Anlatım Biçimleri-Özellikleri-Düşünceyi Geliştirme Yolları

Yeni sözcükler uydururken veya eski Türkçe sözcükleri diriltmeye çalışırken dikkatli olmak gerekir. Araştırıcı, anlayışlı bir şekilde eğilmek zorundadır konuya. Yoksa, yerinde uydurmaya ve yerinde zorlamaya muhtaç olmayan ve yabancı otlar gibi kendi kendine boy atan ot tarlasına döner dil.

Bu parçanın anlatımında aşağıda kilerin hangisi ağır basmaktadır?

• Örneklendirme

• Açıklama

• Tartışma

• Tanımlama

• Betimleme

Her akşam bu vakitler karşı dağlar kızıl gelinliğini giyer. Dağın eteklerindeki gölde bir çırpınış, bir hazırlık... Yeni bir dünyaya yolculuk var. Ama kuşların boynu bükülür nedense. Bir hüzündür alır onları.

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerin hangisinden yararlanılmıştır?

• Betimleme

• Açıklama

• Tanımlama

• Karşılaştırma

• Tanık gösterme

Kafiye; şiiri hapseder, çerçevelermiş. İnsan dilediği gibi söyleyemezmiş kafiye yüzünden; peki, kafiyeli (uyaklı) şiir yazanlar dilemedikleri, istemedikleri gibi mi aktarıyor duygularını? İçten, doğal olmamışlar mı, olamamışlar mı? öyleyse çok şairimiz, ki bu görüşü savunanlara göre sair değiller, yapmacık, uyduruk duygularla bizi kandırmışlar. Bunu kabul etsek bile kim bir Sessiz Gemi'yi okurken sonsuz yolculuğa çıkmaz ya da kimin Gün Eksilmesin Penceremden’i dinlerken yaşam sevgisi ve ölüm korkusu bir kat daha artmaz? Bunlar elbet doğaldır, içtendir ve kafiyelidir.

Bu paragrafta aşağıdaki anlatım tekniklerinin hangilerine başvurulmuştur?

• Tanık Gösterme - örneklendirme

• Açıklama-Tanık Gösterme

• Tartışma - örneklendirme

• Tartışma-Tanık Gösterme

• Açıklama- Tartışma

Yüzlerce şiir tanımı vardır. Belki binlerce daha yapılacak. Bu, şiirin güzelliğini, estetiğini, enginliğini gösterir; şiir, öyle bir çırpıda kalıba dökülecek bir kavram değil­dir. Nitekim Ahmet Haşim: "Şiiri tarif etmek, bülbülü üç dirhem eti için öldürmektir." der. Ne kadar şiir, şair; o kadar tanım...

Bu paragrafın anlatımında hangi anlatım tekniği ağır basmaktadır?

• Açıklama

• Tanık gösterme

• Örneklendirme

• Karşılaştırma

• Tartışma

Dünyaca ünlü klasiklere ve yazarlara karşı bende bir imrenme; ondan da öte kıskançlık var. Şiirde öyle değil. Hatta tam aksine bizdeki şairlerin daha üstün olduğuna inanırım. Ne bileyim, bir Yahya Kemal, bir Nazım Hikmet, Cahit Sıtkı

Tarancı beni tatmin eder, ruhumu doyurur. Ama hangi yazarımız Tolstoy, Dostoyevski veya Victor Hugo’ya boy ölçüşebilir?

Bu parçanın anlatımında hangi anlatım tekniklerinden yararlanılmıştır?

• Açıklama - Karşılaştırma

• Tanık Gösterme - örneklendirme

• Tanık Gösterme - Karşılaştırma

• Karşılaştırma - Örneklendirme

• Tartışma - Açıklama

O gece uyuyamadı. Kitap okudu, sayı saydı, yıldız saydı. Gündüz yok yere kırdığı arkadaşının bakışları gitmiyordu gözlerinin önünden. Bir ara kalkıp onu uyandırmayı ve ondan özür dilemeyi geçirdi aklından; başaramadı. O şimdi unutmuştur bile, diye düşündü. Ama sonra ya o da bu kırıcı sözlerin acısıyla kıvranıyorsa...

Bu parçada aşağıdaki anlatım biçimlerinden hangisi kullanılmıştır?

• Açıklama

• Tartışma

• Örneklendirme

• Betimleme

• Öyküleme

(I) Kırmızı eski model, Avrupa markalı bir arabaydı. (II) Betti ki canı sıkılan üstüne adını yazmış, küçüklü büyüklü kalpler çizmişti. (III) Biraz daha yaklaşınca kılıf­lara isyan etmiş süngerler çekti dikkatimizi. (IV) Camdan uzanıp kornasına bastık, çalıyordu! (V) Patlak tekerleri ve kırık camlarıyla yılların yorgunluğunu at­maya çalıştığı anlaşılan arabayı kendi hâline bırakıp uzaklaştık.

Yukarıdaki numaralı cümlelerin hangisinde betimlemeye yer verilmemiştir?

• I.

• II.

• III.

• IV.

• V.

Bir zamanlar bir şiir yarışmasında jüri üyesi idim. Yeterli miktarda oy aldığı hâlde kendisine birincilik verilmeyen bir şiiri desteklemiştim. Şair, bir şehidin dilinden konuşuyordu. "Ey bu topraklar İçin toprağa düşmüş askeri" seslenişini duyar duymaz bedenimin, kızgın tavada eriyen yağ misali zevk ve gururla yok olduğunu hissettim.

Bu parçada aşağıdaki anlatım tekniklerinden hangilerine başvurulmuştur?

• Tanık gösterme - Betimleme

• Öyküleme - Benzetme

• Açıklama - Tanımlama

• Tartışma - Betimleme

• Tanık gösterme - Benzetme

Kimi yazarlar vardır; bildiğimiz, sıradan olayları ilk kez başkalarından farklı anlatırlar. Kimi yazarlar vardır; ra­hattır, zorlamaz kendini de, sizi de. Diline gelen kalemine dökülmüştür. Kimi yazarlar vardır; atasözü gibidir yazdıkları; üç sözcüğe koca bir yazının içeriğini yükler. Yukarıda sözü edilen yazarların anlatımı için doğru adlandırmalar aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

• Yalınlık, özgünlük, akıcılık

• Özgünlük, özlülük, duruluk

• Özgünlük, yalınlık, özlülük

• Özlülük, açıklık, yalınlık

• Akıcılık, yalınlık, özlülük

70 milyonluk bir ülkeyiz; ama 5 milyonluk Norveç kadar üretemiyoruz. 70 milyonluk ülkenin yıllık 220 milyar dolar üretimi var. 35 bin kişilik Microsoft'un üretimi ise 440 milyon dolar. Çok az üretiyoruz.

Bu paragrafta yazar düşüncesini inandırıcı kılmak için aşağıdakilerden hangisine başvurmuştur?

• Tanık gösterme

• Betimleme

• Sayısal verilerden yararlanma

• Öyküleme

• Örnekleme