ร่ายยาวมหาเวสสันดรชาดก กัณฑ์มัทรี

เพราะพระเวสสันดรไม่สนใจในกิจการบ้านเมือง

เพราะบริจาคช้างปัจจัยนาคที่เป็นช้างคู่บ้านคู่เมืองแก่เมืองกลิงคราษฎร์

เพราะพระเวสสันดรเก็บตัวบำเพ็ญเพียรอยู่ในห้อง ไม่ยอมออกไปพบผู้ใด

เพราะพระเวสสันดรทรงบริจาคทรัพย์จากพระคลังกลางขนทำให้บ้านเมืองขัดสน

ความเชื่อเรื่องโชคลาง

ความเชื่อเรื่องเทวดา

ความเชื่อเรื่องความฝัน

ความเชื่อเรื่องเวรกรรม

ทดลองใจพระนางมัทรี

หวังจะไล่พระนางมัทรีออกจากป่า

แสดงอิทธิฤทธิ์ให้พระนางมัทรีเกรงกลัว

ขัดขวางพระนางมัทรีไม่ให้กลับยังอาศรม

ไม่มีความรักใดที่ยิ่งใหญ่เท่ากับความรักของพ่อแม่

ลูกที่ดีต้องเคารพการตัดสินใจของพ่อแม่

ควรที่จะเป็นผู้ให้มากกว่าเป็นผู้รับ

มนุษย์ต้องรู้จักระมัดระวังตนให้รอดปลอดภัยจากอันตรายทั้งปวง

ความเห็นแก่ตัว

ความสันโดษ

ความซื่อสัตย์

ทานบารมี

พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

เจ้าพระยาพระคลัง (หน)

สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมาชิตชิโนรส

พระมหาชนก

สุวรรณสาม

พระจันทกุมาร

พระโพธิสัตว์

กัณฑ์มหาพน

กัณฑ์สักกบรรพ

กัณฑ์มหาราช

กัณฑ์ฉกษัตริย์

ช้าง ม้า วัว ควาย ลิง ค่าง ชนี

ช้าง ม้า รถ นางกษัตริย์ โคนม ทาสหญิง ทาสชาย

ลูกชาย ลูกหญิง ภรรยา คนรับใช้ ช้าง ม้า วัว

เงิน ทอง รถ ช้าง ม้า ลูกชาย ลูกหญิง

ร่ายสุภาพ

ร่ายยาว

ร่ายโบราณ

ร่ายดั้น