mayıs-28

Sevr Antlaşmasının maddelerine göre:

► İstanbul, Osmanlı Devleti’nin başkenti olarak kalacak ancak azınlıkların haklarını korumaz ve antlaşma şartlarına uymaz ise İstanbul Osmanlı Devleti'nden alınacaktır.

► Boğazlar, İtilaf Devletlerince kurulacak bir komisyon tarafından yönetilecektir.

► Anadolu’nun doğusunda iki devlet kurulması planlanırken Ege Bölgesinin büyük bölümü ve Büyük Çekmece çizgisinin batısında kalan Trakya Bölgesi de Yunanlılara bırakılacaktır. Yukarıda verilen bilgilerden hareketle Sevr Antlaşması maddeleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• A) Antlaşma şartlarına uyulmaz ise başkent İstanbul Osmanlı Devleti’nin elinden alınacaktır.

• B) Sevr Antlaşması ölü doğmuş bir antlaşma olarak nitelendirilir.

• C) Osmanlı Devleti topraklarında yeni devletlerin kurulması planlanmaktadır.

• D) Osmanlı Devleti'nin egemenlik hakları elinden alınmıştır

“...Ülkesini hürriyet ve demokrasiye kavuşturmak uğrunda savaşarak başarı kazanan büyük Türk önderi hakkındaki engin duygularımı ve hayranlığımı iletmek isterim. Atatürk’ün hayatı ve eseri yalnız Türkiye için değil, dünyanın bütün hür milletleri için ilham kaynağı olmaya devam edecektir.” Metinde Mustafa Kemal’in hangi özelliğine değinilmiştir?

• A) Barışçıl olma

• B) Vatanseverlik

• C) İdealistlik

• D) Evrensellik

Türk – İtalyan Savaşı Mustafa Kemal’in ilk savaş deneyimidir. Nitekim Bingazi Umum Kumandanı Yarbay Enver Bey, Millî Savunma Bakanlığı’na 24 Ekim 1912 tarihli yazısında “Mustafa Kemal’in, 18 Aralık 1911’de kendi arzusu ile orduya katıldığını, evvela Derne Şark Kolu Kumandanlığı’nda, daha sonra Derne Kumandanlığı’nda bulunarak, fevkalâde iyi idare ve iktidar gösterdiği gibi gözlerindeki rahatsızlığa rağmen, son zamanlara kadar başarılı hizmette bulunduğunu” rapor etmiştir. Bu durum Mustafa Kemal’in hangi kişilik özellikleri ile ilişkilendirilebilir?

• A) Liderlik – İleri görüşlülük

• B) Çok cephelilik – Fedakarlık

• C) Fedakarlık – Vatanseverlik

• D) Çok cephelilik – Vatanseverlik

Milli Mücadele Döneminde cephede savaşan askerlerimiz kadar cephe gerisindeki halkımızın mücadelesinin de bilinmesi gerekir. Bunlardan biri de Kılavuz Hatice’dir. Adana yöresindeki bu kahraman, Fransız taburuna Toroslarda yanlış yol göstererek Fransız askerlerinin Karboğazı’nda Türk askerlerine esir olmalarını sağlamıştır. Fransızlar, Gülekli Kılavuz Hatice’nin bu milletin askeri olduğunu anlayamamıştır. Türk Milleti, Mete Han döneminde de böyledir, Alparslan döneminde de böyle, Mustafa Kemal döneminde de böyle. Bu milletin devleti ile bir savaş yapılıyorsa, bu savaş sadece orduların değil, aynı zamanda ordusu, kendisi olan bir milletin savaşına dönüşür. Kurtuluş Savaşı döneminde yaşanan olayı konu alan bu metinde Türk Milletinin hangi özelliğine vurgu yapılmaktadır?

• A) Savaşı tek kurtuluş yolu olarak görmüştür.

• B) Her zaman Dünya’nın en güçlü ordusuna sahip olmuştur.

• C) Ordu-millet anlayışı ile hareket etmiştir.

• D) Demokrasi ve eşitlikten taraf olmuştur.

1926 yılında imzalanan Ankara Antlaşması ile Musul’un İngiliz mandasındaki Irak’a ait olduğu kabul edilmiştir. Bu antlaşma ile Musul Irak’ın bir parçası olarak İngiliz mandası altında kalacaktı. Bunun karşılığında Irak’ın petrol gelirlerinin %10’u 25 yıl boyunca Türkiye’ye ödenecekti. Ancak Türkiye 500 bin İngiliz Sterlin’i karşılığı petrolden pay alma hakkından vazgeçti. Buna göre;

I. Musulun sınırlarımızın dışında kaldığı,

II. Türkiye’nin Musul’dan ekonomik kazanç elde ettiği,

III. Irak sınırının Türkiye lehine çözümlendiği yorumlarından hangilerine ulaşılabilir?

• A) I ve II.

• B) I ve III.

• C) II ve III.

• D) I, II ve III.

BMM’ye karşı meydana gelen isyanları bastırmak için Hıyanet-i Vataniye Kanunu çıkarılmış ve üyeleri milletvekillerinden oluşan İstiklal Mahkemeleri kurularak bozulan düzen yeniden sağlanmıştır. TBMM, doğudaki büyük isyan sırasında Takrir-i Sükun Kanununu çıkarmış ve İstiklal Mahkemelerini tekrar kurarak ülkede güven ortamı oluşturulmuştur. Verilen bilgilere göre TBMM ile ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

• A) Ülkede otoritesini kurmuştur.

• B) Yargı yetkisini elinde bulundurmuştur.

• C) Güçler ayrılığı ilkesine uygun hareket etmiştir.

• D) İsyanları bastırmak için yasama yetkisini kullanmıştır.

Milli Mücadele’nin askeri safhası, Büyük Taarruz’un kazanılmasıyla başarıya ulaştı. Lozan Barış Anlaşması’nın da imzalanmasıyla Türkiye, varlığını dünyaya kabul ettiren siyasi bir başarı elde etti. Askeri ve siyasi alanda gelen bu başarıları, Mustafa Kemal’in de dediği gibi ekonomik zaferlerle taçlandırmak gerekiyordu. Bu amaçla ekonomik alanda birçok çalışmalar yapıldı. Bu çalışmalardan biri, özel sektöre mali destek verilmesiydi. Ancak tüm desteklere rağmen özel sektör istenilen seviyeye ulaşamadı. 1929 yılında da tüm dünyada ekonomik bunalımın ortaya çıkması, Türkiye’nin ekonomik alanda yeni arayışlar içine girmesini zorunlu hale getirdi. Bu duruma göre Milli Mücadele Dönemi ve sonrasındaki gelişmeler aşağıdaki ilkelerden hangisinin ortaya çıkma gerekliliğini doğurmuştur?

• A) Cumhuriyetçilik

• B) Halkçılık

• C) Devletçilik

• D) Milliyetçilik

I. Çağın gerisinde kalmama, ilerleme, iyiye, güzele ve doğruya ulaşma kararlılığıdır.

II. Geçmişte bir arada yaşayan gelecekte de yaşama kararlılığı olan aynı vatan, dil, kültür ve duygu birliğidir.

III. Hukuk kurallarının dine değil, akla, bilime dayandırılması ve kişisel vicdan hürriyetinin sağlanmasıdır.

IV. Milletin çıkarına ve yararına, eşit olarak, devletin halka hizmet etmesidir. Bazı ilkelerin tanımları verilmiştir, buna göre bu tanımların ilişkili olduğu ilkeler aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

• A) İnkılapçılık -Milliyetçilik -Laiklik -Halkçılık

• B) Halkçılık -Milliyetçilik- Laiklik- İnkılapçılık

• C) İnkılapçılık- Laiklik -Milliyetçilik -Halkçılık

• D) Milliyetçilik- Laiklik -Halkçılık- İnkılapçılık

Tüm dünyayı etkileyen Birinci Dünya Savaşı sonucunda Osmanlı Devleti ve Avusturya-Macaristan gibi devletler yıkıldı. Bunların yerine Türkiye Cumhuryeti, Avusturya, Macaristan, Çekoslovakya, Polonya ve Yugoslavya gibi devletler kuruldu. Savaştan sonra bu devletler, yeni yönetim biçimleri benimsediler. Dünyada böyle büyük bir savaşın bir daha yaşanmaması için devletler bir araya gelerek Milletler Cemiyetini (Cemiyeti Akvam) kurdular (1920). Bu bilgilere bakılarak;

I. Çok uluslu devletler yıkılmıştır.

II. Yönetim biçimleri değişmiştir.

III. Dünya barışı korunmaya çalışılmıştır. çıkarımlarından hangileri söylenebilir?

• A) Yalnız I

• B) I ve III

• C) II ve III

• D) I, II ve III

1- Limanlar, tüneller ve demir yolları İtilaf Devletlerinin kontrolüne bırakılacak.

2- Telsiz, telgraf gibi tüm haberleşme araçları İtilaf Devletlerinin kontrolüne bırakılacak

3- Osmanlı ordusu terhis edilecek, geriye sadece iç güvenliği sağlayacak kadar kuvvet bırakılacak.

4- Osmanlı ticaret gemileri İtilaf Devletlerinin kontrolüne bırakılacak. Mondros Ateşkes Antlaşmasının bu maddeleri ile Osmanlı devletini sınırlandırmak istedikleri alan eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

• A) 1.madde: ulaşım

• B) 2.madde: kültürel

• C) 3.madde: askeri

• D) 4.madde: ekonomik