samimi olmayan dinî gruplar toplumu dindar gözükmek adına ikiyüzlülüğe sürükler.

• Dinin istismar edilmesi insanların dine ve dinî oluşumlara karşı güvenini zedeler.

• Çok katı olan dinî kurallar ve ibadetler insanların dinden uzaklaşmasına sebep olmaktadır

‟Eğer yeryüzündeki ağaçlar kalem, deniz de mürekkep olsa, arkasından yedi deniz daha ona katılsa Allah’ın sözleri (yazmakla) yine de tükenmez. Şüphesiz Allah mutlak güç sahibidir, hüküm ve hikmet sahibidir.” (Lokmân suresi, 27. ayet.) • ‟Gaybın anahtarları Allah’ın yanındadır; onları O’ndan başkası bilmez. O, karada ve denizde ne varsa bilir; O’nun ilmi dışında bir yaprak bile düşmez. O yerin karanlıkları içindeki tek bir taneyi dahi bilir. Yaş ve kuru ne varsa hepsi apaçık bir kitaptadır.” (En’âm suresinin 59. ayet.) Verilen ayetlerden çıkarılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?

• Allah’ın (c.c.) sözleri insanların yazamayacağı kadar yücedir.

• Gaybın bilgisi sadece Allah’a (c.c) aittir.

• Allah’ın ilmi, gücü ve hikmeti her şeyi kuşatır

• Yaş ve kuru her şeyin bilgisi apaçık bir kitaptadır

• Allah’ın ilmi dışında bir yaprak bile düşmez.

“En’âm suresinin 59. ayetinde, gayba ait tüm bilgilerin Allah (c.c.) katında olduğu ifade edilmekte ve Allah’ın (c.c.), evrendeki her şeye hâkim olduğu belirtilmektedir. Rabb’imizin (c.c.), görünen ve görünmeyen âleme ait her şeyi bildiği ifade edilmektedir. Onun; yeryüzünde, gökyüzünde, okyanusların derinliklerinde, uzayın gizemli dünyasında var olan her şeye hükmettiği açıklanmaktadır. Bu ayette, Allah’ın (c.c.) ilmi yanında irade sıfatına da dikkat çekilmektedir. Kâinatta meydana gelen her şeyin Rabb’imizin (c.c.) ilmi ve iradesi dâhilinde meydana geldiği anlatılmaktadır. ----. Metnin akışına göre boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

• Tüm ibadetlerin onun emriyle yerine getirildiği ifade edilmektedir.

• Görüldüğü gibi bu ayet ahlaki öğütlerden oluşmaktadır.

• Kâinatın yaratılışı bu ayette açıkça anlatılmıştır.

• Ağaçtan düşen bir yaprağın bile onun izni, ilmi ve takdiri ile gerçekleştiği belirtilmektedir

Agnostisizm, teizm ve ateizm dışında Tanrı hakkında geliştirilmiş bir düşünce biçimidir. Teistler, her şeyi yaratan yüce bir tanrının varlığına inanırlar. Ateistler ise tanrının varlığına inanmazlar. Bu iki inanç biçiminin arasında bir yol tutan agnostisizm ise tanrının varlığının da yokluğunun da bilinemeyeceğini savunur. Bu bakımdan agnostisizmi, ‟Tanrıʼnın var olup olmadığı konusunda tam bir kararsızlık içinde olma durumu” olarak kabul etmek doğru olur. Agnostiklere göre tanrının varlığı da yokluğu da eşit ölçüde ihtimal dâhilindedir. Agnostiklerin en temel özelliği, şüpheci olmalarıdır. Onlar, bütün dinlere ve inançlara şüpheyle yaklaşırlar. Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

• Agnostisizm dünyevileşmeyi esas alır.

• Agnostisizme göre tanrının varlığı bilinemez

• Teizme göre tanrının yaratma sıfatı vardır

• Ateistler tanrının varlığını inkâr ederler.

Yeni dinî hareketler ifadesi, özellikle 1950 yılından sonra Batı dünyasında ortaya çıkıp yaygınlaşan, dinsel anlamda geleneksel anlayışlara meydan okuyan ve alternatif bir hayat tarzı sunan birbirinden farklı oluşumları ifade etmek amacıyla kullanılmaktadır. Bu hareketlerin en önemli özelliklerinden biri, mutlak otoriteye sahip karizmatik bir lidere ve belirli bir ideolojiye dayanmalarıdır. Sıra dışı inanç ve uygulamalara sahip olmaları, üye edinmede kullandıkları ilginç yöntemler, kadınlara ve erkeklere biçtikleri roller, insan hayatını hedef alan radikal eylemleri benimseme gibi yönleri de bu hareketlerin dikkat çekici diğer özelliklerindendir. Yeni dinî hareketler Batı dünyasında, özellikle de Amerika Birleşik Devletleri’nde yaygındır. Bu parçada yeni dini hareketlerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

• Ortaya çıktığı döneme

• Liderlerinin özelliklerine

• Ortaya çıkış sebeplerine

• Temel özelliklerine

Aşağıdakilerden hangisi yeni dinî hareketlerin ortaya çıkmasında ve benimsenmesinde rol oynayan sebeplerden biri değildir?

• Modern yaşam tarzı ve onun ortaya çıkardığı olumsuzluklar

• İnsanın kendi varlığını ve evreni anlamlandırma arayışı içinde olması

• Dinî değerlerden uzaklaşan insanda oluşan manevi boşluk

• Hint ve doğu dinlerinin ritüellerinin daha kolay uygulanması