Көшпелілер өркениеті

Орталық Азия көшпелілерінің өркениеті ғылымда қалай аталады :

• Мәңгілік ел

• Түркі әлемі

• Дала өркениеті

• Дешті Қыпшақ

Көшпелілер ежелгі заманда әлемде бірінші болып :

• жылқыны қолға үйретті

• қос дөңгелекті арбаны ойлап тапты

• үй салуды білді

• жеңіл жылжымалы үйлерді пайдаланды

Көшпелі өркениет адамзатты таңқалдырған әдістері :

• ет және сүт тағамдарын дайындау

• өңдеу

• сүрлеу мен сақтау

• өртеу

• қайнату

Көшпелілердің натуралды шаруашылығынан мал өнімдерінен тұрмыс пен өмірге қажетті қандай заттар жасай алған :

• былғары өңдіру

• жүннен жіп есу мен тоқыма ісі

• тері илеу мен бағалы терілерді өңдеу

• көшпелілер атқа мініп жүру үшін қажетті шалбарды ойлап тапты

Адамдардың өнімді айырбасқа шығару үшін емес , өздерінің тұтынуы үшін өңдіретін шаруашылықты айтамыз:

• Еркін

• Натуралды

• Тәуелді

• Дуалды

Көшпелілердің алғашқы қалалық өркениеттің болғандығын дәлелдейтін аймақтар :

• Маңғыстаудағы Тоқсанбай

• Қойлық

• сақтардың Баланды

• Шірік – Рабат

• Шаш

б.з.б 3 – 2 мыңжылдыққа жататын , Маңғыстау облысы Бейнеу ауданының Тұрыш ауылынан солтүстік – шығысқа қарай 120 км жердегі , Тоқсанбай шатқалынан табылған, осыдан шамамен 4000 жыл бұрын пайда болған.

• Қалан

• Сунақ

• Тоқсанбай

• Шірік - Рабат

Ұлы даладағы көшпелілердің ежелгі өнерінің бірі :

• дерме жасау

• кірпіш өндіру

• қару жарақ ісі

• сауда

киіз басу , жүн өңдеу , киіз үйдің ішін безендіру , кілем тоқу ( алаша , тақыр кілем ) және тоқымашылықпен кімдер айналысты ?

• ерлер

• балалар

• әйелдер

• қариялар

Көшпелілердің ерекше баспанасы

• үңгір

• жертөле

• киіз үй

• тас үй