Ôn luyện thao tác lập luận (13.6)

Trong văn bản nghị luận, phép lập luận giải thích được hiểu là gì ?

• Là việc kể tên các đặc điểm của một hiện tượng nào đó

• Là việc nêu vai trò của một sự vật, hiện tượng nào đó đối với cuộc sống của con người.

• Là việc chỉ ra cách thức thực hiện một công việc nào đó

• Là việc làm cho người đọc hiểu rõ các tư tưởng, đạo lí, phẩm chất, quan hệ…

Muốn viết được bài văn theo phép lập luận giải thích, cần phải nắm vững mục đích giải thích, vấn đề được giải thích, người cần được giải thích và cách giải thích. Đúng hay sai ?

• Đúng

• Sai

Đọc đoạn văn sau và cho biết có phải là đoạn văn giải thích hay không ?

Quyền tự do là của quý báu nhất của loài người. Không có tự do người ta cũng chỉ như súc vật.

Tự do đây không phải nghĩa là hoàn toàn muốn làm gì thì làm: một thứ tự do vô tổ chức và vô ý thức. Vì loài người sống thành đoàn thể, sống thành xã hội cho nên phải hiểu tự do có nghĩa là muốn làm gì thì làm, nhưng làm theo lẽ phải, theo lí trí, để không phạm tới tự do của người khác và không phạm đến quyền lợi chung của đoàn thể.

Trái với tự do là nô lệ. Người nô lệ là người phải chịu phục tùng sự đè nén, sự sai khiến bất công của một người hay một thế lực nào khác mạnh hơn mình. Người nô lệ không còn có thể làm việc gì theo ý muốn của mình, theo tài năng của mình để mưu hạnh phúc cho mình nữa.

Không tự do tức là chết.

(Theo Nghiêm Toản, Việt luận)

• Không

• Có

Câu hỏi nào sau đây không nêu ra khi muốn giải thích rõ một vấn đề gì đó trong phép lập luận giải thích?

• Là gì?

• Tại sao?

• Như thế nào?

• Có được yêu thích không?

Đoạn văn sau đây được triển khai theo phép lập luận nào?

Khiêm tốn là tính nhã nhặn, biết sống một cách nhún nhường, luôn luôn hướng về phía tiến bộ, tự khép mình vào những khuôn thước của cuộc đời, bao giờ cũng không ngừng học hỏi. Hoài bão lớn nhất của con người là tiến mãi không ngừng. Nhưng không nhằm mục đích tự khoe khoang, tự đề cao cá nhân mình trước người khác.

• Phân tích

• Chứng minh

• Giải thích

• Bình luận

Chứng minh trong văn nghị luận là gì ?

• Là một phép lập luận sử dụng các dẫn chứng để làm sáng tỏ một vấn đề nào đó

• Là một lập luận sử dụng lí lẽ để giải thích một vấn đề nào đó mà người chưa hiểu.

• Là một phép lập luận sử dụng lí lẽ và dẫn chứng để làm sáng tỏ một nhận định, một luận điểm nào đó

• Là một phép lập luận sử dụng các tác phẩm văn học để làm rõ một vấn đề nào đó.

Cho đề bài sau: “Con người của Bác, đời sống của Bác giản dị như thế nào,mọi người chúng ta đều biết…”(Phạm Văn Đồng)

Dựa vào những hiểu biết của bản thân và qua thực tế sáng tác văn học của Bác, em hãy làm sáng rõ nhận định trên.

Cách diễn đạt nào trong hai cách sau cũng đặt ra những nhiệm vụ nghị luận giống với đề bài trên?

• chứng minh rằng Bác Hồ là người vô cùng giản dị cả trong đời sống lẫn sáng tác văn học.

• Em hiểu thế nào về ý kiến cho rằng Bác Hồ là người vô cùng giản dị cả trong đời sống lẫn sáng tác văn học.

Cách nào trong các cách sau đây dùng để chứng minh cho một luận điểm trong phép lập luận chứng minh?

• chỉ cần nêu dẫn chứng dùng để chứng minh và phân tích các dẫn chứng ấy

• nêu rõ luận điểm chứng minh, những dẫn chứng dùng để chứng minh và những câu văn gắn kết dẫn chứng với kết luận cần đạt tới.

• chỉ cần nêu những dẫn chứng dùng để chứng minh và những câu văn gắn kết dẫn chứng với kết luận cần đạt tới.

• chỉ cần nêu luận điểm và những kết luận cần đạt tới.

Thời gian của bạn có hạn, nên đừng lãng phí thời gian sống cuộc đời của người khác. Đừng bị mắc kẹt trong những giáo điều, đó là sống chung với kết quả của những suy nghĩ của người khác. Đừng để những quan điểm của người khác gây nhiễu và lấn át tiếng nói từ bên trong bạn. Điều quan trọng nhất là có can đảm để theo trái tim và trực giác của mình. Chúng biết bạn thực sự muốn trở thành gì. Mọi thứ khác đều chỉ là thứ yếu.

Đoạn văn trên sử dụng thao tác lập luận gì?

• chứng minh

• phân tích

• so sánh

• giải thích

Trước đây có một cách đọc duy nhất là đọc sách. Bây giờ mọi người có rất nhiều cách đọc. Đọc báo. Đọc tạp chí. Đọc trang thông tin điện tử, mạng xã hội. Thay vì tự đọc thì nghe người máy đọc. Thay vì đọc chữ là chính thì đọc chuyện tranh. Thay vì đọc trước để chuẩn bị khi cần là dùng được ngay thì bây khi cần mới đọc. Đọc sách điện tử nhiều hơn. Đọc sách mạng nhiều hơn. Đọc Infographic nhiều hơn... Nhiều cách đọc như thế sách có đi vào những cách mới này không? Đi vào những cách mới này có mất sách không? Nếu ta xem sách là tri thức thì không sao, vì có nhiều cách mới hiệu quả để phổ biến tri thức. Nếu ta xem sách là tạo cảm xúc thì sao? Chắc đọc sách theo cách truyền thống cũng không phải cách đọc duy nhất để tạo ra hay truyền đi cảm xúc (đến 82% nội dung online hiện nay là hình ảnh). Vậy thì phải chăng sách vẫn tiếp tục là sách và có những biến hoá mới phù hợp với thời đại?

Đoạn văn trên sử dụng thao tác lập luận nào?

• Bình luận

• Bác bỏ

• Chứng minh

• Giải thích