Адам және дүниетаным

Адамның дүниеге қатынасын айқындайтын және оның мінез-құлқын, жүріс-тұрысын реттейтін көзқарастары мен наным-сенімдерінің жиынтығы:

• Философия

• Дүниетаным

Адамның адамдармен, табиғатпен қатынас жасау, өзінің және өзгенің өмірін зерделеу тәжірибесі көрінеді:

• Дүниетанымнан

• Қоршаған ортадан

Дүниетаным дегеніміз:

• Адамның адамға деген көзқарасы мен наным-сенімдерінің жиынтығы

• Адамның дүниеге көзқарасы мен наным-сенімдерінің жиынтығы

XX ғасырдың белгілі философы әрі гуманисі:

• А. Швейцер

• Р.Тагор

Адамның өз өмірінде әрқашан да жауап іздейтін сұрағы(-тары):

• Неге өмір сүріп жүрмін? Менің дүниедегі орным қайсы? Басқа адамдармен қандай қатынаста болуым керек? Табиғатпен қандай қатынаста болуым керек?

• Неге оқып жүрмін? Менің жұмыстағы орным қайсы? Басқа адамдармен қандай қатынаста болуым керек? Табиғатпен қандай қатынаста болуым керек?

Дүниетанымдық сұрақтардың жауаптары көбіне тәуелді болып келетін жағдай(-лар):

• Қоғамның заңдылығына, материалдық даму деңгейіне, өндіріс пен білімнің шамасына, адамдардың іштарлығы мен адамгершілігіне

• Қоғамның мәдениетіне, ғылыми-техникалық даму деңгейіне, өндіріс пен білімнің шамасына, адамдардың білімдарлығы мен адамгершілігіне

Адам дүниетанымының формасы(-лары):

• Баға беруі, Қабылдауы, Түсінуі

• Сезінуі, Қабылдауы, Түсінуі

Дүниетаным құрылымын анықтайтын компоненттердің бірі:

• Білімі, сенім мен діни нанымы, құндылықтары мен нормалары

• Материалдық қамьамасыз етілуі, сенім мен діни нанымы, құндылықтары мен нормалары

Дүниетанымның деңгейі(-лері):

• Өндірісті-практикалық, теориялық

• Өмірлік-практикалық, теориялық

Адамзат тарихындағы дүниетанымның түрі (-лері):

• Психологиялық, жаратылыстану, математикалық ғылым, гуманитарлық ғылым, құдайға құлшылық

• Философиялық, жаратылыстану, математикалық ғылым, гуманитарлық ғылым, құдайға құлшылық