10.sınıf 1.ünite

Fotoğrafta yer alan yapılar Kars ilimizde bulunmaktadır. Bu yapıların en geç yapılanı XII. yüzyıl ortalarında inşa edilmiştir.

Verilenlere göre, bahsedilen dönemde Kars ile ilgili;

I. farklı din mensuplarına ev sahipliği yaptığı,

II. korunaklı savunma yapılarına ihtiyaç duyduğu,

III. yapıların Osmanlılar tarafından inşa edildiği

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

• Yalnız I

• Yalnız II

• I-II

• II-III

• I-II-III

Miryokefalon Savaşı’nın sonuçlarına bakılarak aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılamaz?

• Türkiye Selçuklularının iktisadi yapısının güçlenmesini sağladığı

• Yeni fetihlere zemin hazırladığı

• Anadolu’nun Türk vatanı hâline gelmesini sağladığı

• Bizans’ın Anadolu’daki nüfuzunun azaldığı

• Haçlı Seferlerinin başlamasına neden olduğu

Verilen bilgilerden hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

• Selçuklu hâkimiyet sahasının deniz kıyılarına ulaştığına

• Sınır bölgelerinin korunması için birlikler oluşturulduğuna

• Toprak sistemine dayalı askerî yapının varlığına

• Askerliğin vatan hizmeti hâline getirildiğine

• Egemenlik altındaki beyliklerin asker gönderdiğine

Türkiye Selçuklularında İkta Uygulaması:

Mülkiyeti devlete ait olan mirî araziler meliklere, emirlere ve valilere hizmet karşılığı verilirdi. Arazi iyi işletildiği sürece verilen kişide kalır ve o kişi miras olarak bırakabilirdi. Araziyi üç yıl boyunca işletemeyen kişilerden tarlanın işletme hakkı geri alınırdı. İkta sahipleri kendilerine verilen araziler üzerinde asker beslemekten ve bu askerlerin eğitimini sağlamaktan sorumluydu. Savaş zamanı bu askerlerle birlikte savaşa katılırdı. Bunun yanında vergi toplamak ve bulundukları bölgenin güvenliğini sağlamakla da sorumluydular. İkta sahiplerinin bulundukları bölgelerde kale yaparak güçlenmelerini önlemek amacıyla iki yılda bir yerleri değiştirilirdi.

Buna göre ikta uygulaması ile ilgili,

I. Merkezî otoriteyi güçlendirici önlemler alınmıştır.

II. Yerel otoritelerin oluşması engellenmek istenmiştir.

III. Devlet hazinesinin giderleri artmıştır.

yargılarından hangilerine ulaşılamaz?

• Yalnız I.

• Yalnız II.

• Yalnız III.

• I-II.

• II-III.

Verilen harita incelendiğinde,

I. Kervansaraylar ticaret yolları üzerinde kurulmuştur.

II. Anadolu’nun batısında ticaret yolları seyrekleşmiştir.

III. Ticaret yollarının bazıları sahil şehirlerine kadar ulaşmıştır.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

• Yalnız I.

• Yalnız II.

• Yalnız III.

• I - II.

• I- II - III

Orta Çağ Avrupa’sının XI. yüzyıl itibariyle gerçekleştirdiği Haçlı Seferlerine karşı Anadolu’da esas direnişi gösteren devlet Anadolu Selçukluları olmuştur. İslam coğrafyasının güvenliğinin sağlanması adına yapılan mücadeleler özellikle Anadolu’da Türk-İslam varlığının korunmasında önem arz etmiştir.

Bu bilgiye göre;

I. Anadolu Selçuklu Devleti’nin sınırlarını genişlettiği,

II. Anadolu Selçuklu Devleti’nin İslam dünyasının korunmasına katkı sağladığı,

III. Haçlı Seferlerinin başarıya ulaştığı

durumlarından hangilerine ulaşılabilir?

• Yalnız I

• Yalnız II

• Yalnız III

• I - III

• II - III

Haçlı Seferleri ile ilgili verilen haritaya göre,

I. Hem deniz hem de kara üzerinden seferler düzenlenmiştir.

II. Akdeniz ticareti gelişmiştir.

III. Anadolu’nun güneydoğusuna sefer düzenlenmiştir.

durumlarından hangilerine ulaşılabilir?

• Yalnız I.

• Yalnız II.

• I ve III.

• II ve III.

• I, II ve III

Moğol İstilası ile Anadolu’da bozulan Türk siyasi birliği toplumun farklı sahalara yönelmesine sebep olmuş, idari olarak kontrolü kaybeden Türkler dinî ve kültürel alanlarda etkinlik kazanmıştır.

Bu duruma örnek olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?

• Haçlı Seferlerine karşı başarılı mücadeleler verilmesi

• Anadolu’da yeni Türk-İslam beyliklerinin kurulması

• Beylikler arasında siyasi çekişmelerin yaşanması

• Anadolu Selçuklu Devleti’nin yıkılma sürecine girmesi

• Ünlü mutasavvıfların bu dönemde yetişmesi

Türk akınlarının Anadolu üzerinde yoğunlaştığı sıralarda; Bizans İmparatorluğu’nda 1042’den 1081’e kadar 11 imparator değişmiştir. Hatta Botaniates ve Melissenos gibi Büyük Selçuklulardan yardım alarak imparator olmaya çalışanlar da olmuştur. Bu durumu fırsat olarak kullanan Selçuklular, istedikleri yardımları yaparak bazı şehir ve bölgeleri ele geçirmeye ve buralara Türk göçer aileleri iskân etmeye başlamışlardır.

Verilen metne göre aşağıdaki yorumlardan hangisine ulaşılamaz?

• Türklerin Anadolu’yu vatan edinmeye çalıştığı

• Bizans’ın siyasal anlamda istikrarsızlıklar yaşadığı

• Büyük Selçukluların hâkimiyet sahasını genişlettiği

• Anadolu’da siyasal bütünlüğün sağlandığı

• Büyük Selçukluların fetihlerde kalıcılığı sağlamaya çalıştığı

1243 Kösedağ Savaşı ve sonrasında Anadolu’da gerçekleşen Moğol istilaları ile Anadolu Selçuklu Devleti yıkılma sürecine girmiştir. Anadolu Selçuklu Devleti’ne bağlı beylikler bağımsızlıklarını ilan ederek siyasi otorite boşluğuna neden olmuşlardır.

Yalnızca bu bilgiye bakılarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

• Moğollar Anadolu’ya hâkim olmuştur

• Türklerin Anadolu’ya yerleşme süreci başlamıştır.

• Moğollar ile Anadolu beylikleri birlikte hareket etmişlerdir

• Anadolu’da merkeziyetçi yapı bozulmuştur.

• Anadolu’da Türk varlığı sona ermiştir