яруу найраг

Д.Равжаа “Дөрвөн улирал” шүлгийн эшлэлүүдээс хүний амьдралын талаар илэрхийлсэн хэсгийг олно уу?

• Эсэргэн хавар цагийн дохио ирэхэд эгшиглэн донгодогч олон шувуу жиргэлдэх

• Жигдлэн ургасан таван өнгийн бадам найгалзаад жавартай өвлийн хүйтнийг

• Найртай багын омгоор Найдангуйн таван хорын эрхэнд хучигдах

• Намрын хонгор салхи ирэхэд навч цэцгийн дуртмал өнгө сулрах

• Хөх өвлийн дохио ирэхэд хөвчийн өндөр дээгүүр цас будрах

Д.Равжаа “Дөрвөн улирал” шүлгийн эшлэлүүдээс хүний амьдралын талаар илэрхийлсэн хэсгийг зөв дараалалд оруулна уу?

1.Захирч сургагчдын сургаалыг огоорон, зальхай найман номыг даган явсан нас

2.Найртай багын омгоор Найдангуйн таван хорын эрхэнд хучигдаж явсан үе

3.Хүчин ба оюун билиг сулран хомстож хүчтэй үйлийн эрхийг дагах үе

4.Энхрийлэн өсгөсөн аав ээжийн хайранд элдэв наадам тохууныг даган явсан нас

• 2341

• 4231

• 4123

• 2413

• 3214

Д.Равжаа “Дөрвөн улирал” шүлгийн далд утгыг тодорхойлсныг олоорой

• Хүн амьдралыг гэнэн томоогүй аливаа үйлийг гэгээлгээр хардаг

• Хүний бие гэгч нь төрөх, өтлөх, өвдөх, үхэхийн жамаас хазайхгүй.

• Хүний залуу нас хийж бүтээх эрч хүчтэй ч алдаа оноо ихтэй ихтэй, өөртөө итгэлтэй байдаг үе юм.

• Биеийн болон ухааны тамир барагдаж өвдөх нь их болох, үхэх нь гарцаагүй гэдгийг хүлээн зөвшөөрөх

• Алдаа оноогоо цэгнэж аливаад ул суурьтай хандаж, буруу зөвийг дэнслэх нь их болж ухаардаг

Онолын ойлголтоо бататгаарай. Зохиолын өгүүлэмжээр дамжин шууд илэрдэггүй гүн бүтэц дэх утгыг ..........гэнэ.

• Зохиолын сэдэв

• Зохиолын утга санаа

• Зохиолын хам сэдэв

• Зохиолын далд утга

• Өгүүлэгдэхүүний бүтэц

Суралцахуйн зорилтын хүрээнд онолын ойлголтоо бататган зөв харгалзуулаарай.

1. Сэдэв А.Тухайн зохиолын үйл явдлаар дамжин илэрч байгаа үндсэн дүгнэлт

2. Утга санаа В. Зохиол бүтээлд шууд болон шууд бусаар өгүүлж байгаа санаа

3. Хам сэдэв С. Зохиолын өгүүлэмжээр дамжин шууд илэрдэггүй гүн бүтэц дэх утга

4. Далд утга D.Зохиолд үзүүлж байгаа хэрэг явдлын дараалал

5. Өгүүлэгдэхүүний бүтэц E.Бичвэрийн дотор үзүүлсэн орон цаг болон нөхцөл байдал

• 1b,2a,3e,4c,5d

• 1a,2b,3d,4e,5c

• 1c,2d,3e,4b,5a

• 1b,2d,3e,4a,5c

• 1d,2a,3c,4b,5e

“Хүүхэд багачуудын гийнгоолох дуу хөндий тал дор яруу

Хурдан морины яралзан ирэх нь хүн бүхний бахдал” гэсэн хэсэгт хүний амьдралын ямар дүр зураг, сэтгэл санааны байдлыг илэрхийлж байна вэ?

• Хаврын улиралд хүний сэтгэл тэнэгэр сайхан байгаа байдлыг илэрхийлсэн.

• Зуны улиралд наадам цэнгэлийн аялгуунд хүний сэтгэл хөхүүн цэнгэлтэй жаргалтай байгааг илэрхийлсэн.

• Намрын улиралд хүний сэтгэл бодлогошронгуй гуниглангуй байгаа байдлыг илэрхийлсэн.

• Өвлийн улиралд хөгшид өвгөд галыг базаан хуучин үгсийг ярилцаж байгааг илэрхийлсэн.

• Монгол хүний бахархалт баяр бол эрийн гурван наадам юм гэдгийг илэрхийлсэн.

Зохиолоос авсан монгол хүний эрхлэх аж ахуй, амьдралын дүр зургаас хам сэдвийг тодорхойлоорой.

“Өнөр сайхан төл баян хотыг чимэх, хүүхэд багачууд гийнгоолох, хурдан морь яралзан ирэх, өрх бүрийн үүднээ айраг найрын үнэр сэнгэнэх, гэрийн эзэн үнэг чоно гөрөөлөхөөр одох, эхнэр хүүхэд аарц нэрэх, хөгшид өвгөд галыг базаан, хуучин үгсийг ярилцах”

• Шашны хам сэдэвтэй

• Улс төрийн хам сэдэвтэй

• Түүхийн хам сэдэв

• Нийгэм ахуй хам сэдэв

• Соёлын хам сэдэв

Д.Нацагдорж ”Дөрвөн цаг” шүлэгт “мянга мянган хавар”, “мянга мянган жил” гэсэн давталтаар шүлгийн санааг хэрхэн гүнзгийрүүлж, ертөнц болоод амьдралын жамыг өгүүлсэн байна вэ?

• Монгол оронд мянга мянган удаа хавар болж, дөрвөн улирал ээлжилж байдаг.

• Хүний амьдралын төрөх , өсөх, ухаажих, өтлөх жам ёс дөрвөн цагийн хэлхээнд мөнхөд үргэлжилж байдаг.

• Монгол оронд жил бүрийн хавар мянга мянган төл мал хүлээн авч, баян хотыг чимдэг гэсэн санааг өгүүлсэн

• Жил бүр мянган мянган үйл явдал өрнөдөг гэсэн санааг өгүүлсэн.

Д.Нацагдорж “Дөрвөн цаг” шүлэг /Г.Нандинбилэг нар. Уран зохиол X. 2019 он. 52-53 тал/

Мөнх тэнгэрийн доор мянга мянган хавар

Монголын сайхан орон дор жил жил дэлгэр

Энх улирал ханхлах дор хүний сэтгэл тэнэгэр

Өвсний соёо ногоорох дор морь мал ханагар

Холхи наран ойртож хасын цас хайлах дор

Хуучин дэлхий халагдаж, хамаг юм шинэднэ

Хөхөрсөн мод цэцэглэж, хүүхэд багачууд наадах дор

Хөгшин хүн өөрийгөө залуу болсон шиг санана.

Шүлгийг хэрхэн бадагласан байна вэ?

• Хос уянга буюу хоёр мөрт

• Гуравт буюу гурван мөрт

• Дөрөвт буюу дөрвөн мөрт

• Тавт буюу таван мөрт

“Мөнх тэнгэрийн дор мянга мянган хавар” гэсэн шадыг “Мөнх тэнгэрийн дор мянга мянган хавар ирлээ” гэвэл эхийн найруулгад өөрчлөлт гарах уу?

• Үг илүүдэж шүлгийн айзам хэмнэл алдагдана.

• “Хавар ирлээ” гэдэг нь учир зүйн алдаа болно.

• Өөрчлөлт гарахгүй.

• Ирлээ гэдэг үг оновчгүй тул “боллоо” гэдэг үгээр солих хэрэгтэй.