ҰБТ | UBT Qazaqstan Tarikhy #9

Қазақтың даласын Шығыстан батысқа қарай бөліп жатқан аласа таулар желісі:

• Орал таулары

• Алтай таулары

• Сарыарқа

• Тұран ойпаты

• Қаратау

Сарыарқаның алып жатқан аумағы:

• Шығыста Тарбағатай тау сілемдері, Солтүстікке қарай Өлеңті, Сілеті өзендері, Оңтүстікке қарай Аякөз, Қаратал өзендері

• Орал тау сілемдері, солтүстікке қарай Есіл, Ертіс өзендері, Оңтүстікке қарай Тобыл, Торғай өзендері

• Шығыста Қаратау тау сілемдері, Солтүстікке қарай Қуаңдария, Жаңадария өзендері, Оңтүстікке қарай Тұран ойпаты

• Шығыста Жайық өзені бойы, Солтүстікке қарай Еділ бойы, Оңтүстікке қарай Каспий ойпаты

• Шығыста Алакөл көлі, Солтүстікке қарай Балқаш көлі, Оңтүстікке қарай Алтай таулары

Қарағанды, Ақмола, Павлодар облыстары мен Торғай өңірлерін қамтитын аумақ:

• Оңтүстік Қазақстан

• Шығыс Қазақстан

• Орталық Қазақстан

• Батыс Қазақстан

• Солтүстік Қазақстан

Герадот шығармаларында Орталық Қазақстанды мекендеген ежелгі тұрғындар:

• Аргиппей, аримаспы

• Қаңлы,үйсін

• Сармат-савромат

• Массагет, дай

• Аргиппей, исседон

Аргиппейлердің шығысқа қарай орналасқан көршілері:

• Аримаспы

• Дай

• Массагет

• Исседон

• Тиграхауда

Ерте темір дәуірінде Орталық Қазақстан жерін мекендеген тайпа:

• Исседон

• Аргиппей

• Аримаспы

• Алан

• Ас

Орталық Қазақстанда орналасқан «мұртты қорғандар» ескерткіші осы дәуірге тән:

• Алдыңғы темір дәуірі

• Кейінгі темір дәуірі

• Ерте темір дәуірі

• Қола дәуірі

• Сақ дәуірі

Қазіргі ғалымдардың анықтауынша ежелгі заманда исседондар қоныстанған аумақ:

• Жетісу жері

• Сарыарқа орталығы

• Сырдария орта ағысы

• Орал таулары

• Алтай тау сілемдері

Жайық пен Ертіс аралығындағы сақ мәдениетінің қалыптасуына әсер еткен мәдениет:

• Мұртты

• Алакөл

• Тасмола

• Алтай

• Сарыарқа

Сарыарқаның ерте темір дәуірі ескерткіштері:

• Тасмола

• Бесшатыр

• Берел

• Ұйғарақ

• Андрон