Ayt edebiyat

Birden gülümseyen yüzün

Sabahların aynasında

Ve beni çıldırtan hüzün

İki bakış arasında  

Bu dörtlük için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• Ek halinde redif kullanılmıştır.

• 8’li hece ölçüsü ile yazılmıştır.

• Çapraz uyak düzeni kullanılmıştır.

• I. ve III. dizeler arasında zengin uyak vardır

• II. ve IV. dizeler arasında tam uyak kullanılmıştır

Yalnız senin gezdiğin bahçede açmaz çiçek

Bizim diyarımız da bin bir baharı saklar

Yukarıdaki dizelerle

I. incinir düz caddede

II. kolumuzdan tutarak

III. dağda gezen ayaklar

IV. sen istersen bizi çek

parçalarını kullanarak çapraz uyak düzeninde bir dörtlük oluşturmak istenirse aşağıdakilerden hangisi dörtlüğün son iki dizesini oluşturur? 

• III ve I / IV ve II

• I ve III / II ve IV

• II ve IV / I ve III

• IV ve I / II ve III

• IV ve II / III ve I

Aşağıdakilerin hangisinde benzetme (teşbih) yoktur?

• Bir de bakmışım ki ölmüşüm

  Dünya sönmüş başucumda

• Gerdanında beni var

  Sandım seher yıldızı

• O yar geçmiş karşıma

  Dal gibi sallanıyor

• Benim de sevdiceğim

  Kavrulmuş badem içi

• Sevda ateşten bir gömlek

  Giy giyebilir isen

Mecazımürsel (ad aktarması), benzetme amacı olmadan bir sözü başka sözcük yerine kullanma sanatıdır. Bir sözcüğün gerçek anlamı dışında kullanılmasını sağlayan ilgi eğer benzerlikse istiare; benzerlik dışında bir ilgiyse mecazımürsel olur.

Buna göre aşağıdaki altı çizili sözlerin hangisinde mecazımürsel yoktur?

• Türkiye yarın sandığa gidiyor.

• Bu görev için okuldan izin almalıyım.

• Cumhuriyetimiz bugün bir çınarını daha ebediyete uğurluyor.

• Çalışan ellerimiz bugün desteği daha çok hak ediyor.

• Bu yazarı daha önce okuduğumu hatırlamıyorum.

Bir yetim görünce döktür dişini /Bozmaya çabala halkın işini/Günde yüz adamın vur kır dişini/Bir yaralı sarmak için yeltenme

Bu dizilerde öne çıkan söz sanatı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

• Tezat

• Nida

• Tariz

• İstifham

• Mecazımürsel

Kara gözlü yârım bana yanıp da/Geleni geçeni beni sanıp da/Ağlayı ağlayı kahırlanıp da/Gül benzini sakın soldurmayı gör

Bu dörtlükle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

• 11’li hece ölçüsüyle yazılmıştır.

• Redif vardır

• Tam uyak kullanılmıştır.

• Ulama yapılmıştır.

• Benzetme sanatından yararlanılmıştır.

I. Düzyazıda kullanılan ses benzerliğidir.

II. Dizelerin baş harflerinin birleşmesi sonucu anlamlı bir sözcük ya da isim çıkacak şekilde şiir yazmaktır.

III. Ahengi sağlamak için şiirde ünsüzlerin tekrar edilmesidir.

IV. Parçaya ahenk ve okuyuşa rahatlık vermesi için dizelerdeki sözcüklerin belli kümelere ayrılmasıdır.

Aşağıdakilerden hangisinin açıklaması yukarıda verilmemiştir?

• Aliterasyon

• Asonans

• Akrostiş

• Durak

• Seci

Kabrime çiçek getirenlere gülerim;

Gafil kişilermiş bu insanlar vesselam;

Bilmezler ki bu kabirle yoktur alakam;

Ben o çiçeklerdeyim, ben bu çiçeklerdeyim

Bu dörtlükteki kafiye düzeni aşağıdakilerden hangisidir?

• Düz kafiye

• Çapraz kafiye

• Sarmal kafiye

• Mani tipi kafiye

• Örüşük kafiye

Aşağıdakilerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

• Dîvânu Lugâti’t-Türk, Araplara Türkçe öğretmek ve Türkçenin Arapça kadar güçlü bir dil olduğunu ortaya koymak amacıyla yazılmıştır.

• Devlet idaresinin ve sosyal düzenin nasıl olması gerektiğini anlatan Kutadgu Bilig, mensur bir eserdir.

• Divan-ı Hikmet’te Allah ve Peygamber aşkı, ibadet, cennet ve cehennem, kıyamet günü, dünyanın geçiciliği gibi konular işlenmiştir.

• Atabetü’l Hakayık’ta bilginin faydası, cehaletin zararları, cömertlik, cimrilik, iyi ve kötü huylar anlatılarak halka yararlı olmak hedeflenmiştir.

• Halka İslamiyet’i öğretmek için yazılan Divan-ı Hikmet hece ölçüsü ve dörtlükler halinde yazılmıştır.

Ben onların en uz dillisi, en açık anlatanı, akılca en incesi, soyluca en köklüsü, en iyi kargı kullananı, olduğum halde onların şarlarını, çöllerini baştan başa dolaştım. Türk, Türkmen, Oğuz, Çiğil, Yağma, Kırgız, boylarının dillerini, kafiyelerini belleyerek faydalandım. Öyle ki bende onlardan her boyun dili en iyi yolda yerleşmiştir. Ben onları en iyi surette sıralamış, en iyi bir düzenle düzenlemişimdir.

Bu parçada konuşan aşağıdakilerden hangisi olabilir?

• Kaşgarlı Mahmut 

• Edip Ahmet Yükneki 

• Ahmet Yesevi

• Dede Korkut

• Yusuf Has Hacip