mayıs-26

İtalya, Trablusgarp’ın geri bırakıldığını iddia ederek Osmanlı’ya karşı 29 Eylül 1911’de fiili bir savaş başlattı. İngiltere ve Fransa’nın da desteğini alan İtalya; Derne, Tobruk ve Bingazi’yi işgal etti. Osmanlı Devleti işgaller karşısında, İngilizler’in Mısır’ı işgal etmesi ve denizde de güçlü bir donanmaya sahip olmaması sebebiyle çaresiz kaldı. Bu çaresizlik karşısında aralarında Mustafa Kemal’in de olduğu bir grup genç subay Trablusgarp’a gitme kararı aldı. Mustafa Kemal, gazeteci kılığında Trablusgarp’a girdi. Genç subaylar yerli aşiretleri İtalyanlara karşı örgütledi. Bu örgütleme sayesinde İtalyan askerleri ordu ve donanma bakımından üstün olmalarına rağmen Trablusgarp kıyılarından içeri giremedi. Bu başarı aynı zamanda Mustafa Kemal’in ilk savaş deneyimi de oldu. Bu deneyiminde elde ettiği başarı, Milli Mücadele’de en gelişmiş orduları bile yeneceğinin bir habercisi oldu. Ayrıca Trablusgarp Savaşı, Mustafa Kemal’in halk arasında tanınmasının da başlangıcıydı. Paragrafta verilenlerden hareketle hangisine ulaşılamaz?

• A) Osmanlı Devleti Trablusgarp’a yardım gönderememiştir.

• B) Trablusgarp halkı İtalyan işgaline karşı direnç göstermiştir.

• C) Mustafa Kemal’in liderliği ön plana çıkmıştır.

• D) Trablusgarp düşman işgalinden kurtarılmıştır.

Erzurum Kongresi, bölgesel toplanmasına rağmen tüm yurdu ilgilendiren kararlar aldığı için ulusal bir kongre niteliği kazanmıştır. Bundan dolayı Erzurum Kongresi toplanış bakımından bölgesel, aldığı kararlar bakımından ulusal nitelikte bir kongredir. Erzurum Kongresi'nin ulusal bir kongre niteliği taşıması aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?

• A) Doğu Anadolu’daki Ermeniler ile ilgili sorunların görüşülmesi

• B) Kongreye katılan delege sayısının çok olması

• C) Mustafa Kemal Paşa’nın kongreye katılmış olması

• D) Alınan kararların ülkenin bütünlüğünü sağlamak amacını taşıması

ABD, I. Dünya Savaşı’na girmeden önce Wilson İlkeleri adında ile bir bildiri yayınladı. Bu bildirinin amacı savaştan sonra dünyada barış ortamını sağlamaktı. Bu prensiple ilan edilen Wilson İlkelerinin olumlu maddeler içermesi İttifak Devletleri'nin bu maddelere güvenerek savaştan çekilmesine neden oldu. İttifak Devletleri birer birer İtilaf Devletleri ile ateşkes anlaşmaları imzalayarak I. Dünya Savaşı’ndan çekildi. Yukarıdaki bilgiye göre Wilson İlkeleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

• A) Savaşın bitişini hızlandırmıştır

• B) Sömürgecilik fikrini sona erdirmiştir.

• C) Cemiyet-i Akvam’ın kapatılmasını sağlamıştır.

• D) Dünya barışını kalıcı hale getirmiştir.

Türkiye hükümeti eğitim sisteminde bazı değişiklikler yapmıştır. Bu değişikliklerden biri yabancı okulların faaliyetlerinin yeniden düzenlenerek bazı kurallara bağlanmasıdır. Böylece Türk dili ve edebiyatı, milli tarih, milli coğrafya derslerinin Türk öğretmenler tarafından Türkçe okutulması ve Milli Eğitim Bakanlığına bağlı müfettişler tarafından denetlenmesi şartlarını hayata geçirmiştir. Bu değişiklik ile ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılabilir?

• A) Milli çıkarlar doğrultusunda hareket edildiği

• B) Milletlerarası işbirliğine kapalı olunduğu

• C) Yabancı okulların istenmediği

• D) Eski eğitim politikasından vazgeçilmediği

Mustafa Kemal, Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın kurulması ile ilgili olarak; “Bırakınız karşımıza çıksınlar, memleket işlerini münakaşa edelim. Bizim meclisimizde de iki parti olmalı, hükümeti denetleme sistemi kurulmalı ve medeni ülkelerin parlamentolarına benzemeliyiz.” demiştir. Verilen bilgilere göre Mustafa Kemal için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• A) Farklı fikirlerin mecliste temsil edilmesinden yanadır.

• B) Tek partili yönetimin devam etmesini istemektedir.

• C) Çok partili hayatın gerekliliğine inanmaktadır.

• D) Hükümetin denetlenmesi taraftarıdır.

Anadolu’da savaşlar ve ekonomik imkânların yetersizliği gibi sebeplerle birçok salgın hastalık ortaya çıkmıştı. Hastalıklar ülke genelinde ciddi sayıda insanın hayatını kaybetmesine neden oldu. Bu sebeple devlet tüm yurtta hastalıkların önüne geçmek amacıyla sağlık alanında çalışmalar gerçekleştirdi. Bu çalışmalar kapsamında tüm yurtta aşı kampanyaları düzenlendi, numune hastaneleri açıldı, dispanserler kuruldu. Halkın da bu uygulamalardan ücretsiz olarak faydalanması sağlandı. Sağlık alanında yapılan bu uygulamalar, Türkiye Cumhuriyeti’nin hangi özelliği ile ilişkilidir?

• A) Demokratik devlet

• B) Laik devlet

• C) Sosyal devlet

• D) Hukuk devleti

Osmanlı'nın son döneminde halkın dini duyguları istismar edildi. Tekke ve zaviyeler işsiz güçsüzlerin toplandığı, fal bakılan yerlere dönüşmüştü. Bu sebeple tekke ve zaviyeler çıkartılan kanunla kapatıldı. Kanunla birlikte şeyh, derviş, baba, mürit, dede gibi unvanların kullanılması da yasaklandı. Bu bilgiler doğrultusunda aşağıdakilerden hangisi amaçlanmamıştır?

• A) Toplumsal alanda laikliği sağlamak

• B) Birlik ve beraberlik duygusunu arttırmak

• C) İsimlerden kaynaklı resmi işlerde çıkan karışıklıkları önlemek

• D) Halk arasındaki ayrıcalıkları kaldırmak

II. İnönü Savaşı’ndan sonra Yunan ordusu hemen geri çekilmeye başladı. Refet Paşa’nın komutası altındaki Türk kuvvetleri Aslıhanlar civarında bulunan Yunan alayına taarruza geçti ancak Türk kuvvetleri saldırılarında başarılı olamadılar. Bu başarısızlıktan sonra Batı Cephesi birleştirilerek komutanlığına İsmet Paşa getirildi. II. İnönü Savaşı sonrası yaşanan bu gelişmeyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

• A) II. İnönü Savaşı Türkler lehine sonuçlanmıştır.

• B) Türk ordusu taarruz gücüne ulaşmıştır.

• C) Savaş sonrası Yunan ordusu geri çekilmiştir.

• D) Sorunlara karşı önlemler alınmıştır.

I. Dünya Savaşı sonrası Mustafa Kemal 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıktı. Buradaki görevini tamamladıktan sonra sırasıyla Havza’ya oradan da Amasya’ya geçti Amasya Genelgesini hazırlayan ve halkı uyandırmaya çalışan Mustafa Kemal’in yanında silah arkadaşlarından Osmanlı subayları Rauf Orbay, Refet Bele, Ali Fuat Cebesoy vardı. Bu bilgilere göre aşağıdaki yargılardan hangisine varılabilir?

• A) Osmanlı Devleti Milli Mücadeleye karşı çıkmıştır.

• B) Mustafa Kemal askerlik görevinden istifa etmiştir.

• C) Bazı Osmanlı subayları halkı bilinçlendirmeye çalışmıştır.

• D) Samsuna çıkıştan sonra ilk yayınlanan genelge Amasya genelgesidir.

Madde-7 İtilaf Devletleri kendi güvenliklerini tehdit edecek bir durum ortaya çıkarsa herhangi bir stratejik noktayı ele geçirme hakkına sahip olacak.

Madde-24 Doğu Anadolu’daki altı ilde (Sivas, Erzurum, Van, Bitlis, Diyarbakır, Elazığ) karışıklık çıkarsa İtilaf Devletleri bu illerin herhangi bir bölümünü işgal edebilecek. Mondros Ateşkes Antlaşmasının bu maddelerine bakılarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

• A) İtilaf Devletleri istedikleri yeri işgal edebileceklerdir.

• B) Anadolu’yu işgale açık hale getirmişlerdir.

• C) İşgallere hukuki zemin hazırlamışlardır.

• D) Osmanlı Devleti ile İtilaf Devletleri arasında barış antlaşması yapılmıştır.