6. sınıf etkin vatandaşlık 6. ünite değerlendirme 2

Türk tarihine bakıldığında kadının toplumda çok önemli bir rolünün olduğu görülmüştür. Hatta öyle ki hakanın emirnameleri sadece “Hakan ve hatun buyuruyor ki” buyruğuyla başlamışsa geçerli olmuştur. Hakan ve hatun elçileri beraber kabul etmişlerdir. Bununla beraber Köktürk parasının üzerinde hakan ve hatunun birlikte resmi bulunmuştur.

Verilen metne göre aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?

• A) Türk tarihinde kadın değerlidir.

• B) Türklerde hatunların siyasi rolü bulunmaktadır.

• C) Türklerde kadın-erkek ayrımı yapılmamıştır.

• D) İslamiyet öncesi kadınlar seçme ve seçilme hakkına sahiptir

Aşağıdakilerden hangisi 6. sınıfa giden bir öğrencinin doğrudan kullanabileceği hak veya özgürlüklerden biri değildir?

• A) Seyahat Özgürlüğü

• B) Eğitim Hakkı

• C) Beslenme Hakkı

• D) Sağlık Hakkı

Türk kadınına yönetimde görev alabilmesini sağlayan siyasi haklar 1930’dan itibaren verilmeye başlandı. Kadınlara 1930’da belediye seçimlerine katılma hakkı,1933’te muhtarlık seçimlerine katılma hakkı tanındı. Türk kadını; Anayasa, Medeni Kanun ve seçim yasaları sayesinde haklarına dünyadaki birçok ülkedeki kadından önce ulaşmıştır. İsviçre ve Fransa gibi Avrupa ülkelerinde dahi kadınlar, seçme ve seçilme hakkını Türk kadınından sonra elde etmişlerdir.

Bu bilgilere göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

• A) Dünyada ilk kez siyasi haklara Türk kadını sahip olmuştur.

• B) Türk kadını siyasi haklarını aşama aşama elde etmiştir.

• C) Türk kadını siyasi haklarını Cumhuriyetin ilk yıllarında elde etmiştir.

• D) Türk kadını siyasi haklarını birçok Avrupa ülkesinden önce elde etmiştir.

Türkiye’de çalışma yaş aralığında bulunan 30 milyon 300 bin kadının ancak 8.9 milyonu çalışıyor. Şirketler kadın istihdamını arttırmak için kreş yardımları, esnek çalışma modelleri sunuyor, işe alımlarda kadınlara öncelik tanınıyor. Bu çalışmalar kadınların “pozitif ayrımcılık” ilkesine göre toplumda yer edindiklerini göstermektedir.

Aşağıdakilerden hangisi kadına yönelik pozitif ayrımcılığa örnektir?

• A) Hukuk fakültesini bitiren Dilara’nın hakim olması

• B) Tıp fakültesini bitiren Gülşah’ın doktor olması

• C) Zeynep Öğretmenin okul müdürü olması

• D) İş yeri açan Zübeyde Hanımın vergiden muaf tutulması

Devlet temel hak ve özgürlüklerin korunması konusunda üzerine düşen sorumlulukları yerine getirmekle beraber Türk vatandaşlarına bu konuda çeşitli ödevler yüklemiştir. Türk vatandaşlarına düşen görev bu ödevlerini gereği gibi zamanında yerine getirmektir.

Buna göre aşağıda verilenlerden hangisi Türk vatandaşlarının devlete karşı ödevlerinden biri değildir?

• A) Vatani görevini yerine getirmek

• B) Vergisini zamanında vermek

• C) Alışverişlerden sonra fiş almak

• D) Dilekçe hakkını kullanmak

Vatandaş olma bilincine sahip insanlar sorumluluklarının farkındadırlar. Seçme ve seçilme hakkını kullanarak ülke yönetimine katılırlar. Vergi vermenin bir vatandaşlık görevi olduğunu bilirler. Devlet işlerinin düzenli yürümesi ve hizmetlerin yapılabilmesi için vergisini zamanında ve doğru olarak öderler. Toplum içinde insanların rahat ve huzurlu yaşaması için düzenlenmiş olan kanunlara uyarlar. Bunun her vatandaşın görevi olduğunu bilirler ve böyle toplumlarda, huzur ve adalet olacağının bilincindedirler. Askerlik görevini (vatan hizmeti) yaparlar. Yurt savunmasında üzerlerine düşen görevleri yerine getirirler.

Verilen bilgilere göre sorumluluklarını bilen bir Türk vatandaşı aşağıdakilerden hangisini yapmaz?

• A) Vergisini zamanında öder.

• B) Kanunlara ara sıra uyar.

• C) Seçim zamanı oy kullanır.

• D) Yurt savunmasına katılır.

 1930 yılında kadınlara belediye seçimlerine katılma hakkı verildi.

 1933 yılında kadınlara muhtarlık seçimlerine katılma hakkı verildi.

 1934 yılında kadınlara milletvekili olma hakkı verildi.

Verilen bu bilgiler aşağıdakilerden hangisiyle ilişkilendirilebilir?

• A) Eğitim alanında yapılan inkılaplar

• B) Türk kadınına verilen siyasi haklar

• C) Türk kadınına verilen sosyal haklar

• D) Sağlık alanında yapılan inkılaplar

Temel hak ve özgürlükler, anayasamız tarafından koruma altına alınmıştır. Bütün vatandaşlar sahip oldukları bu hakları yasalar çerçevesinde kullanırlar. Anayasamız temel hak ve hürriyetlerin korunması, kullanılabilmesi, imkânlarının hazırlanması bakımından devlete çeşitli ödevler yüklemiştir. Devlet, temel hak ve özgürlüklerin korunması konusunda kendi üzerine düşen sorumlulukları yerine getirmekle beraber, Türk vatandaşlarına da bu konuda çeşitli ödevler yüklemiştir. Türk vatandaşlarına düşen görev bu ödevlerini gereği gibi ve zamanında yerine getirmektir.

Verilen bilgilere göre temel hak ve özgürlükler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• A) Temel hak ve özgürlükleri korumak sadece devletin görevidir.

• B) Her birey hak ve özgürlüklerini kanunlar çerçevesinde kullanabilir.

• C) Devlet, hak ve özgürlüklerin kullanılması için gerekli önlemleri alır.

• D) Anayasamız hak ve özgürlükleri korumada en üstün özelliğe sahiptir.

Eski Türk devletlerinde kadın değerli bir varlık olarak görülürdü. Ülkenin yöneticisi olan hakanın yanında eşi hatunun da çok önemli yetkileri vardı. Yapılacak bir çalışmada “Hakan ve hatun emrediyor ki…” diye başlardı. Türkiye Selçuklu ve Osmanlı Devleti’nde de padişah eşleri halkın yararına olacak şekilde imarethane, çeşme, medrese, aşevi ve şifahane gibi birçok faydalı çalışmalar yapmışlardır. Ayrıca Türk kadını Kurtuluş Savaşı Dönemi’nde cepheye mermi taşımış ve bizzat savaşın içinde yer almıştır.

Bu bilgilere göre Türk kadını ile ilgili;

I. Ülke yönetiminde etkin bir konumda olmuştur.

II. Sosyal hayatın gelişmesi adına çalışmalarda bulunmuştur.

III. Ülkenin bağımsızlığı için gerektiğinde canını tehlikeye atmıştır.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

• A) I ve II

• B) I ve III

• C) II ve III

• D) I, II ve III

Temel haklarımız ve özgürlüklerimiz sıkıyönetim, savaş, bulaşıcı hastalıklar gibi insan hayatının söz konusu olduğu olağanüstü durumlarda sınırlandırılabilir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle sınırlandırılamaz?

• A) Yerleşme ve seyahat özgürlüğü

• B) Yaşama hakkı

• C) Konut dokunulmazlığı hakkı

• D) Kişi dokunulmazlığı hakkı