10. Sınıf Tarih Dersi-Beylikten Devlete Osmanlı Medeniyeti-2

Osmanlı Devleti’nde terzilik yapan Hasan Efendi, Kapalı Çarşı’dan peşin para ile sipariş ettiği ürünü alamayınca durumu “Kadı” efendiye şikayet etmiş ancak sorunu çözülmeyince de Topkapı Sarayındaki Divanıhümayunda hakkını aramış ve böylece adaletin gerçekleşmesi sağlanmıştır.

Bu duruma bağlı olarak Osmanlı hukuk sisteminin özellikleri hakkında aşağıdakilerden hangisini söylemek mümkündür?

• Kadı, Osmanlı hukukunun en üst düzey temsilcisidir.

• Divanıhümayun, temyiz mahkemesi özelliğine sahiptir.

• Osmanlı hukukunda sorunların çözümünde dinî kurallar etkili değildir.

• Kadıların ataması, Divanıhümayun tarafından gerçekleştirilir.

• Divanıhümayun en üst düzey yürütme kuruludur.

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Erken ve Klasik Dönemi’nde gelişme gösteren sanat dallarından biri değildir?

• Hat

• Ahşap ve taş işlemeciliği

• Heykel

• Dokumacılık

• Çinicilik

Osmanlı Devleti’nde kamuya hizmet etmek için yapılan mimari eserler arasında aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?

• Kervansaray

• Darüşşifa

• Dârülkurrâ

• Medrese

• Kümbet

Mimar Sinan’ın “Çıraklık”, “Kalfalık” ve “Ustalık” eserleri olarak bilinen camilerin isimleri aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru sırayla verilmiştir?

• Selimiye - Süleymaniye - Şehzadebaşı

• Selimiye - Şehzadebaşı - Süleymaniye

• Süleymaniye - Şehzadebaşı - Selimiye

• Şehzadebaşı - Süleymaniye - Selimiye

• Şehzadebaşı - Selimiye - Süleymaniye

Osmanlı bilim insanları ve onların çalışma yaptıkları alanlarla ilgili aşağıda verilen eşleştirmelerden hangisi doğru değildir?

• Ali Kuşçu Matematik

• Piri Reis Coğrafya

• Takiyuddin Mehmet Astronomi

• Akşemseddin Tıp

• Uluğ Bey Kimya

Osmanlı Devleti’nden günümüze çok sayıda el yazması eser bozulmadan kalmıştır.

Bu durumun ortaya çıkmasında aşağıdakilerden hangisi etkili değildir?

• Hat sanatının gelişmesi

• Ciltçilik teşkilatının kurulması

• Matbaacılık faaliyetlerinde bulunulması

• Kütüphanecilik faaliyetlerine önem verilmesi

• Yazılı kaynakları gelecek nesillere aktarma isteği

Osmanlı Devleti’nde vakıflar aracılığı ile;

• İhtiyacı olan tüccarlara kredi sağlanmıştır.

• Şifahane ve medreseler yaptırılmıştır.

• Sınırlar içinde iskân faaliyetleri desteklenmiştir.

• Yollar ve çeşmeler yaptırılmıştır.

Verilenlere göre vakıfların aşağıdaki alanlardan hangisinde hizmet verdiği söylenemez?

• Eğitim - öğretim alanında

• Sosyokültürel yaşamda

• Bayındırlık faaliyetlerinde

• Ticaretin gelişmesinde

• Adalet işlerinin yürütülmesinde

Osmanlı Devleti’nde;

● İstanbul’un fethinden sonra yaptırılan Topkapı Sarayı, mimarinin en güzel örneklerindendir.

● Sosyal hizmetler amacıyla yapılan Kürkçü Hanı, Yeni Han gibi hanlar da sivil mimari örneklerindendir.

● Anadolu ve Rumeli Hisarı gibi yapılar ise askerî mimariye örnektir.

Yalnız bu bilgilere göre Osmanlı mimarisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

• Kamu, askerî ve sivil mimaride önemli eserler ortaya çıkmıştır.

• Mimari eserlerden toplumsal fayda sağlanamamıştır.

• Askerî mimariye daha çok önem verilmiştir.

• İslam kültürü batı kültüründen daha çok gelişmiştir.

• Mimaride Avrupa’dan etkilenilmiştir.

Osmanlı şehir planlamasında önemli bir yere sahip olan bu yapılar Edirne, Amasya ve İstanbul gibi şehirlerin Osmanlı kimliği kazanmasında önemli rol oynamıştır. Bu tip yapılar genellikle bir camiyi merkez alan kütüphane, han, hamam vb. yapıları da içerisinde barındıran kompleks bir yapı özelliği göstermiştir.

Verilen bilgide bazı özelliklerine değinilen Osmanlı mimari yapısı aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılmıştır?

• İmaret

• Sur

• Tabhane

• Külliye

• Kümbet

• Türkçenin büyük bir devlet dili olmasına zemin hazırlamıştır.

• Birçok eserin yapılmasına öncülük ettiği için “Ebü’l-Hayrat” diye anılmıştır.

• Danişmendnâme ve Kâbusnâme adlı eserleri Türkçeye tercüme ettirmiştir.

Verilen bilgilerde Osmanlı padişahlarından hangisinden bahsedilmiştir?

• I. Murad

• II. Murad

• II. Mehmed

• I. Selim

• I. Süleyman