8 класс казахский язык

№1 мәтін.  Құмырсқа      Бір құмырсқа өз илеуінен бөлініп, ара, қоңызбен дос болыпты. Жем іздеп шыққан құмырсқа жол үстінен бір дән тауып алыпты. Жалғыз өзі әрі-бері әуреленіп, қозғалта алмапты. Енді көмек сұрау үшін достарын іздейді. Гүлден гүлге ұшып-қонып жүрген араға жолығып:

- Досым, маған көмектесіп жіберші, - деп өтініпті.

- Көрмей тұрсың ба, мен де жұмыс істеп жатырмын ғой! – деп көнбепті ара.

  Енді құмырсқа қоңыздан көмек сұрапты:

- Сен үшін өз жұмысымды тастай алмаймын! – деп, қоңыз да кете барады.

   Екі досынан көмек болмаған құмырсқа ренжіп келе жатса, алдынан өзінің ұялас достары кездесіпті. Олар мұның түрін көріп:

- Не істеп жүрсің? – деп сұрапты.

Құмырсқа өз басынан кешкенін айтады. Достары көмектеседі де, дәнді бірігіп көтеріп алып кетеді. Құмырсқа қайта үйіріне қосылады. «Жаңа достың қадірі ескі достай бола алмас» деген сөз содан қалыпты.

1. Құмырсқа қандай қателік жасады?

• достарын сатып кетті                                         

•                               

  ескі достарымен бірге болды                                                                                                                                 

• үйінен алысқа кетіп қалды                                

• жазда дән жинамады                                                                                                                  

• достары құмырсқаны қуып жіберді

№1 мәтін.  Құмырсқа      Бір құмырсқа өз илеуінен бөлініп, ара, қоңызбен дос болыпты. Жем іздеп шыққан құмырсқа жол үстінен бір дән тауып алыпты. Жалғыз өзі әрі-бері әуреленіп, қозғалта алмапты. Енді көмек сұрау үшін достарын іздейді. Гүлден гүлге ұшып-қонып жүрген араға жолығып:

- Досым, маған көмектесіп жіберші, - деп өтініпті.

- Көрмей тұрсың ба, мен де жұмыс істеп жатырмын ғой! – деп көнбепті ара.

  Енді құмырсқа қоңыздан көмек сұрапты:

- Сен үшін өз жұмысымды тастай алмаймын! – деп, қоңыз да кете барады.

   Екі досынан көмек болмаған құмырсқа ренжіп келе жатса, алдынан өзінің ұялас достары кездесіпті. Олар мұның түрін көріп:

- Не істеп жүрсің? – деп сұрапты.

Құмырсқа өз басынан кешкенін айтады. Достары көмектеседі де, дәнді бірігіп көтеріп алып кетеді. Құмырсқа қайта үйіріне қосылады. «Жаңа достың қадірі ескі достай бола алмас» деген сөз содан қалыпты.

3. Мәтінге сәйкес мақалды белгілеңіз.

• Нағыз дос

  дұшпан болмас                                                     

•                               

  Өмірдің өзі — ұлы ұстаз.                                                                     

• Күлме досыңа, келер басыңа.                              

• Заттың жаңасы жақсы, достың ескісі жақсы.      

                                                                                                                

• Отан оттан да ыстық.

№1 мәтін.  Құмырсқа      Бір құмырсқа өз илеуінен бөлініп, ара, қоңызбен дос болыпты. Жем іздеп шыққан құмырсқа жол үстінен бір дән тауып алыпты. Жалғыз өзі әрі-бері әуреленіп, қозғалта алмапты. Енді көмек сұрау үшін достарын іздейді. Гүлден гүлге ұшып-қонып жүрген араға жолығып:

- Досым, маған көмектесіп жіберші, - деп өтініпті.

- Көрмей тұрсың ба, мен де жұмыс істеп жатырмын ғой! – деп көнбепті ара.

  Енді құмырсқа қоңыздан көмек сұрапты:

- Сен үшін өз жұмысымды тастай алмаймын! – деп, қоңыз да кете барады.

   Екі досынан көмек болмаған құмырсқа ренжіп келе жатса, алдынан өзінің ұялас достары кездесіпті. Олар мұның түрін көріп:

- Не істеп жүрсің? – деп сұрапты.

Құмырсқа өз басынан кешкенін айтады. Достары көмектеседі де, дәнді бірігіп көтеріп алып кетеді. Құмырсқа қайта үйіріне қосылады. «Жаңа достың қадірі ескі достай бола алмас» деген сөз содан қалыпты.

4. Нағыз дос қандай сөздерді айтпайды?

• Бірге көтерген жүк жеңіл.            

•                               

  Сен үшін өз жұмысымды тастай алмаймын!                                                                                                  

• Бір–бірімізге көмектеспесек, қалайша дос боламыз?                    

• Жолдасын тастаған жолда қалар.

                                                                                                                

• Әрине, көмектесеміз!

№1 мәтін.  Құмырсқа      Бір құмырсқа өз илеуінен бөлініп, ара, қоңызбен дос болыпты. Жем іздеп шыққан құмырсқа жол үстінен бір дән тауып алыпты. Жалғыз өзі әрі-бері әуреленіп, қозғалта алмапты. Енді көмек сұрау үшін достарын іздейді. Гүлден гүлге ұшып-қонып жүрген араға жолығып:

- Досым, маған көмектесіп жіберші, - деп өтініпті.

- Көрмей тұрсың ба, мен де жұмыс істеп жатырмын ғой! – деп көнбепті ара.

  Енді құмырсқа қоңыздан көмек сұрапты:

- Сен үшін өз жұмысымды тастай алмаймын! – деп, қоңыз да кете барады.

   Екі досынан көмек болмаған құмырсқа ренжіп келе жатса, алдынан өзінің ұялас достары кездесіпті. Олар мұның түрін көріп:

- Не істеп жүрсің? – деп сұрапты.

Құмырсқа өз басынан кешкенін айтады. Достары көмектеседі де, дәнді бірігіп көтеріп алып кетеді. Құмырсқа қайта үйіріне қосылады. «Жаңа достың қадірі ескі достай бола алмас» деген сөз содан қалыпты.

5. «Құмырсқа» сөзін қай топқа қосуға болады?                                                                                        

• құстар          

•                               

  балықтар                                                                                          

•  жәндіктер   

• аңдар

                              

                                                                                    

• жануарлар

Лексика-грамматикалық тапсырмалар  

Дұрыс нұсқасын табыңыз. Маған ана ... беріп жіберіңізші.                                       

• қаламға          

•                               

  қалам                                                                                         

•  қаламды   

• қаламмен

                              

                                                                                    

• қаламдан

Дұрыс жауапты табыңыз.

Сендер Түркияға сапар ... .                              

• шегеміз   

•                               

  шегесіздер                                                    

• шегесіңдер

•  шегемін 

                                                                                    

• )шегеді

Диалогті аяқтаңыз.

- Ғалия, сен аудармашысың ба? – Иә, мен ... .                                     

• аудармашысың         

•                               

   аудармашы                                                                                          

•  аудармашымын   

• аудармашысыз

                              

                                                                                    

• аудармашының

Сөйлемді толықтырыңыз.

Отан - ... ыстық (қазақ мақалы).                                     

•  жалыннан да        

•                               

   оттан да                                                                                    

• шоқтан да    

• күннен де

                              

                                                                                    

• үтіктен де

Қарсы мағынадағы сөзді табыңыз.

Ашу - ..., ақыл - ... . (мақал)                                     

• жаны, қасы 

•     

     алға, ілгері                                                                                   

• жақсы, жақсылау   

• дұшпан, дос 

                              

                                                                                    

• жаман, жақсы

Сөйлемнің өткен шақтағы дұрыс жауабын табыңыз.

Нұрлан хат жазып отыр.                                     

• Нұрлан хат жазды      

•     

  Нұрлан хат жазбақшы                                               

• Нұрлан хат жазар  

• Нұрлан хат жазады   

                              

                                                                                    

• Нұрлан хат жазу