Сінтаксіс: складаны сказ

Складаным з'яўляецца сказ, у якім ....

• ёсць адасобленая акалічнасць.

• дзве і больш граматычных асноў.

• абавязковай будзе пастаноўка коскі.

• існуе сзнсавая сувязь паміж часткамі.

1.Адзначце складаназлучаныя сказы:

• Вясна была яшчэ ў пачатку, але снягі ўжо раставалі.

• Бацька моўкне і чакае, што скажа дзядзька або маці.

• Знаю: няма таго зелля, што хоць на міг ад тугі па Айчыне вылечвае.

• У гэтыя дні заняты і жнеі, і механізатары, і малацільшчыкі, і шафёры, і возчыкі, і наогул усе, ад старога да малога.

Якія з прыведзеных ніжэй фармулёвак адпавядаюць паняццю складаназлучаны сказ?

• Складаназлучаны сказ – гэта такі сказ, у які ўваходзяць дзве або больш частак, якія нагадваюць простыя сказы і аб’яднаны ў адно цэлае па сэнсе і нтанацыі.

• Складаназлучаны сказ – гэта сказ, у які ўваходзяць дзве і больш сінтаксічна раўнапраўныя часткі, аб’яднаныя злучальнымі злучнікамі ў адно сэнсавае цэлае.

• Складаназлучаны сказ – гэта такі злучнікавы сказ, у якім прэдыкатыўныя часткі звязваюцца злучальнымі злучнікамі (злучальнай сувяззю).

• Складаназлучаны сказ – сінтаксічная адзінка, якая складаецца са слова ці спалучэння слоў і служыць для выражэння асобнай думкі або пачуцця.

Адзначце сказы, якія адпавядаюць схеме [ ], і [ ]:

• Чалавек апрацоўваў зямлю, даглядаў жывёлу, будаваўся, гадаваў і выхоўваў дзяцей, наладжваў узаемаадносіны з суседзямі і з усім навакольным светам, святкаваў святы, весяліўся або смуткаваў – і пастаянна думаў, турбаваўся: а што ад яго пяройдзе, перадасца ў спадчыну?

• Вее вецер, свішча ў коміне, горка плача, надрываецца; і цяпер мне тая музыка, як жывая, успамінаецца.

• Нам было весела разам з гэтай мяцеліцай, і мне ад радасці хацелася пад разгалістай ліпай спяваць пра снег і пра зіму.

• Сына трэба жаніць, ды і дачка на выданні.

Адзначце сказы, дзе правільна расстаўлены знакі прыпынку:

• Ступіць бы сну на халадок пад дрэвам – ці целу рынуцца б на хвалі ўплынь.

• Вёска стаяла сярод лесу – а таму грыбоў і ягад хапала.

• На лес наплывае зняменне, і вільгаццю тхнула з нізін, а зоркі ў бяздонным скляпенні глядзелі праз навісь галін.

• Гамоняць людзі ды спяваюць птушкі або наступае нязвыклая цішыня.

Адзначце сказы, у якіх на месцы пропускаў трэба паставіць коскі:

• Цёпла__ і ўтульна.

• Ці мала на свеце цудоўных мясцін__ ці мала добрых і шчырых людзей!

• У нізінах мякка закучаравілася трава__ і пракінуліся залатыя вочкі кураслепу.

• Згарэлі дровы__ а вуголле яшчэ захоўвала агонь.

Адзначце сказы, у якіх ёсць агульны даданы член або агульная даданая частка:

• У полі бяскрайнім морам калышацца жыта і ціха перазвоньваюць ліловыя званочкі.

• Навокал адно гніла куп’істая дрыгва ды моклі панураныя лясы.

• Праляталі вароны ў бок лесу ды ў шызай вышыні луналі буслы.

• У хвойных лясах густа рос верас і зелянеў ягаднік.

Адзначце сказы, дзе правільна расстаўлены знакі прыпынку:

• Тым часам сонца выйшла ўгору і з безгранічнага прастору шырокай плынню агнявою ня зямлю шчодраю рукою лье блеск гарачы і яскравы; і вянуць скошаныя травы, і выглядаюць нудна палі.

• У цішыні часта і звонка падалі кроплі бярозавіку ў бляшаны бачок, ды ледзь чутна шапацела голле.

• Стукаюць спрытныя малаткі ды раз-пораз пераліваюцца косы срэбным шорхатам мянташак.

• Вось адгарэла восень залаціста-чырвонымі барвамі і абляцела жоўта-бурае лісце асін, бяроз, клёнаў.

Адзначце сказы, у якіх на месцы пропуску перад злучнікам і (ды) не трэба ставіць коску.

• Дарога была гразкая, уся ў калдобінах і матацыкл то рэзка падкідвала ўгору, то шпурляла ў бакі.

• Недзе ўнізе санліва варочаецца рака ў сваіх берагах ды размінаюць плаўнікі тлустыя самы.

• Сучча на вогнішчы дагарала і цяпер, то ўспыхваючы, то хмурачыся, тлелі зыркія барвовыя вугольчыкі.

• Здавалася, нічога не здарыцца і ўсё пройдзе спакойна.

Адзначце сказы, у якіх перад злучнікам і трэба паставіць працяжнік.

• . Бляднелі зоры і на празрыста-сінім небасхіле збіраліся кашлатыя воблакі.

• Нізка стаяла асенняе сонца і нейкаю маркотаю патыхала ад усяго гэтага краявіду.

• Радасна грымнуў аркестр на хорах і пацяклі гукі паланеза.

• Хвіліна і ад самалётаў аддзяліліся кропкі парашутыстаў і кінуліся ўніз.

• Над манежам вісела вострая цішыня. Крыкні і ўсе сарвецца.