สอบปลายภาคเรียนที่1

กลอนเพลงยาวขึ้นต้นด้วยวรรคใด

• วรรคสดับ

• วรรครับ

• วรรครอง

• วรรคส่ง

จุดมุ่งหมายสำคัญของอิศรญาณภาษิต คือข้อใด

• เสียดสีประชดประชันผู้อื่น

• ตำหนิพฤติกรรมของผู้ที่กระทำผิดต่อผู้อื่น

• บันทึกประวัติศาสตร์ความขัดแย้งของบุคคลในสมัยหนึ่ง

• สั่งสอนเตือนใจให้ฉุกคิดก่อนทำสิ่งใด และการปฏิบัติต่อผู้อื่น

“อย่านอนเปล่าเอากระจกยกออกมา

ส่องดูหน้าเสียทีหนึ่งแล้วจึงนอน”

คำกลอนข้างต้นมีความหมายอย่างไร

• สอนให้ดูแลหน้าตาตนเองให้สะอาดสะอ้านงดงามตลอดเวลา

• สอนให้รู้จักใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์แม้เวลาจะนอนก็สามารถดูแลตนเองได้

• เปรียบเทียบว่าเราควรสำรวจจิตใจตนเองอยู่เป็นนิจว่าคิดดี ใฝ่ดีอยู่หรือเปล่า

• เปรียบเทียบว่าให้สำนึกตนเองอยู่เสมอว่าเกิดในตระกูลสูงหรือต่ำ

“ล้องูเห่าก็ได้ใจกล้ากล้า

แต่ว่าอย่ายักเยื้องเข้าเบื้องหาง

ต้องว่องไวในทำนองคล่องท่าทาง

ตบหัวผางเดียวม้วนจึงควรล้อ”

คำกลอนข้างต้นเตือนใจเกี่ยวกับเรื่องใด

• การล้อเลียนกับสิ่งที่เป็นอันตราย เช่น งูเห่า

• ประเมินกำลังของศัตรูโดยเฉพาะผู้ที่มีอำนาจก่อนที่เราคิดจะต่อสู้ด้วย

• การวางตัวของผู้น้อยต่อผู้ใหญ่

• การประกอบอาชีพที่เป็นอันตราย

“แต่ไม้ไผ่อันหนึ่งตันอันหนึ่งแขวะ

สีเหยาะแหยะตอกตะบันเป็นควันฉิว

ช้างถีบอย่าว่าเล่นกระเด็นปลิว

แรงหรือหิวชั่งใจดูจุสู้ช้าง”

คำกลอนข้างต้นสอนแง่คิดเรื่องใด

• อย่าเย่อหยิ่ง

• อย่าประมาท

• อย่าอวดดี

• อย่าเกียจคร้าน

“เห็นตอหลักปักขวางหนทางอยู่

พิเคราะห์ดูควรทึ้งแล้วจึงถอน

เห็นเต็มตาแล้วอย่าอยากทำปากบอน

ตรองเสียก่อนจึงค่อยทำกรรมทั้งมวล”

คำกลอนข้างต้นสอนเกี่ยวกับเรื่องใด

• ให้รู้จักทำความสะอาดหนทางสัญจรให้เรียบร้อย

• ให้กล้าหาญที่จะต่อสู้กับผู้ที่ขัดขวางการทำงาน

• ให้พิจารณาว่าควรจะกล่าวหาผู้อื่นโดยไม่มีความผิดหรือไม่

• ให้รู้จักคิดใคร่ครวญ ไตร่ตรองก่อนที่จะพูดหรือทำสิ่งใด

“เพชรอย่างดีมีค่าราคายิ่ง

ส่งให้ลิงจะรู้ค่าราคาหรือ

ต่อผู้ดีมีปัญญาจึงหารือ

ให้เขาลือเสียว่าชายนี้ขายเพชร”

คำกลอนข้างต้นสอนเกี่ยวกับเรื่องใด

• การค้าขายเพชรควรขายให้กับผู้มีฐานะพอจะซื้อได้

• คนที่มีปัญญาเท่านั้นจึงจะไม่ถูกหลอกลวงนำเพชรราคาต่ำมาขาย

• ควรปรึกษา หรือให้ความเห็นที่มีประโยชน์แก่ผู้มีปัญญาเท่านั้น

• ควรขายสินค้าที่มีคุณภาพให้กับคนที่มีปัญญา

คำในข้อใดมีความหมายว่า ผู้เฒ่าผู้แก่ที่ถือไม้เท้า

• ผีเรือน

• คนสามขา

• ชายข้าวเปลือก

• งูเห่า

๑๑. “ค่อยดำเนินตามไต่ผู้ไปหน้า

ใจความว่าผู้มีคุณอย่าหุนหวน

เอาหลังตากแดดเป็นนิจคิดคำนวณ

รู้ถี่ถ้วนจึงสบายเมื่อปลายมือ”

ข้อความที่พิมพ์ตัวหนา หมายความว่าอย่างไร

• เอาแต่นอนไม่ทำงาน

• ก้มหน้าทำงานหนัก

• ทรมานตนเองต่อไป

• ยอมให้ผู้อื่นดูถูก

สำนวนไทยในข้อใดไม่ปรากฏในอิศรญาณภาษิต

• ฆ่าควายเสียดายพริก

• น้ำพึ่งเรือเสือพึ่งป่า

• เดินตามหลังผู้ใหญ่หมาไม่กัด

• วัวสันหลังหวะ