Modyul 3 - Pagtataya

Tawag sa pangongopya sa mga idea, mga pangungusap, mga datos, mga nakasulat sa babasahin, manuscript, at iba pa.

• Whistleblowing

• Fair use

• Plagiarism

• Intellectual piracy

Mga dahilan kung bakit nagsisinungaling ang mga tao at nagtatago ng katotohanan, maliban sa isa.

• Upang pagtakpan ang pagkakamali.

• Upang maging malinis sa mata ng iba.n.

• Upang iwasan ang hindi kanais-nais na kahahantungan.

• Upang malaman ng kinauukulan.

May mga taong lakas-loob na isinisiwalat ang mga iligal o hindi naaayon na pangyayari sa loob ng pinagtratrabahuan. Tinatawag silang____

• Windblower

• Whistleblower

• Voice

• Mouth

May mga taong sadyang nagkikimkim ng mga impormasyon sapagkat ayaw nilang palakihin ang isyu. Ano ang tawag sa pagtatago ng impormasyon na hindi pa naibubunyag?

• Confidential

• Lihim

• Evasion

• Equivocation

Si Martha ay isang magaling na estudyante. Nagkaroon sila ng research paper sa asignaturang English. Kakasimula pa lamang ni Martha sa research nila ay nagkasakit ang nanay niya at siya ang tagabantay. Hindi mapakali si Martha sapagkat iyon ay isa sa mga requirements sa kanilang asignatura. Habang nagbabantay siya sa ospital ay gumagawa din siya ng research at ang ibang datos ay kinopya nya mula sa internet. Naipasa ni Martha ang research paper sa tamang oras. May pananagutan ba si Martha?

• Oo, dahil kapag hindi niya naipasa sa tamang panahon ay maaari niya pa itong ikabagsak.

• Wala, dahil ginawa lang niya ang nararapat.

• Oo, dahil bukod sa hindi nya datos ang kanyang ginawa ay pwedi nya pa itong ikabagsak dahil sa ginawa nyang pangongopya.

• Wala, dahil may dahilan siya kung bakit nya nagawa iyon.

Tawag sa taong orihinal na gumawa o may ambag sa isang likha.

• Copywriter

• Copycat

• Copyright holder

• Imitator

Ang mga sumusunod ay mga dahilan kung bakit nakapagnanakaw ang mga tao ng gawa ng iba, maliban sa isa.

• presyo

• kahusayan ng produkto

• kawalan ng mapagkukunan

• pagtangkilik sa gawang orihinal

Ang pagsisinungaling ay ang kabaliktaran ng katotohanan. Ang isa sa mga nasa ibaba ay hindi isa sa tatlong uri ng pagsisinungaling.

• Pernicious lies

• Jocose lies

• Officious lies

• Evasion lies

Ang mga sumusunod ay maaaring mga rason ng pagiging mabuti ng paglilihim. Alin ang hindi?

• Kung ang layunin sa paglilihim ay para hindi na lumaki ang isyu.

• Para makaiwas sa malaking eskandalo.

• Para sa seguridad ng taong nagtatago sa lihim.

• Kung ang pagbubunyag sa lihim ay para sa pansariling kapakanan

10. Sa anong isyu nabibilang ang pagpaparami at pagbebenta ng mga pekeng CDs/DVDs?

• Intellectual piracy

• Whistleblowing

• Plagiarism

• Mental reservation