Алғашқы әскери және технологиялық дайындық

Тұншықтырушы әсері бар УЗ:

. 

•    ви-икс – VX, зарин – GB, зоман – GD;

•    иприт, люизит;

•     көгерткіш қышқыл, хлорциан;

•   фосген, дифосген

Тыныс алу мүшелерін қорғаудың жеке құралдары қорғау тәсілі бойынша ... болып бөлінеді:

•    сүзгілік және қоршаулық;

•   сүзгілік және оқшаулаушы;

•    сүзгілік және бөлуші;

•    қоршаулық және бөлуші.

Үсітіп алу – бұл:

• төменгі температура кезінде суықтың әсер етуі нәтижесінде ағза тіндерінің зақымдануы;

• оңды температура кезінде суықтың әсер етуі нәтижесінде ағза іш құрылысының зақымдануы;

• бірқалыпты температура кезінде аяқ-қолдарға ауа райының әсер етуі нәтижесінде ағзаның зақымдануы;

• төменгі  температура кезінде ауаның әсер етуі нәтижесінде ағза мен дене тіндерінің зақымдануы.

Биологиялық (бактериологиялық) қару... болып табылады:

•                     адамдарды, жануарлар мен өсімдіктерді жаппай қырып-жою құралы;

•                     жекелеген адамдарды, жануарлар мен өсімдіктерді қырып-жоюдың құралы;

•                     адамдарды, ішінара жануарларды жаппай қырып-жою құралы;

•                       адамдарды, жануарлар мен өсімдіктерді ішінара  жою құралы.

Химиялық қару – бұл:

•       жаппай қырып-жою қаруы, оның әрекеті кейбір ұнтақ тәрізді заттардың уыттылық қасиеттеріне негізделген;

•     жаппай қырып-жою қаруы, оның әрекет етуі кейбір химиялық заттардың уыттылық қасиеттеріне негізделген;

• жаппай қырып-жою қаруы, оның әрекет етуі  химиялық заттардың токсиндері мен олардың кейбір қасиеттеріне негізделген;

• жаппай қырып-жою қаруы, оның әрекет етуі химиялық заттардың пайдалы қасиеттеріне негізделген.

Тыныс алу мүшелерін қорғаудың ең қарапайым құралдарына жатады:

•     жалпы әскери газтұмылдырық мен шаңға қарсы мата бетперделер;

•   мақта-мәрлілік таңғыштар мен шаңға қарсы мата бетперделер;

• азаматтық газтұмылдырық  пен шаңға қарсы мата бетперделер;

• D. сүзгілік-сіңіруші қорапша мен мата бетперделер.

Дауыл – бұл:

a)         су деңгейінің қарқынды, салыстырмалы түрде қысқамерзімді көтерілуі, нөсер жауындармен, кейде қысқы жылымықтар кезінде қардың еруімен қалыптасады;

b)        тау өзендерінің алаптарында кенеттен пайда болатын, су мен шағын тау жыныстары сынықтарының қоспасынан тұратын тасқынды лай немесе лай-тасты ағын;

c)         өзенге, көлге немесе су айдынына жапсарлас жатқан жерді судың ба-

суы, ол материалдық залал мен халық денсаулығына зиян келтіреді немесе адамдардың өліміне әкеледі;

d)        жылдамдығы құйын жел жылдамдығынан аз жел, алайда ол айтарлықтай жоғары және  15–20 м/с-қа дейін жетеді.

• су деңгейінің қарқынды, салыстырмалы түрде қысқамерзімді көтерілуі, нөсер жауындармен, кейде қысқы жылымықтар кезінде қардың еруімен қалыптасады;

• ау өзендерінің алаптарында кенеттен пайда болатын, су мен шағын тау жыныстары сынықтарының қоспасынан тұратын тасқынды лай немесе лай-тасты ағын;

• өзенге, көлге немесе су айдынына жапсарлас жатқан жерді судың ба-

  суы, ол материалдық залал мен халық денсаулығына зиян келтіреді немесе адамдардың өліміне әкеледі;

• жылдамдығы құйын жел жылдамдығынан аз жел, алайда ол айтарлықтай жоғары және  15–20 м/с-қа дейін жетеді.

Қан кету ретінде түсініледі:

.

•   сыртқы әсер етуден дененің дәкемен оралған бөліктері;

•   зақымданған қантамырлар мен денедегі көгерген жерлер;

•     зақымданған қантамырлардан қанның шығуы;

• зақымданған қантамырлардан дененің қызаруы.

Сүйектің сынуы – бұл:

•   жұмсақ тіндер зақымдануының неғұрлым кең таралған түрі, бұл кезде

  тері жабынының біртұтастығы бұзылмайды;

• бір-бірімен салыстырғанда, сүйектердің буындық бетінің жылжуы;

•   сүйек бүтіндігінің сыртқы механикалық әсер ету кезінде туындайтын,

  толықтай немесе ішінара бұзылуы;

•       ағза тіндерінің төменгі температура кезінде суықтың әсер етуі нәтижесінде зақымдануы.

Сел (сел ағыны) – бұл:

d)       

• тау жыныстары массасының ауырлық күшінің әсер етуімен беткеймен төмен қарай сырғып, орын өзгертуі;

• b)        шағын тау өзендерінің алаптарында кенеттен пайда болатын, су мен тау жыныстары сынықтарының қоспасынан тұратын тасқынды лай немесе лай-тасты ағын;

• c)         тау жыныстары үлкен массаларының бөлініп түсуі мен апатты құлауы,

  олардың аударылуы, бөлшектенуі және тік, құлама беткейлермен сырғуы;

• өзенде жыл сайын бірдей маусымда қайталанатын, су деңгейінің елеулі және айтарлықтай ұзақ уақыт көтерілуі.