Tés Materi Wawacan

Tuluy Ki Sudarma laju, malikan piunjuk tadi, nyaritakeun lampah raja, nganiaya kuring-kuring, kieu pokna Ki Sudarma, nun sumuhun priksa gusti.

 

Lampahna raja kapungkur, éstu hanteu reujeung budi, ngadolos baé kersana, hanteu nyaah ka nu leutik, unggal taun raraméan, malar panyambungan kuring.

 

Ari karesepna ngadu, ngadu hayam ngadu jangkrik, ngadu puyuh ngadu muncang tumpangna ngajepit kuring, sakapeung ngadu jelema, diujungkeun silih gitik.

 

Sempalan wawacan di luhur téh ngagambarkeun salasahiji watek tokoh nu aya dina carita wawacan Panji Wulung, nyaéta tokoh…

• Raja Déwakéswari

• Raja Cempa

• Raja Gilingwesi

• Patih Gilingwesi

• Panji Wulung

Pék baca sempalan wawacan Panji wulung ieu di handap!

Rahadén Panji ngandika, bari mésem Paman takabur teuing, pati batur diganggu, mangké caralik heula, ieu catang nu malang sumangga panggul, lamun kapanggul ku paman, kaula sumeja ngiring.

 

Jeung nyanggakeun babadaan, tapi lamun ku paman teu kaindit, ku kula meureun dipanggul, éta minangka tanda, jadi éléh saha nu teu kuat manggul, melengék ki lurah bégal, pikirna geus rada risi.

 

Neuleu catang nu malang, gedé pisan tangtu moal kaindit, maksakeun manéh pék nangtung, catang tuluy dipundak, teu kabawa késangna datang ka ngucur, henteu obah-obah acan, mésem leleb Radén Panji.

 

Ki Jayapati nyentak, manéh ogé moal enya kaindit, lamun ku manéh kajungjung, kami seja kumawula, rék nuturkeun ka mana anu dijugjug, ngadeg Radén Panji dangdan, catang dipanggul kaindit.

 

Wantuning tina geus tuman, pangajaran manggul timah jeung beusi, catang dijugjug dipanggul, bégal anu tiluan, pada nyembah sujud kana dampal suku, bari pada totobatan, pihaturna seja ngiring.

Dina sempalan wawacan Panji Wulung di luhur dicaritakeun yén Ki Jayapati nyentak ka Panji Wulung. Naon anu jadi sababna?

• Ki Jayapati henteu bisa meunang ngalawan Panji Wulung.

• Ki Jayapati ngarasa kalédék ku Panji Wulung tuluy nangtang sabari ambek ka Panji Wulung sangkan ngangkat éta catang.

• Ki Jayapati kapaksa kudu milu ka Panji Wulung da rumasa teu bisa ngangkat catang nu sakitu gedéna.

• Ki Jayapati rumasa éléh Ka Panji Wulung jadi ahirna bendu da teu bisa ngangkat catang.

• Ki Jayapati bisa ngangkat éta catang tapi diseungseurikeun ku Panji Wulung.

Ulah kéna jadi gusti, tingkah sawenang-wenang, ngadolos baé kahoyong, lamun kagungan kasukan, ulah nu matak susah, ngusutkeun ka urang lembur, ngarugikeun ka ponggawa.

 

Sempalan wawacan di luhur téh ngagambarkeun salasahiji aspék moral nu nyangkaruk dina carita wawacan Panji Wulung, nyaéta tina sisi …

• kapamingpinan dina carita

• galur dina carita

• sistem pamarentahan dina carita

• latar dina carita

• intrik politik dina carita

Radén angkat réréongan, mapay tegal nyukang pasir, Ki Janggali Ki Janggala, tiluan pairing-iring, sato kasorang nyingkir, turun gunung unggah gunung, pun Janggali Janggala, haturan ka Radén Panji, kuring capé manga urang sindang heula.

 

Handapeun ieu kiara, semuna tariis teuing, sakedap ngeureunan palay, lajeng sindang Radén Panji, nyarandé kana kai, waktuna sariak layung, terang hadé soréna, tuluy aya méong bijil keur anakan bijil di dapuran manjah. 

 

Unsur intrinsik nu ngadominasi dina sempalan wawacan di luhur nyaéta  …

• moral carita

• téma

• latar

• palaku

• galur carita

Taya pisan niat kitu, belang bayah gindi pikir, da geus karsana Sang Raja, sarta geus dihin pinasti, reujeung ngeunah karasana, yasa ngalap-ngalap pikir.

Tulisan nu dicetak miring dina sempalan wawacan di luhur nya éta paribasa anu hartina …

• goréng sangka atawa goréng haté ka batur

• beresih haté, ikhlas, teu aya rasa keheul atawa tugenah

• resep nitah ka batur

• ngéwa ka hiji jelema, tapi api-api resep

• hade omongan jeung tingkah laku.

Wawacan Panji Wulung mangrupa wawacan karya R H Muhammad Musa di taun 1871 tur jadi bacaan nu kawentar di mangsa harita.

• Bener

• Salah

Montong ngagugu ka dukun, ka nu sanggup majar sakti, bodona anu percaya , hanteu dipikir ku ati,

sanggup bedas teu dicoba, sakti teu dipénta bukti.

Ieu sempalan wawacan Panji Wulung eusina umajak sangkan ngaleungitkeun kapercayaan kana tahayul tur pamohalan (nyebarkeun paham rasionalisme nu asalna ti Kulon)

• Bener

• Salah

Ari nu gaduh parahu, urang Malayu Patani, kacaturkeun dina kapal aya hiji ménak Bugis, tunggal seja ngalalana, ngaranna Daéng Bramani.

Hanteu rama hanteu ibu, kalangkung nyandang prihatin, asalna turunan ajar, ratu di nagara Bugis, eunggeus kapernah buyutna, ka nu mangku bumi Bugis.

Ayeuna enggeus patepung, di kapal jeung Radén Panji, tuluy wawuh gulet pisan, sapapait samamanis, kawas saibu sarama, Radén Panji jeung Bramani.

 

Sempalan pupuh di luhur ngagambarkeun deukeutna tokoh Daéng Bramani jeung Urang Malayu Patani.

• Bener

• Salah