Haftalık Ödev

Kur’an-ı Kerim’de henüz çocuk yaşta Allah’ı arama gayreti içerisinde bulunan Hz. İbrahim şöyle anlatılır: “Gecenin karanlığı onu kaplayınca bir yıldız gördü. ‘İşte Rabb’im budur.’ dedi. Yıldız batınca da ‘Batanları sevmem.’ dedi. Ay’ı doğarken görünce, ‘Rabb’im budur.’ dedi. O da batınca, ‘Rabb’im bana doğru yolu göstermezse elbette yolunu şaşırmış kimselerden olurum.’ dedi. Güneşi doğarken görünce, ‘Rabb’im budur; zira bu daha büyük.’ dedi. O da batınca dedi ki: ‘Ey kavmim! Ben, sizin (Allah’a) ortak koştuğunuz şeylerden uzağım. Ben, onun birliğine inanarak yüzümü, gökleri ve yeri yoktan yaratan Allah’a çevirdim ve ben müşriklerden değilim.” (En’âm suresi 76-79. ayetler) Bu ayetlerde Kur’an’ın akla yüklediği görevi en iyi ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

• İhlas

• İhsan

• Tefekkür

• Taassup

Allah’ın, sonsuz ilim ve kudreti ile yarattığı evrene kurmuş olduğu sistem belirli kurallar çerçevesinde işlemektedir. Bu konuda Fetih suresi, 23. ayette: “Bu, Allah’ın öteden beri uygulanıp gelen kanunudur, Allah’ın kanununda bir değişiklik bulamazsın.” buyrularak evrendeki düzen üzerinde Allah’ın hâkimiyetine vurgu yapılmaktadır. Yaratılmış olan her varlık, bu sistemin işleyişi içerisinde yaşamını devam ettirir. Bu bağlamda akıllı bir varlık olarak yaratılan insan bu düzeni korumak ve devam ettirmek için çalışmalı, kendisine ve çevresine zarar verici tutumlardan uzak durmalıdır. Bu parçadan aşağıdaki sonuçların hangisine ulaşılabilir?

• İnsan, Allah’ın yeryüzüyle ilgili sorumluluklar yüklediği bir varlıktır.

• İnsanlar dünyada yaptıkları davranışların karşılığını görecektir.

• Allah evrene ilk hareketi verdikten sonra onu kendi haline bırakmıştır.

• Evrende düzenli işleyen bir sistem olmasaydı insanoğlu bilim üretemezdi.

Allah’ın, sonsuz ilim ve kudreti ile yarattığı evrene kurmuş olduğu sistem belirli kurallar çerçevesinde işlemektedir. Bu konuda Fetih suresi, 23. ayette: “Bu, Allah’ın öteden beri uygulanıp gelen kanunudur, Allah’ın kanununda bir değişiklik bulamazsın.” buyrularak evrendeki düzen üzerinde Allah’ın hâkimiyetine vurgu yapılmaktadır. Yaratılmış olan her varlık, bu sistemin işleyişi içerisinde yaşamını devam ettirir. Bu bağlamda akıllı bir varlık olarak yaratılan insan bu düzeni korumak ve devam ettirmek için çalışmalı, kendisine ve çevresine zarar verici tutumlardan uzak durmalıdır.

Bu parçada anlatılmak istenen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

• Sünnetullah

• Tevekkül

• Tefekkür

• Kelamullah

Kur’an-ı Kerim’in ilk mesajının “Oku!” emriyle başlaması ve birçok ayette akletmeye, düşünmeye, araştırmaya yönlendirmesi, bununla birlikte Hz. Muhammed’in (sav.) ilme verdiği önem Müslümanları büyük bir hevesle; anlama, merak etme, araştırma, öğrenme, yazma gibi faaliyetlere yöneltti. Böylece İslam coğrafyasında tefsir, hadis, fıkıh gibi dinî ilimlerin yanında felsefe, mantık, matematik gibi fennî ilimlerin gelişmesinin de önü açılarak büyük bir medeniyetin temelleri atılmış oldu. Bu metinden aşağıdaki yargıların hangisine ulaşılabilir?

• Din mutlak bilgiye ulaşmada yeterlidir.

• Din, bilimi teşvik etmiştir.

• Müslümanlar bilimin başlatıcısı olmuştur.

• Duyu organlarıyla elde edilen bilgi kesinlik ifade eder.

Bilim, Allah tarafından kâinata konulan ve işletilen sistemin akıl, deney ve gözlem metodu ile araştırılması ve bu sistem içindeki sebep sonuç ilişkilerinin keşfedilerek sistematik bir biçimde insanlığın hizmetine sunulmasıdır. Düşünen ve sorgulayan bir varlık olan insan, Hz. Âdem’den beri tabiat olaylarının nasıl meydana geldiğini, içinde yaşadığı gezegenle diğer gezegen ve yıldızlar arasında nasıl bir ilişki olduğunu merak etmiştir. Bu merak, insanlığı araştırmaya sevk etmiş ve insanoğlu yaptığı keşiflerle bilimin gelişmesine katkı sağlamıştır. Bu metinden bilimsel faaliyetler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?

• Kendine özgü yöntem ve kurallarla yapılır.

• Akıl sahibi insanın olduğu her yerde bilim de vardır.

• Dinî metinlerin etkisiyle yeni bir boyut kazanmıştır.

• İnsanların hayatlarını kolaylaştırıcı pek çok faydaları olmuştur.

Aşağıda Kur’an’ın akla yüklediği önemli bir takım işlevsel görevlerden bahseden ayetler verilmiştir:

• İbret almak (itibâr) (Nûr suresi, 44. ayet)

• Akıl yürütmek (nazar) (Nahl suresi, 66. ayet)

• Derinliğine düşünmek (tedebbür, tefekkür) (Mü’minûn suresi, 68. ayet)

• İnce bir kavrayışa sahip olmak (tefakkuh) (Âl-i İmrân suresi,191. ayet)

• Düşünüp anlamak (tezekkür) (Bakara suresi, 269. ayet)

Buna göre, Kur’an’ın bu mesajları doğrultusunda,

I. Akıl tek bilgi kaynağı olarak görülmeye başlamıştır.

II. Müslümanların bilimsel çalışmalara olan ilgisi artmıştır.

III. Müslümanlar arasında sorgulayarak anlama ve kavrama bilinci oluşmuştur.

durumlarından hangilerinin ortaya çıktığı söylenebilir?

• Yalnız II.

• I ve II

• I ve III.

• II ve III.

Din−bilim ilişkisiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

• Din, ilahi kaynaklı, bilim ise insan kaynaklı olduğundan birbiriyle çatışır.

• Din de bilim de doğa, insan, evren, varlıklar ve olaylar hakkında bilgiler verir.

• Din daha çok “niçin” sorusuna cevap verirken bilim, “nasıl” sorusuna cevap bulmaya çalışır.

• Din ve bilim, insanın merak ettiği, öğrenmeyi arzuladığı pek çok konuyu açıklığa kavuşturur.

Din ve bilimin insan hayatındaki yeri ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

• İnsan hayatına yön verirler.

• Hayatı anlamlandırmaya katkıları vardır.

• İnsanın ikilem içerisinde kalmasına yol açarlar.

• İnsanın sağlıklı, mutlu ve huzurlu bir hayat sürmesini amaçlarlar.

• “İlim öğreniniz ve onu insanlara öğretiniz.”

• “İlim müminin yitik malıdır. Nerede bulursa alsın.”

• “İlim öğrenmek, her Müslüman erkek ve kadına farzdır.”

Bu hadislerden aşağıdaki sonuçların hangisine ulaşılamaz?

• İslam araştırmayı teşvik etmektedir.

• Her bilgi olduğu gibi kabul edilmelidir.

• Ulaşılan doğru bilgi yaygınlaştırılmalıdır.

• İlim öğrenmede cinsiyet ayrımı yapılamaz.

Aşağıdakilerden hangisi İslam’ın, bilgi kaynağı olarak akla verdiği önemi doğrudan vurgulamaz?

• Çocukların dini sorumluluktan muaf olması

• Aklın, dini sorumluluğun ön şartı kabul etmesi

• İnsanı, akıl yetisinden dolayı vahye muhatap alması

• Akla zarar verdiği için kötü alışkanlıkları yasaklaması